Ngổn ngang trăm bề, khó khăn những ngày mới giải phóng
Cơ sở hạ tầng bị tàn phá, đường xá đi lại còn gặp nhiều cách trở, phương tiện sinh hoạt thiếu thốn bộn bề. Với hàng ngàn tấn bom đạn dội xuống, hàng chục ngàn căn nhà bị phá hủy, vùng đất ngoại thành những ngày đầu mới giải phóng trở nên vô cùng điêu tàn. Mùa khô đất đai khô cằn với nắng gió và cát bụi, còn mùa mưa thì lầy lội, trơn trợt khó đi, đường đến trường của các em học sinh lại càng xa thăm thẳm.
Còn người nông dân thì chỉ biết chọn trồng những cây dễ sống để chống đói trước mắt chứ chưa dám nghĩ đến việc tìm cây trồng nào sản xuất đem lại hiệu quả cao.
Một số người dân bộc bạch: “Hồi đó tôi phải băng ruộng đi học. Tôi lội xuống cầu Rạch Dơi, đi gần 2 tiếng đồng hồ rồi bị té mình mẩy lấm lem lấm luốt; khi tập vở ướt, phải ngồi phơi cho tập vở khô rồi mới vô lớp học”.
“Hồi đó khó khăn lắm, đất bỏ hoang nhiều, chủ yếu làm ruộng ở bưng. Hồi xưa không trồng bắp, hoa màu như bây giờ, nếu có cũng ít lắm vì không có nước, không có điện. Không có gạo lúa chỉ có củ mì vì củ mì dễ trồng nhất”.
Những nơi gần trung tâm huyện mà đời sống người dân còn cơ cực, vì thế với những xã vùng sâu, vùng xa thì khó khăn lại càng chồng chất. Điện không có, nước thì đóng phèn, trong khi đường sá đi lại thì bị chia cắt bởi những dòng sông, con rạch, ở cùng một huyện nhưng muốn qua lại thăm nhau phải canh con nước ròng, nước lớn.
Nói về những khó khăn của người dân trong huyện vào thời điểm đó, chị Nguyễn Thị Hạnh – Chánh Văn phòng UBND huyện Nhà Bè nhớ lại: “Về khó khăn của Nhà Bè thì vô vàn, hệ thống hạ tầng của Nhà Bè rất yếu kém, cầu đường nông thôn chỉ là cầu khỉ, đường đá đỏ, phải đi đò, ví dụ ở Phước Lộc bên bờ Tây cắt bên bờ Đông là phải đi qua đò, rồi ở Hiệp Phước cũng thế”.

Huyện Cần Giờ ngày nay (ảnh: evn)
Quyết tâm kiến thiết, xây dựng lại quê hương
Đứng trước những khó khăn trên, đảng bộ và nhân dân các huyện ngoại thành dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Thành ủy và UBND TPHCM đã kiên cường, quyết tâm xây dựng và kiến thiết lại quê hương, vừa tập trung khắc phục hậu quả của chiến tranh, vừa đấu tranh chống nghèo nàn, lạc hậu.
Qua đó, các huyện đã triển khai thực hiện nhiều chính sách đổi mới, phù hợp với tình hình, điều kiện của địa phương, tập trung đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật như các công trình đường giao thông nông thôn, công trình thủy lợi, mạng lưới điện, cũng như đẩy mạnh phát triển hệ thống y tế, giáo dục, khoa học công nghệ. Nhờ vậy, đời sống kinh tế xã hội trên địa bàn các huyện ngày càng chuyển biến tích cực, đạt được một số kết quả nổi bật. Trong đó, cơ cấu kinh tế khu vực ngoại thành đã từng bước thay đổi, phù hợp với tình hình phát triển mới.
Ông Lý Hiếu Thanh, Phó Chủ tịch UBND huyện Hóc Môn nói về sự chuyển biến này của huyện: “Cơ cấu kinh tế của huyện từ công – nông – thương – dịch vụ chuyển sang cơ cấu công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp – thương mại – dịch vụ – nông nghiệp. Tốc độ tăng trưởng khá cao và bình quân hàng năm tăng trên 20%. Giá trị tổng sản lượng các ngành công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp – thương mại – dịch vụ có mức tăng trưởng cao. Sản xuất nông nghiệp chuyển mạnh theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tập trung chuyển đổi công nghệ, chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi. Tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm đạt từ 7 – 8%”.

Huyện Củ Chi ngày nay (ảnh: evn)
Những năm qua công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng tập trung phát triển những loại cây con có giá trị kinh tế cao, đã được các huyện quan tâm và đầu tư đúng mức. Từ đó góp phần nâng mức thu nhập bình quân đầu người của khu vực ngoại thành từ 16 triệu đồng/ người/năm vào thời điểm năm 2010 lên mức 40 triệu đồng/ người/ năm hiện nay. Đặc biệt tại những huyện có thế mạnh về nông nghiệp như Củ Chi, Bình Chánh, với việc cộng hưởng từ nhiều mô hình sản xuất có hiệu quả kinh tế cao giúp nâng giá trị sản xuất bình quân của huyện đạt gần 260 triệu đồng/ha/năm.
Nhận xét về tình hình phát triển của huyện Củ Chi, ông Lê Thanh Liêm, Phó chủ tịch UBND thành phố nhìn nhận: “Củ Chi là huyện điểm sản xuất nông nghiệp. Chỉ tiêu đặt ra trong 5 năm tăng khoảng 18% về giá trị sản xuất. Trong đó công nghiệp, nông nghiệp, thương mại dịch vụ đều cao. Công sức chỉ đạo rất sát sao, tập trung ưu tiên cho phát triển sản xuất, đầu tư cơ sở hạ tầng tạo nền tảng phát triển nhanh, bền vững, lại có giá trị gia tăng cao”.

Bí thư Thành ủy TPHCM Lê Thanh Hải thăm mô hình trồng lan cắt cành tại ấp Ba Sòng, xã An Nhơn Tây, Củ Chi. (ảnh: SGGP)
Chuyển mình phát triển
Nhắc đến thành công trong sự đổi thay của các huyện ngoại thành TP hôm nay chúng ta không thể không nhắc đến những đóng góp của chương trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn thành phố.
Theo đó, quá trình xây dựng nông thôn mới ở 5 huyện ngoại thành TP được Trung ương đánh giá là toàn diện bởi bên cạnh việc phát triển kinh tế - xã hội thì nhiều khía cạnh khác cũng được chú trọng.
Cụ thể như tại huyện Bình Chánh gần đây đã chủ động đẩy nhanh tiến độ các công trình xây dựng và giúp người dân nắm bắt đầy đủ chính sách thu hồi đất từ đề án P130 về “Công khai, minh bạch trong hoạt động kiểm kê hiện trạng, bồi thường, hỗ trợ thiệt hại và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất” để thay thế cho quyết định 35 trước đây. Từ đó làm tăng sự đồng thuận trong nhân dân và tiến độ thực hiện các công trình diễn ra thuận lợi. “Mong muốn của lãnh đạo TP làm sao Quyết định mới này thay cho Quyết định 35, nó giống như một cẩm nang. Ngoài những người làm công tác bồi thường, kể cả cán bộ, công chức, viên chức thậm chí tới người dân, những người đọc và hiểu được. Còn trước đây, chính sách bồi thường của mình, cụ thể là Quyết định 35, ngay kể cả cán bộ công chức, những người thực hiện công tác bồi thường đọc cũng còn chưa hiểu được”, ông Nguyễn Văn Trường – Phó Chủ tịch UBND huyện Bình Chánh nhấn mạnh.
Có thể nói đi cùng với chặng đường 40 năm phát triển của TP, các huyện ngoại thành TP hôm nay đã thực sự “thay da đổi thịt”. Từ những địa phương còn nghèo và bị tổn thất nặng nề sau chiến tranh, bằng sức người, sức của cùng sự đồng thuận của ý Đảng, lòng dân, khu vực ngoại thành từng bước chuyển mình để trở thành những cầu nối kinh tế quan trọng của thành phố với các tỉnh bạn. Sự giao thương ấy lại càng mở ra cơ hội cho sự phát triển chung của thành phố và khu vực ngoại thành nói riêng, để từ đó thành phố càng khẳng định vị thế về trung tâm kinh tế lớn của cả nước và khu vực.























