Tin tứcVà để hiểu thêm về quá trình hình thành tác phẩm nghệ thuật đặc biệt này cũng như ý nghĩa của công trình đối với người dân thành phố, du khách trong và ngoài nước, phóng viên VOH đã có cuộc phỏng vấn điêu khắc gia Lâm Quang Nới, tác giả của mẫu phác thảo tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Điêu khắc gia Lâm Quang Nới. Ảnh: HNM
* Thưa ông, từ 32 mẫu phác thảo tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh của 24 tác giả và 1 đơn vị, phác thảo của ông đã vinh dự được lãnh đạo thành phố chọn để xây dựng tượng đài, theo ông, điểm nào tâm đắc nhất ở phác thảo này?
- Điêu khắc gia Lâm Quang Nới: Điều tâm đắc nhất mà theo lời các thành viên Hội đồng nghệ thuật đã nói, đó là mẫu phác thảo tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh đã toát lên được nét của một vị lãnh tụ - điều mà các thành viên Hội đồng nghệ thuật đều đã nhìn thấy được khi tiếp cận với mẫu phác thảo.
* Sau khi đoạt giải, phác thảo của ông cũng đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp của lãnh đạo thành phố, các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực điêu khắc để cùng làm nên một bức tượng hoàn hảo. Ông đánh giá như thế nào về việc này?
- Điêu khắc gia Lâm Quang Nới: Thực ra đây là bước hết sức quan trọng và cần thiết bởi vì cho đến nay, các tác phẩm khi dựng tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh trên cả nước được dư luận, công luận và giới chuyên môn đánh giá, tượng đài vẫn chưa đạt yêu cầu, cho nên lãnh đạo đã hết sức dè dặt và quyết tâm. Phác thảo đã được trưng bày, lấy ý kiến rộng rãi và đã nhận đựợc trên 4.000 ý kiến góp ý để hoàn thiện tác phẩm. Đặc biệt, khi đưa phác thảo lấy ý kiến của Bộ Chính trị để thông qua, cũng còn có ý kiến e ngại, chưa hoàn toàn tin tưởng lắm vì đôi khi từ mẫu phác thảo nhìn đẹp, nhưng khi xây dựng lên thì có nhiều vấn đề, hoặc chưa đạt yêu cầu. Tuy nhiên, với tác phẩm đã được chọn qua cuộc thi, thông qua ý kiến góp ý đã được tác giả nâng lên một bước.
* Chủ tịch Hồ Chí Minh là một vị lãnh tụ vĩ đại được cả dân tộc Việt Nam yêu kính. Khi phác thảo chân dung Người, cảm xúc của ông như thế nào? Những khó khăn, áp lực mà ông gặp phải là gì, thưa ông?
- Điêu khắc gia Lâm Quang Nới: Thực sự mà nói hình tượng lãnh tụ, đặc biệt là Bác Hồ là một đề tài muôn thưở cho giới văn nghệ sĩ sáng tác, trong đó có tôi. Từ tác phẩm điêu khắc đầu tiên trong chiến khu, tôi đã chọn đề tài Bác Hồ phục vụ cho các hội nghị lớn trong hội trường. Thậm chí có những lúc không có giấy, không có phương tiện thì tôi lấy mũi dao găm khắc lên gốc lồ ồ, gốc tre, gốc cây trong rừng. Hình tượng của Bác đã gắn liền với cuộc sống nghệ thuật của tôi từ đó. Đặc biệt sau ngày miền Nam giải phóng, ước vọng lớn lao nhất của tôi là muốn được làm và làm được một tác phẩm về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Hình tượng của Bác khi tôi làm công tác trưng bày bảo tàng ở Căn cứ Trung ương Cục miền Nam, tôi hết sức cảm động khi đọc được lá thư năm 1967, Bác có một nguyện vọng thiết tha là trở về miền Nam để thăm đồng bào chiến sĩ ta đang tham gia kháng chiến. Do tình hình chiến tranh ác liệt và sức khỏe của Bác có hạn nên Người đã không thực hiện được nguyện vọng. Trong lá thư đó, Bác đã vạch ra luôn cả con đường sẽ đi đó bằng đường biển, tức là đường mòn Hồ Chí Minh trên biển và căn dặn khi nào Bác vào đến miền Nam, các chú thấy khu vực nào đã an toàn thì đón Bác để đưa vào chiến khu. Lá thư đó đã gây cho tôi cảm xúc hết sức mạnh mẽ và ấn tượng sâu sắc, cho nên tôi luôn mong muốn làm thế nào thể hiện được một tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh cho thật xứng đáng.
* Có thể nói, tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh là công trình mang tầm vóc lịch sử, tượng được đặt ngay khu vực trung tâm hành chính của TPHCM, điều này có ý nghĩa rất lớn đối với người dân cũng như du khách trong và ngoài nước khi đến thăm TPHCM phải không, thưa ông?
- Điêu khắc gia Lâm Quang Nới: Đúng vậy, và tôi cho là hơn thế nữa, vì đây là vị trí vô cùng khang trang, rất đẹp mà trên cả nước không phải nơi nào cũng kiếm được vị trí trang trọng như thế để đặt tượng Bác. Đồng thời, cũng hết sức thực tế, bởi vì chủ trương của Bộ Chính trị cho phép một số tỉnh thành, trong đó có TPHCM được xây dựng tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh thì phải đặt ở Trung tâm hành chính, mà phải chọn nơi trang trọng nhất. TPHCM cũng may mắn có một quảng trường tuy không lớn, nhưng khu vực trung tâm hành chính TPHCM là nơi tập trung rất đông quần chúng nhân dân dịp lễ, tết nên bản thân tôi ý thức xây dựng tượng đài đặt tại trung tâm là hết sức hạnh phúc.
* Cảm ơn ông.
