Tin tứcSáng 25/2, Ban Bí thư tổ chức Hội nghị toàn quốc để nghiên cứu, quán triệt và triển khai Nghị quyết số 79 - NQ/TW về phát triển kinh tế Nhà nước và Nghị quyết số 80 - NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam của Bộ Chính trị. Nghị quyết 79 yêu cầu nâng cao trách nhiệm, hành động quyết liệt, hiệu quả với tinh thần “nói ít, làm nhiều, làm đến cùng” nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo trong phát triển kinh tế nhà nước.
Trình bày tại hội nghị, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết Nghị quyết 79 thể hiện bước tiến mới trong tư duy lý luận và nhận thức của Đảng về kinh tế nhà nước. Lần đầu tiên, nội hàm kinh tế nhà nước được xác định đầy đủ, hệ thống trong một nghị quyết chuyên đề, qua đó làm rõ vị trí và mở rộng phạm vi của khu vực này trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Kinh tế nhà nước được xác định là một chỉnh thể thống nhất, bao gồm toàn bộ nguồn lực do Nhà nước nắm giữ, quản lý và chi phối như đất đai, tài nguyên, vùng trời, vùng biển, không gian ngầm, kết cấu hạ tầng, ngân sách, dự trữ quốc gia, các quỹ tài chính ngoài ngân sách, doanh nghiệp nhà nước, tổ chức tín dụng nhà nước, phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp và đơn vị sự nghiệp công lập.
Nghị quyết khẳng định khu vực này vừa trực tiếp sản xuất, kinh doanh, vừa là nền tảng vật chất quan trọng và công cụ chiến lược để Nhà nước định hướng, điều tiết, dẫn dắt nền kinh tế; củng cố quốc phòng, an ninh; nâng cao năng lực tự chủ, tự cường và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững.
Đánh giá thực trạng sau 80 năm xây dựng, đặc biệt gần 40 năm Đổi mới, ông Nguyễn Thanh Nghị cho biết Nghị quyết 79 đề ra 5 nhóm quan điểm chỉ đạo toàn diện về phát triển kinh tế nhà nước trong kỷ nguyên mới. Nghị quyết làm rõ hơn nội hàm “vai trò chủ đạo” của kinh tế nhà nước và đổi mới căn bản mối quan hệ giữa khu vực này với các thành phần kinh tế khác để phát huy chức năng của từng khu vực.
Bộ Chính trị cũng nêu quan điểm mới: “Các nguồn lực kinh tế Nhà nước phải được rà soát, thống kê, đánh giá, hạch toán đầy đủ theo nguyên tắc thị trường; đánh giá tác động và phân tích lợi ích - chi phí xã hội của đầu tư nguồn lực vật chất của Nhà nước theo thông lệ quốc tế”. Kinh tế nhà nước phải tiên phong kiến tạo phát triển, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ cấu lại nền kinh tế và hình thành mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Về mục tiêu đến năm 2030, Nghị quyết đặt ra một số chỉ tiêu định lượng: phấn đấu có 50 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á; từ 1-3 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới; 100% doanh nghiệp quản trị hiện đại trên nền tảng số. Đối với tổ chức tín dụng nhà nước, mục tiêu là có ít nhất 3 ngân hàng thuộc nhóm 100 ngân hàng lớn nhất châu Á về tổng tài sản và 4 ngân hàng tiên phong về công nghệ, quản trị, giữ vai trò chủ đạo về quy mô, thị phần, điều tiết thị trường.
Về nhiệm vụ, giải pháp, Nghị quyết đề ra 7 nhóm giải pháp chung. Trọng tâm là đổi mới tư duy lãnh đạo, chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển, quản trị hiện đại; nâng cao trách nhiệm với tinh thần “nói ít, làm nhiều, làm đến cùng”. Đồng thời, bảo đảm môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, tiếp cận nguồn lực công bằng, minh bạch; đẩy mạnh hợp tác công - tư; tăng phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình; giảm chi phí tuân thủ và chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.
Nghị quyết cũng yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý theo tinh thần Nghị quyết số 71; thực hiện chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài; xây dựng cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm và quy trình đánh giá minh bạch. Cùng với đó là xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất, liên thông, an toàn về kinh tế nhà nước để phục vụ hoạch định chính sách, thanh tra, giám sát và đánh giá hiệu quả sử dụng vốn, tài sản công.
Để khắc phục hạn chế hiện nay, Nghị quyết đưa ra 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trong các lĩnh vực đất đai; tài nguyên nước; khoáng sản; kinh tế biển; nguồn lợi vùng trời, kinh tế không gian vũ trụ và kinh tế tầm thấp; không gian ngầm; tài nguyên số và viễn thông. Theo ông Nguyễn Thanh Nghị, một nhiệm vụ trọng tâm là ban hành Luật Đất đai sửa đổi và văn bản hướng dẫn ngay trong năm 2026 nhằm tháo gỡ vướng mắc, khơi thông nguồn lực đất đai.
Về cổ phần hóa, Nghị quyết 79 định hướng việc thực hiện không làm ảnh hưởng đến quyền kiểm soát của Nhà nước trong các lĩnh vực then chốt, chiến lược và không làm mất thương hiệu quốc gia uy tín. Đối với thoái vốn, nếu Nhà nước không cần nắm giữ cổ phần, vốn góp chi phối thì có cơ chế, lộ trình phù hợp để sáp nhập với doanh nghiệp nhà nước hoặc chuyển giao cho doanh nghiệp đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước ở trung ương hoặc địa phương.