Vĩnh biệt Người - "Đại tướng của nhân dân"

Dòng người với muôn cành hoa cúc vàng vây quanh phần mộ để vĩnh biệt Đại tướng. Ảnh: NGUYÊN LINH/TTO

Sau ngày Quốc tang thứ nhất kết thúc vời hàng ngàn lượt người vào viếng, sáng nay 13/10, lễ truy điệu Đại tướng Võ Nguyên Giáp - nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Quân ủy Trung ương, nguyên Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ, nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam; Đại biểu Quốc hội từ Khóa I đến Khóa VII, đã được cử hành trọng thể theo nghi thức Quốc tang tại Nhà Tang lễ Quốc gia, số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội.

Từ sáng sớm, tại khu vực Nhà Tang lễ quốc gia, đông đảo cán bộ chiến sĩ các lực lượng vũ trang, cán bộ, đảng viên, các tầng lớp nhân dân đã có mặt dự Lễ truy điệu, tiễn đưa Đại tướng về nơi an nghỉ cuối cùng.

Thân thiết và gần gũi bên linh cữu Đại tướng Võ Nguyên Giáp và gia quyến trong giờ phút thiêng liêng đầy xúc động này có các đồng chí: Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cùng các đồng chí trong Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Thường trực Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Thường vụ Quân ủy Trung ương.

Các đồng chí nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười, Lê Khả Phiêu, Nông Đức Mạnh; nguyên Chủ tịch nước Trần Đức Lương; nguyên Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải; nguyên Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Phạm Thế Duyệt, Huỳnh Đảm cùng các đồng chí nguyên là Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, các đồng chí lãnh đạo và đại diện các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể, các tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương, Hà Nội và nhiều địa phương; các đồng chí lão thành cách mạng, các cựu tướng lĩnh, sĩ quan, cựu chiến binh, những người đồng chí, đồng đội, bạn chiến đấu thân thiết của Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã có mặt tiễn biệt người đồng chí kính mến.

Cụ bà Đặng Bích Hà, người bạn đời của Đại tướng cùng các con, cháu và đông đủ người thân trong gia quyến Đại tướng có mặt bên linh cữu trong giờ phút đầy thương đau này.

Dự Lễ truy điệu và đưa tang Đại tướng Võ Nguyên Giáp, có Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Chum-ma-ly Xay-nha-xỏn; Chủ tịch danh dự Đảng Nhân dân Campuchia, Chủ tịch Quốc hội Vương quốc Campuchia Heeng Xom-rin.

Đúng 7 giờ, tiếng nhạc Quốc ca cất lên bắt đầu lễ truy điệu đồng chí Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Quân uỷ Trung ương, quân và dân cả nước, đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Trưởng Ban Lễ tang, đọc Lời điếu.

Tổng Bí thư xúc động nói: Đồng chí Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, nguyên Bí thư Quân ủy Trung ương, nguyên Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ, nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam, Đại biểu Quốc hội từ khóa I đến khóa VII; nhà lãnh đạo có uy tín lớn của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta; người học trò xuất sắc và gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh; người chiến sĩ cách mạng kiên trung; vị Đại tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, đã vĩnh biệt chúng ta. Đây là một tổn thất lớn đối với Đảng, Nhà nước, nhân dân, Quân đội ta và gia quyến Đồng chí.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Trưởng Ban Lễ tang đọc điếu văn tại Lễ truy điệu đồng chí Đại tướng Võ Nguyên Giáp . (Ảnh: Trí Dũng/TTXVN)

Ôn lại cuộc đời hoạt động cách mạng của Đại tướng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nêu rõ:

Trong điếu văn, Tổng bí thư cũng nêu rõ: Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đánh giá cao công lao của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Quân đội ta suy tôn Đồng chí là Anh Cả của Quân đội nhân dân Việt Nam. Con người, nhân cách và những cống hiến to lớn của Đồng chí in đậm trong lòng dân, là vị tướng của nhân dân, mãi mãi lưu danh trong lịch sử dân tộc. Tên tuổi của Đồng chí đã được thế giới vinh danh và nhân dân tiến bộ, yêu chuộng hoà bình ngưỡng mộ, cảm phục. Tổng Bí thư nhấn mạnh: Cuộc đời hoạt động cách mạng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp là tấm gương sáng để đồng bào, đồng chí, cán bộ, chiến sĩ cả nước kính trọng, yêu quý, học tập và noi theo:

Trong nền nhạc trầm buồn "Hồn tử sĩ", các đại biểu dự Lễ truy điệu dành phút mặc niệm, tưởng nhớ đồng chí Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người học trò xuất sắc và gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh; người chiến sĩ cách mạng kiên trung mà tài năng và đức độ đã trở thành niềm tin, niềm tự hào của dân tộc Việt Nam.

Với niềm xúc động sâu sắc và chân thành, ông Võ Điện Biên, con trai cả của Đại tướng Võ Nguyên Giáp thay mặt gia quyến, phát biểu bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc trước tình cảm mà các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận, Quân đội, đồng bào, đồng chí trong cả nước, các đoàn đại biểu các nước anh em, bè bạn, các vị trong đoàn ngoại giao và các tổ chức quốc tế đã dành cho Đại tướng Võ Nguyễn Giáp trong những ngày qua; cảm ơn các giáo sư, bác sĩ, y tá và nhân viên phục vụ bệnh viện Trung ương quân đội 108 đã tận tình, ân cần chăm sóc Đại tướng đến giây phút cuối cùng… Ông Võ Điện Biên xúc động bày tỏ:

Sáng nay, sau khi Lễ truy điệu kết thúc, trong khi đoàn xe rước linh cữu Đại tướng Võ Nguyên Giáp đi qua các cung đường tại Hà Nội, thì người dân thành phố Hồ Chí Minh vẫn tiếp tục xếp hàng dài vào hội trường Thống Nhất để viếng Đại tướng.

Nhiều người đã không cầm được nước mắt, quỳ gối tiễn đưa người Đại tướng của nhân dân về nơi yên nghỉ cuối cùng tại đất mẹ Quảng Bình. Sau khi thắp nhang, ai cũng nán lại để xem những đọan phim tư liệu về Đại tướng Võ Nguyên Giáp. 

Còn tại các khu vực đặt bàn thờ Đại tướng như Bộ Chỉ huy quân sự thành phố và các quận, huyện, trụ sở các hội chiến binh quận, huyện, Thành đoàn… vẫn tiếp tục có nhiều cán bộ, chiến sĩ, nhân dân đến thắp nhang tiễn biệt Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Đặc biệt, trong ngày hôm nay, rất nhiều người dân từ các tỉnh, thành vừa đặt chân đến thành phố cũng đã tranh thủ vào thắp nhang tưởng nhớ, tiễn biệt người đại tướng tài ba của dân tộc về nơi an nghỉ cuối cùng.

Lễ viếng và Lễ truy điệu Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại thành phố Hồ Chí Minh đã diễn ra tôn nghiêm và an toàn. Với sự chuẩn bị chu đáo nên trong 2 ngày quốc tang, tình hình an ninh, trật tự tại Hội trường Thống Nhất và khu vực xung quanh được đảm bảo an toàn tuyệt đối. Chỉ tính riêng trong ngày 12/10, có 2.825 đoàn với khoảng 120.000 người đến viếng Đại tướng Võ Nguyên Giáp.   

  Lễ truy điệu Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại trụ sở UBND tỉnh Quảng Bình, số 6 đường Hùng Vương, thành phố Đồng Hới cũng được tiến hành cùng thời điểm Lễ truy điệu tại Nhà Tang lễ quốc gia - Hà Nội. Trong nền nhạc trầm buồn "Hồn tử sỹ", các đại biểu dự Lễ truy điệu tại Quảng Bình lặng lẽ nghiêng mình tưởng niệm đồng chí Đại tướng Võ Nguyên Giáp - người con ưu tú của quê hương Quảng Bình.

Trong giây phút thiêng liêng, xúc động, đông đảo nhân dân tại tỉnh Quảng Bình lặng mình theo dõi tường thuật trực tiếp Lễ truy điệu Đại tướng từ Nhà Tang lễ quốc gia. Tại Nhà lưu niệm của Đại tướng ở quê nhà An Xá, huyện Lệ Thủy, hàng chục ngàn người dân đã đổ về đây, kính cẩn nghiêng mình tưởng nhớ Đại tướng trong niềm thương tiếc khôn nguôi.

Cùng thời điểm trên, các địa phương trên cả nước cũng đồng loạt tổ chức Lễ truy điệu Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Sau Lễ truy điệu, đúng 7 giờ 30 phút, linh cữu Đại tướng Võ Nguyên Giáp được di chuyển lên cỗ linh xa.

Với tình cảm trân trọng và niềm tiếc thương sâu sắc, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quân đội cùng gia quyến chuyển linh cữu Đại tướng Võ Nguyên Giáp ra cỗ linh xa.

Lễ chuyển linh cữu Đại tướng được cử hành theo nghi thức trang trọng nhất của Quân đội nhân dân Việt Nam , với đội danh dự đại diện cho ba Quân chủng: Hải quân, Lục quân và Không quân.

Sau đó, đoàn xe chở linh cữu Đại tướng Võ Nguyễn Giáp bắt đầu chuyển bánh. Giữa đoàn xe tiêu binh, linh cữu Đại tướng Võ Nguyên Giáp được phủ Quốc kỳ và đặt trân trọng trên cỗ xe trọng pháo.

Xe tang lăn bánh trong tình cảm lưu luyến, ngập tràn xúc động của hàng vạn đồng bào, đồng chí Thủ đô và các tỉnh, thành đứng chật bên các tuyến đường Trần Thánh Tông - Tràng Tiền - Tràng Thi - Điện Biên Phủ - Hoàng Diệu - Trần Phú - Lê Trực - Sơn Tây - Kim Mã - Cầu Giấy - Xuân Thủy - Phạm Văn Đồng - cầu Thăng Long - sân bay Quốc tế Nội Bài. Bao trái tim nghẹn ngào tiễn biệt vị “Đại tướng của nhân dân”, người Cộng sản kiên trung, mẫu mực, một thiên tài quân sự, đã hiến trọn đời mình cho sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và dân tộc.

Linh cữu Đại tướng đã được chuyển lên chuyên cơ ATR 72 mang số hiệu VN103 lúc 10h12 phút. Gia quyến và người thân của Đại tướng Võ Nguyên Giáp cũng đã chầm chậm bước lên chuyên cơ thứ hai số hiệu VN1911.  Trước khi máy bay cất cánh, gia đình thân quyến của Đại tướng đã đặc biệt cảm ơn tới các đồng chí lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, nhân dân, đồng bào, bạn bè quốc tế đã dành cho Đại tướng Võ Nguyên Giáp những tình cảm đặc biệt trong những ngày qua.

Hai chuyên cơ VN103 và VN1911 đã rời sân bay quốc tế Nội Bài bay lên bầu trời mang theo những nỗi đau đáu, tiếc thương của người dân Hà Nội với vị Đại tướng được nhân dân Việt Nam và thế giới kính trọng, ngưỡng mộ. Để lại trong lòng những người đưa tiễn bao cảm xúc tiếc thương, kính trọng vị Đại tướng của nhân dân. Vĩnh biệt người anh Cả của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Hình ảnh và nhân cách của ông sẽ sống mãi trong lòng các thế hệ Việt Nam. Nhân dân cả nước nghiêng mình kính cẩn tiễn đưa vị Đại tướng của nhân dân. Chuyên cơ VN103 chở linh cữu Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã hạ cánh an toàn xuống sân bay Đồng Hới lúc 11h55 phút. Sau đó đoàn xe chở linh cữu Đại tướng bắt đầu lăn bánh rời sân bay Đồng Hới ra Quốc lộ 1A về Vũng Chùa – Đảo Yến, nơi an nghỉ cuối cùng của Đại tướng.

Tại khu vực Vũng Chùa, tất cả các đội nghi lễ đã sẵn sàng để đón linh cữu Đại tướng. Từ sáng sớm nay, hàng ngàn người con dân Quảng Bình và nhiều tỉnh, thành khác trong cả nước đã di chuyển về Vũng Chùa - Đảo Yến để tiễn biệt Người lần cuối, mặc dù lễ an táng Đại tướng Võ Nguyên Giáp diễn ra vào chiều nay. Từng đoàn người vẫn tiếp tục di chuyển về khu Vũng Chùa - Đảo Yến, trên tay là những đóa huệ trắng, những vòng hoa với dòng chữ: “Vô cùng thương tiếc Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Đại tướng của nhân dân”, nhiều người đã nâng cao Di ảnh của Đại tướng khi đi trong dòng người.

Đến chiều nay, khi máy bay đưa linh cữu Đại tướng chưa đáp sân bay Đồng Hới nhưng hàng vạn người dân từ mọi miền đất nước đã có mặt tại Quảng Bình chờ đón, tiễn đưa Đại tướng.  Suốt chiều dài gần 80km từ sân bay Đồng Hới đến nơi an táng Đại tướng ở khu vực Vũng Chùa – Đảo Yến, thuộc xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch, đông đảo người dân đứng hai bên đường trầm lặng chờ đợi đoàn xe đưa linh cữu Đại tướng về nơi an táng.

Tại khu vực Vũng Chùa – Đảo Yến, hàng đoàn người nối dài như càng dài thêm về nơi Đại tướng yên nghỉ. Dòng người nối nhau trên quãng đường bộ dài gần 5km từ khu vực giữ xe đến nơi an táng. Dòng người vẫn nối nhau như nối dài tình cảm sắt son của người dân đất Việt với Đại tướng, tiễn biệt Người về nơi an giấc ngàn thu với tổ tiên ở Đất Mẹ Quảng Bình.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã vĩnh viễn ra đi về với cõi vĩnh hằng. Sự ra đi của Đại tướng đã để lại lòng tiếc thương vô hạn của nhân dân trong cả nước và bạn bè quốc tế. Dân tộc ta từ nay mất đi một người con ưu tú, mất đi một biểu tượng sống, biểu tượng của lòng kiên trung, biểu tượng của trí tuệ, biểu tượng của sự nhân hậu, biểu tượng của sự khiêm tốn và giản dị. Nhân dân Việt Nam và thế giới đã dành nhiều lời đẹp nhất để vinh danh và ca ngợi ông. Con người, sự nghiệp của ông đã đi vào lịch sử đã được ghi nhận trong lòng dân muôn thuở không mờ phai. Đại tướng đã về với đất Mẹ, nhưng nhân cách và những cống hiến to lớn của người mãi trường tồn cùng lịch sử dân tộc.