Tất cả họ nay tóc đã hoa râm, nhưng đôi mắt vẫn sáng lên niềm tự hào khi kể về những ngày tháng 4 lịch sử và những ký ức về một thời hào hùng oanh liệt cùng đồng đội đứng lên chiến đấu giành độc lập tự do. Những ký ức đó vẫn còn in đậm trong lòng mỗi người mà không thể nào quên. Dường như tất cả kỷ niệm về những hoạt động của họ đang quay về qua ký ức của những người cán bộ Đoàn năm xưa.
Trước khí thế tiến công dồn dập của quân và dân ta lần lượt các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên được giải phóng, lúc bấy giờ Thành Ủy Sài Gòn Gia Định đã chỉ đạo Thành Đoàn thành lập Ban chỉ huy tiền phương gồm 6 người trong đó có những cán bộ Đoàn như các đồng chí Trương Mỹ Lệ, Nguyễn Thị Nghĩa và Trần Thị Ngọc Hảo chịu trách nhiệm phát động quần chúng khởi nghĩa ở nội thành gồm 5 khu vực là: Ngã Bảy-Bàn Cờ, Cầu Kiệu-Phú Nhuận, Cầu Bông-Bà Chiểu, Khánh Hội-xóm Chiếu-Quận 4 và Tân Phú-Tân Sơn Nhì-Bà Quẹo. Để tạo sức mạnh trong chỉ đạo. lãnh đạo phong trào, ở mỗi khu vực đều thành lập chi bộ và tập hợp lực lượng chuẩn bị cho ngày khởi nghĩa với nhiệm vụ: chuẩn bị nơi ém quân, dự trữ lương thực, tổ chức in truyền đơn, mua loa phóng thanh, vải may cờ, thành lập tổ cứu thương,…tất cả đều được chuẩn bị sẵn sàng mọi tình huống để đối phó với quân địch. Bà Trương Mỹ Lệ lúc bấy giờ được phân công là chỉ huy điểm khu vực Bàn Cờ, Thành Đoàn lúc đó lấy nhà số 115 Bàn Cờ làm nơi đặt sở chỉ huy, lực lượng tập trung chủ yếu là học sinh-sinh viên các trường. Ngày thì may cờ, vẽ khẩu hiệu tuyên truyền, in truyền đơn, đêm thì đi rãi truyền đơn đến các nhà dân qua đó thăm dò tình hình của địch và giải thích các chính sách của chính quyền cách mạng đối với vùng mới giải phóng. Mọi người đều phấn khởi làm việc với một tinh thần “ 1 ngày bằng 20 năm “, khí thế nhịp độ công việc nhanh chóng, tất bật. Bà Trương Mỹ Lệ -chỉ huy điểm Bàn Cờ kể lại:
Ở điểm Cầu Bông - Bà Chiểu khi nghe lệnh khởi nghĩa, lực lượng sinh viên -học sinh và thanh niên địa phương dưới sự chỉ đạo của chi bộ bắt đầu hạ cờ ngụy và treo cờ mặt trận lên, tổ chức thu gom vũ khí quân ngụy và liền sau đó đã tổ chức được 2 buổi nói chuyện về chính sách cách mạng ở vùng giải phóng cho đồng bào. Tại khu vực Cầu Kiệu -Phú Nhuận do đồng chí Nguyễn Thị Nghĩa chỉ huy, lực lượng nơi đây là học sinh, sinh viên của Đòan công tác xã hội cũng nhanh chóng làm tốt nhiệm vụ được giao và tiếp quản Hội đồng xã Phú Nhuận. Nói về khí thế của khu vực Phú Nhuận trong thời điểm khởi nghĩa bà Nguyễn Thị Nghĩa bồi hồi nhớ lại:
Ở khu vực Khánh Hội -Xóm Chiếu lực lượng nơi đây là khối học sinh trường Y, Nha, Dược nên họat động tương đối phù hợp trong tình hình lúc bấy giờ vì tất cả đều đeo băng tay chữ thập đỏ. Lực lượng tại đây chọn nhà số 2 Lê Quốc Hưng làm chỉ huy sở, tất cả thanh niên đều sôi sục khí thế sẵn sàng và trong lòng ai cũng nghĩ là ngày chiến thắng đang gần kề , người thì may cờ, chuẩn bị truyền đơn, biểu ngữ với tinh thần hăng hái không khí nhộn nhịp. Nói về họat động của cánh quân Khánh Hội -Xóm Chiếu, bà Trần Thị Ngọc Hảo kể lại:
Tại Tân Phú -Tân Sơn -Bà Quẹo tập trung lực lượng là học sinh, thanh niên lao động người công giáo, linh mục, tu sĩ trẻ tham gia họat động tại 4 giáo xứ : Nhân Hòa, Tân Thái Sơn, Tân Hương, Tân Phú. Các họat động của lực lượng nơi đây đều gắn với nhà thờ: nhiều hoạt động diễn ra tại nhà thờ như tổ chức may cờ và phát loa tuyên truyền trong nhà thờ, tổ chức các lớp học cứu thương, in tài liệu. Ông Nguyễn Văn Hòa -phụ trách trực tiếp khu vực này cho biết:
Không khí chuẩn bị cho ngày tổng khởi nghĩa gần kề cũng là lúc 5 cánh quân của Thành Đoàn chuẩn bị chu đáo, ngay trong ngày 30/4/1975, sau khi nghe Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng trên Đài phát thanh, 5 cánh quân lần lượt chiếm và tiếp quản trụ sở tòa hành chính các quận và tiếp nhận vũ khí của lính ngụy bỏ chạy.Liên tục trong ngày 30/4 và những ngày tiếp theo, Thành Đoàn Sài Gòn-Gia Định đã tổ chức các tổ bảo vệ tài sản, vận động công chức chính quyền cũ đến trình diện chính quyền cách mạng, vận động nhân dân Sài Gòn -Gia Định làm vệ sinh đường phố, xóa khẩu hiệu, tịch thu sách báo, cờ của chế độ cũ, khởi đầu cho quá trình 35 năm cùng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xây dựng, bảo vệ và phát triển TP. Trong cuộc chiến đấu giành độc lập, tuổi trẻ Sài Gòn -Gia Định đã góp phần làm nên chiến thắng vẻ vang mang lại nền Độc lập cho đất nước. Thế hệ tuổi trẻ ngày nay đang sống trong những ngày tháng 4 lịch sử, kỷ niệm 35 năm ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, những thế hệ trẻ hôm nay càng không thể quên sự hy sinh của biết bao thế hệ cha anh đã ngã xuống cho nền độc lập của nước nhà và tiếp tục phát huy sức trẻ, ra sức học tập và làm động để góp phần làm cho đất nước thêm giàu mạnh.
Minh Hiệp.
