Tin tức
Người ăn xin tại ngã tư Ba Tháng Hai - Lê Đại Hành, Q.11. TP.HCM - Ảnh: TTO
Thời gian qua, thành phố đã vắng bóng người nghiện, người ăn xin, lang thang. Và chủ trương này của chính quyền thành phố được dư luận xã hội đánh giá rất nhân văn. Trước mắt, người nghiện, người ăn xin không phải sống lây lất, mà tập trung vào các trung tâm hỗ trợ xã hội: có chỗ ăn, chỗ ở ổn định, được dạy nghề, giải quyết việc làm... Về lâu dài, sẽ tiến đến xây dựng hình ảnh TPHCM năng động, văn minh, hiện đại trong mắt bạn bè quốc tế và để người dân được sống trong môi trường an toàn hơn.
Tuy nhiên, trước sự nỗ lực không ngừng nghỉ của các ban ngành thì vẫn còn nhiều vướng mắc trong công tác quản lý người nghiện tại cộng đồng, công tác giải quyết việc làm cho người sau cai nghiện, cũng như tổ chức các điểm uống methadone... Đồng thời, tập trung người xin ăn, người lang thang xem ra vẫn chưa được căn cơ và bền vững vì nhiều lý do thông qua ý kiến từ các cử tri. Anh Cao Tấn Thanh đặt vấn đề: "Người nghiện không có đi trường trại thì có được tham gia điều trị Methadone hay không, rồi người nghiện và có HIV mà không có CMND, hộ khẩu tại TPHCM muốn tham gia điều trị methadone có được tham gia?".
Trả lời ý kiến này, ông Lê Văn Quý – Phó Chi Cục Trưởng Chi cục Phòng chống tệ nạn xã hội TP cho biết, về thủ tục phải nộp hồ sơ tại cơ sở nơi đăng ký điều trị gồm: đơn đăng ký tham gia điều trị methadone theo mẫu có xác nhận của chính quyền địa phương: "Với người nghiện không bị áp dụng đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, có bản sao của một trong các giấy tờ như: CMND, hộ chiếu, hộ khẩu hoặc giấy khai sinh và trong 10 ngày thì cơ sở điều trị sẽ làm công tác tư vấn. Nếu không có giấy tờ nào khác thì cũng phải thực hiện việc khai báo với chính quyền địa phương để làm lại giấy tờ để các cơ sở điều trị mới có cơ sở theo dõi, điều trị".
Thực tế cho thấy, sau khi thành phố ra quân tập trung người nghiện đi cai nghiện bắt buộc thì có nhiều đối tượng đã dạt ra các tỉnh lân cận hoặc hoạt động lén lút không còn hút chích công khai tại các điểm nóng nữa như ý kiến của thính giả Trần Văn Lắm, ở quận 4: "Tại sao hiện nay ở một số gia đình người ta rất cần đưa con người ta đi cai nghiện luôn nhưng mà đi không được. Như trước nhà tôi, những người nghiện cần tiền họ làm đủ mọi chuyện, đặc biệt là gây ra tệ nạn xã hội. Do đó, tôi muốn hỏi là những người này có ưu đãi hay chính sách gì không?".
Hiện nay, các đối tượng nghiện đang dùng nhiều thủ đoạn để có tiền mua ma túy sử dụng bằng cách tham gia buôn bán heroin. Tuy nhiên, cũng theo ông Lê Văn Quý thì những đối tượng có hộ khẩu tại thành phố mà không thuộc diện đi cai nghiện bắt buộc, thành phố sẽ tiếp tục xúc tiến trong giai đoạn 2. "Sau khi phát hiện người tiêm chích, sử dụng ma túy trái phép ở một địa phương nào đó thì sẽ lập hồ sơ xác nhận người nghiện đã sử dụng ma túy trái phép, đồng thời xác định tình trạng nghiện để đưa vào diện quản lý, giáo dục tại địa phương trong vòng 6 tháng bằng cách áp dụng phương pháp cai nghiện tại cộng đồng. Nếu sau 6 tháng vẫn sử dụng ma túy thì sẽ lập tiếp hồ sơ để đưa vào cai nghiện bắt buộc", ông Quý cho biết.
Có thể thấy sau 3 tháng thực hiện đưa người nghiện không có nơi cư trú ổn định vào các cơ sở xã hội cũng như các tệ nạn người ăn xin trá hình trên địa bàn thành phố, đến nay vẫn còn nhiều vướng mắc, nhất là chúng ta vẫn chưa có phác đồ cũng như văn bản cụ thể hướng dẫn xác định tình trạng nghiện để tòa án có thể dựa vào đó ra phán quyết. Ông Trương Lâm Danh, Phó Ban pháp chế HĐND TP thừa nhận: "Khó khăn nhất hiện nay là xác định nơi cư trú cũng như sự gian dối trong vấn đề lý lịch. Những vướng mắc này thì UBND TP sẽ có những kiến nghị lên Bộ Y tế, Tòa án tối cao cũng như Chính phủ sẽ có hướng dẫn tháo gỡ. Và cái khó nhất là chúng ta chưa có phác đồ điều trị ma túy đá bởi giai đoạn khó khăn nhất là giai đoạn cắt cơn, giải độc, đồng thời người nghiện mà có sự hợp tác thì sẽ suôn sẻ".
Cũng tại buổi đối thoại, ngoài những trao đổi xung quanh vấn đề cai nghiện ma túy cho thấy chúng ta cần phải vừa thực hiện vừa chỉnh sửa cho phù hợp với thực tế của thành phố. Bên cạnh đó, cũng phải kể đến tình trạng ăn xin, ăn xin trá hình cũng như tình trạng chăn dắt người ăn xin.
"Tôi cũng hay thấy người già, trẻ em, đặc biệt những đứa bé mới 5,6 tháng tuổi được bế đi xin. Thấy người ta bế đi xin nhìn cũng tội cũng cho nhưng mà sợ họ đang bị lợi dụng, nên cũng không biết đâu mà lường", một thính giả chia sẻ.
Như ý kiến của vị thính giả trên thì, rõ ràng những người ăn xin không hoạt động một mình (nhất là với trẻ em) mà có sự chăn dắt, điều khiển của kẻ khác. Để kịp thời phát hiện xử lý những kẻ chăn dắt, ăn xin trá hình, ông Huỳnh Thanh Khiết – Phó Giám đốc Sở Lao động Thương binh và Xã hội cho biết: "Sau khi phát hiện có dấu hiệu chăn dắt trong quá trình tập trung đối tượng ở quận huyện và vào trung tâm hỗ trợ xã hội mà đối tượng khai báo có tình trạng chăn dắt hoặc người dân báo cho Sở LĐTBXH sẽ phối hợp với các sở ngành cùng với quận huyện để đề xuất ngành công an xử lý theo quy định".
“Ăn xin” – khái niệm đã quá quen thuộc, thường để chỉ những người không còn khả năng lao động, kiếm tiền và phải sống nhờ vào tình thương của cộng đồng. Nhưng trong bối cảnh hiện nay, rất khó nhận diện được thật-giả. Cùng với những số phận bất hạnh, cùng cực thì cũng có không ít những kẻ lười lao động dùng đủ mánh khóe kiếm tiền…Nhất là dịp đầu năm mới, bên cạnh những người xúng xính quần áo mới đi lễ chùa thì cũng có hàng chục người gồm cả trẻ em, người lớn, phụ nữ và đàn ông ngồi xếp hàng xung quanh cửa chùa để xin tiền, khiến người dân cũng như nhà chùa hết sức bức xúc.
Về vấn đề này ông Huỳnh Thanh Khiết nói thêm: "Hướng sắp tới, chúng tôi sẽ tiếp tục ra quân thu gom ở các nơi người dân đã phản ảnh, cụ thể ở đền chùa thì chúng tôi cũng đã liên hệ với Ban tôn giáo để thực hiện nhiệm vụ này và rất được sự ủng hộ của Ban tôn giáo thành phố. Đây cũng là điều rất thuận lợi đặc biệt là sự ủng hộ của người dân".
Với những chính sách mà thành phố đang thực hiện như đưa người nghiện vào các cơ sở xã hội, đưa người ăn xin vào các trung tâm để nuôi dưỡng thì việc sử dụng ngân sách không phải là giải pháp lâu dài. Cái gốc của vấn đề vẫn là làm sao để gia đình họ có điều kiện sinh sống ổn định tại địa phương. Nếu giải quyết được như vậy thì người nghiện ma túy, người xin ăn, người sống lang thang sẽ giảm bớt…