Tin tức
Học viên cai nghiện ma túy được điều trị tại Trung tâm Thanh Đa. Ảnh: TTO
Thời gian qua tệ nạn ma túy ngoài cộng đồng đã gây ra nhiều hệ lụy phức tạp, khó kiểm soát và có xu hướng ngày càng gia tăng. Nguyên nhân có nhiều, nhưng theo các cơ quan thực thi pháp luật, nổi lên là những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện Luật Xử lý vi phạm hành chính và các nghị định liên quan. Tính đến nay vẫn chưa có hồ sơ nào chuyển đến Tòa án quận để có quyết định đưa người nghiện vào các trung tâm cai nghiện theo quy trình. Nguyên nhân do người nghiện chủ yếu có hộ khẩu ở tỉnh và mất thời gian xác nhận nơi cư trú. Bên cạnh đó, việc xác định tình trạng nghiện khó khăn hơn do người nghiện ma túy tổng hợp chiếm tỉ lệ cao.
Ông Nguyễn Hữu Khánh Duy – Giám đốc Trung tâm cai nghiện ma túy Thanh Đa nêu vấn đề: "Những người nghiện ma túy tổng hợp, hội chứng tâm thần của họ xảy ra rất sớm, rất phức tạp: trong tình trạng ảo thanh, ảo giác, ảo thị và luôn luôn có ý định tự sát. Luôn có cảm giác bị bức hại nên họ dễ giết người và khả năng lây nhiễm HIV/AIDS rất cao. Ngành y tế phải xác định được như vậy thì chúng ta có thể buộc họ vào đối tượng phải chữa bệnh để tòa án nhân dân dựa vào vấn đề đó ra quyết định".
Còn theo ông Hoàng Trọng Quý – Phó Giám đốc Trường giáo dục đào tạo và giải quyết việc làm số 3 thuộc Lực lượng Thanh niên Xung phong cho rằng: "Tâm lý chung của người sau cai là tự ti, mặc cảm, do đó cần phải có sự phối hợp chặt chẽ với các địa phương nhằm tư vấn về pháp lý, cung cấp các địa chỉ hỗ trợ xã hội tại địa phương như: điều trị methadone, điều trị miễn phí bệnh HIV. Đặc biệt là hỗ trợ họ làm lại giấy tờ tùy thân, tao điều kiện cho họ tiếp cận vay vốn. Đặc biệt, rất cần sự dang rộng vòng tay của chính quyền địa phương, đoàn thể để giúp họ hòa nhập và có công ăn việc làm ổn định".
Thiếu cơ sở vật chất để cắt cơn giải độc, cũng như thiếu đội ngũ bác sĩ tham gia cắt cơn và xác định mức độ của người nghiện… là những bài toán đang được đặt ra cho thành phố. Ông Hứa Ngọc Thuận – PCT UBND TP cho biết để tháo gỡ những vướng mắc đưa người nghiện không có nơi cư trú ổn định vào trung tâm cai nghiện bắt buộc có sự tham gia của cả hệ thống chính trị, sự vào cuộc của chủ tịch UBND các quận, huyện.
Thực tế sau 2 năm triển khai cai nghiện ma túy tại cộng đồng thì hầu hết các địa phương đều không thực hiện được bởi nhiều nguyên nhân, nhưng chủ yếu là không thể quản lý được người nghiện ngoài cộng đồng. Vì vậy, để tiếp tục duy trì hình thức cai nghiện tại cộng đồng, gia đình, TP.HCM cần đưa ra nhiều giải pháp đồng bộ. Đặc biệt, là các đối tượng nghiện từ 12 đến 18 tuổi cũng như phụ nữ mang thai và đang nuôi con nhỏ: "Đối với phụ nữ mang thai, nuôi con nhỏ thì chuyển về cai nghiện tại cộng đồng vì ở trung tâm cai nghiện hết sức phức tạp. Các trung tâm hiện nay không có điều kiện để chăm sóc và quản lý đối với phụ nữ nuôi con nhỏ và mang thai. Còn đối tượng từ 12 đến dưới 18 tuổi khi phát hiện thì phải thực hiện quản lý và cai nghiện tại gia đình, cộng đồng. Thành phố cũng vận động nếu gia đình không thể tự cai nghiện cho con em mình thì có thể làm đơn xin đi đăng ký cai nghiện bắt buộc thì thành phố sẽ sẵn sàng tiếp nhận".
Hiện nay muốn đưa một đối tượng vào trung tâm cai nghiện thì cần 13 - 17 loại giấy tờ, rất rườm rà và trái với tinh thần cải cách hành chính. Thời gian từ khi bắt được một đối tượng nghiện ma túy đến khi đưa vào trung tâm cai nghiện tập trung theo Nghị định 221 có quy trình từ 37 đến 72 ngày, là quá dài và gây thêm phức tạp trong việc quản lý người nghiện. Trước những vấn đề còn vướng mắc nêu trên, bà Trương Thị Mai – Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội cho biết, chủ trương của Nhà nước là sẽ giảm cai nghiện bắt buộc và tăng cai nghiện tự nguyện: "Còn một số vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện luật xử lý vi phạm hành chính, đồng bộ với luật phòng chống ma túy thì Ủy ban chúng tôi đã tổ chức phiên giải trình với các cơ quan liên quan để yêu cầu các cơ quan khẩn trương xử lý. Ví dụ như việc xác định tình trạng sử dụng ma túy do Bộ Y tế hướng dẫn. Hay quá trình thu gọn lại các biểu mẫu và chúng ta có thể nghiên cứu trong thực tiễn để hồ sơ đến tòa án đơn giản, ngắn gọn nhưng đầy đủ. Chủ yếu là xác định được tình trạng nghiện ma túy mà có thể ra các quyết định để chúng ta có thể giải quyết nhanh hơn, thông suốt hơn".
Sau hơn nửa tháng thực hiện đề án mới này thì thành phố đã đưa hơn 1.200 đối tượng nghiện vào các cơ sở cai nghiện bắt buộc là Nhị Xuân và Bình Triệu. Các cơ sở này có đầy đủ chức năng về y tế, trang thiết bị, chế độ hỗ trợ cho người bị quản lý và đội ngũ cán bộ hỗ trợ tư pháp cùng với phòng xử án tại chỗ. Cách làm của TPHCM hiện nay rất sáng tạo, giúp đưa chính sách pháp luật vào cuộc sống tốt hơn.