Trải qua 15 nhiệm kỳ, trong đó có gần 40 năm đồng hành cùng công cuộc đổi mới, Quốc hội không ngừng hoàn thiện thể chế, xây dựng nền tảng pháp lý quan trọng cho phát triển nhanh và bền vững, chủ động hội nhập quốc tế.
Trong vòng chưa đầy một năm, Bộ Chính trị đã ban hành 7 nghị quyết lớn; song song với đó là hàng loạt luật và nghị quyết của Quốc hội nhằm thể chế hóa kịp thời các chủ trương này.
Riêng năm 2025 và cả nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV có thể coi là một “mùa bội thu về thể chế”, đánh dấu bước phát triển mới của tư duy lập pháp Việt Nam.
Tạo nền tảng cho chuyển đổi mô hình tăng trưởng
Năm 2025 ghi dấu bằng hàng loạt nghị quyết quan trọng, tạo nên một hệ sinh thái thể chế phát triển toàn diện, đồng bộ.
Để các nghị quyết của Đảng nhanh chóng đi vào cuộc sống, guồng máy lập pháp đã vận hành với cường độ cao chưa từng có.
Ngày 11/12/2025, Quốc hội khóa XV bế mạc kỳ họp thứ 10. Trong 40 ngày làm việc, Quốc hội đã xem xét, thông qua hơn 60 luật và nghị quyết – kỳ họp có khối lượng công việc lập pháp lớn nhất trong lịch sử Quốc hội.
Phiên khai mạc Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, ngày 20/10/2025 - Ảnh: SGGPO
Tính chung trong năm 2025, tại hai kỳ họp thứ 9 và thứ 10, Quốc hội đã thông qua 85 luật và hơn 70 nghị quyết, trong đó có 26 nghị quyết quy phạm pháp luật.
Đặc biệt, tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV đã thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam.
Cùng với nhiều luật, nghị quyết liên quan đến tổ chức bộ máy, quyết định này đã tạo cơ sở pháp lý mang tính nền tảng cho việc đổi mới, sắp xếp và vận hành chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp kể từ ngày 1/7/2025, đúng với chủ trương của Đảng.
Bên cạnh đó, Quốc hội đã ban hành nhiều nghị quyết thí điểm các cơ chế, chính sách vượt trội.
Nổi bật là Nghị quyết về Trung tâm Tài chính quốc tế, tạo điều kiện cho các tập đoàn tư nhân lớn tham gia đầu tư hạ tầng và dịch vụ tài chính chất lượng cao tại TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng; bộ ba nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù cho các dự án quan trọng của Thủ đô; nghị quyết thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Hồ Chí Minh và thành phố Đà Nẵng.
Hiệu quả thực tiễn là thước đo
Không chỉ gia tăng về số lượng, công tác lập pháp còn có bước chuyển tư duy đột phá, theo hướng luật quy định khung, nguyên tắc, giao Chính phủ quy định chi tiết nhằm tăng tính linh hoạt và khả năng thích ứng.
Đây chính là hiện thực hóa tinh thần: “Pháp luật phải đi trước một bước, mở đường cho đổi mới sáng tạo; lấy cuộc sống và lợi ích của nhân dân làm thước đo của chính sách.”
Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang và các đại biểu Quốc hội tại phiên họp, ngày 10/12, Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV - Ảnh: SGGPO
Nhiều đạo luật đã thể hiện rõ phương châm này. Để thể chế hóa Nghị quyết 68 ngày 4/5/2025 về phát triển kinh tế tư nhân, Luật Đầu tư (sửa đổi) cụ thể hóa tư duy “hậu kiểm”, cắt giảm mạnh các ngành, nghề kinh doanh có điều kiện và phân cấp triệt để thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư cho địa phương.
Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi) áp dụng mức thuế suất ưu đãi 15–17% đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa – khu vực chiếm tỷ trọng lớn trong kinh tế tư nhân.
Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế của hộ kinh doanh từ 200 triệu lên 500 triệu đồng/năm, góp phần giảm gánh nặng cho hàng triệu hộ kinh doanh cá thể.
Luật Phục hồi và Phá sản (sửa đổi) đơn giản hóa thủ tục rút lui khỏi thị trường, bảo vệ quyền lợi của chủ nợ và tạo cơ hội “làm lại” cho doanh nhân gặp rủi ro.
Đáp ứng yêu cầu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nhằm thể chế hóa Nghị quyết 57, nhiều đạo luật quan trọng lần đầu tiên được xây dựng và ban hành để điều chỉnh các lĩnh vực mới của đời sống kinh tế – xã hội, tạo nền tảng cho mô hình quản trị hiện đại, như Luật Chuyển đổi số, Luật Trí tuệ nhân tạo (AI), Luật Thương mại điện tử.
Trong lĩnh vực phát triển nguồn nhân lực, hiện thực hóa Nghị quyết 71 ngày 22/8/2025 về đột phá giáo dục và đào tạo, Quốc hội đã ban hành đồng bộ ba đạo luật về giáo dục, cùng có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Luật Giáo dục đại học (sửa đổi); Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi).
Tuy nhiên, thực tiễn đời sống luôn vận động, đa dạng và không ngừng phát sinh vấn đề mới.
Vì vậy, việc tổng kết thi hành pháp luật và đánh giá tác động chính sách cần được tiến hành thường xuyên, kịp thời phát hiện và tháo gỡ vướng mắc, không để các bất cập thể chế trở thành điểm nghẽn, cản trở tiến trình phát triển của đất nước.




