Điều này không sớm điều chỉnh sẽ gây áp lực giải ngân vào những tháng cuối năm. Đáng nói là tình trạng này đã diễn ra nhiều năm nhưng cho đến nay vẫn chưa có biện pháp khắc phục.
* VOH: Thưa ông, báo cáo về tình hình kinh tế xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2017, nhiều đại biểu lo ngại khi mà ngân sách chi cho đầu tư chỉ đạt 19,2%. Đây là con số rất thấp, ông nghĩ sao?
Ông Hoàng Văn Cường: Đây đúng là vấn đề của chúng ta hiện nay. Ngay cả trong báo cáo của kiểm toán nhà nước đến tháng 4/2017 mới quyết định bổ sung các dự án cho 30.000 tỷ của năm 2015.
Chúng ta nhìn thấy một điều là phân bổ vốn đầu tư rất chậm. Ngay cả phân bổ vốn đầu tư 2016 cũng chậm, giải ngân lại càng chậm. Điều này nói lên tình trạng, các chủ đầu tư những tháng đầu năm thường không có khối lượng công việc để làm hoặc làm cầm chừng, hoặc đi vay bằng vốn vay, rồi cuối năm lại đổ xô chạy đẩy nhanh tiến độ để bù giải ngân.
Điều này rất bất cập. Đáng ra, chúng ta đã có Luật đầu tư công, có Kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2016 - 2020, chúng ta thấy rõ cần đầu tư vào đâu, phân bổ ở đâu cho phù hợp. Vậy mà đến nay việc này chưa khắc phục được.
Ông Hoàng Văn Cường, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế quốc dân, ĐBQH Hà Nội - Ảnh: ĐVO
* VOH: Đây không phải là đầu tiên ngân sách chi cho đầu tư thấp như vậy mà tình hình này đã diễn ra trong nhiều năm qua. Theo ông, vì sao ?
Ông Hoàng Văn Cường: Ở đây phải có người có lỗi. Lỗi đầu tiên là chúng ta đưa ra cơ chế phân bổ chưa có tiêu chí rõ ràng. Trong hàng loạt dự án như thế, dự án nào trước, dự án nào sau? Dự án nào được ưu tiên, mức độ phân bổ ở từng dự án như thế nào là hợp lý, chúng ta cũng chưa có tính toán rõ ràng.
Chính điều này làm thời gian cân nhắc, phân bổ của Bộ KH&ĐT cũng như của các cơ quan ban ngành Chính phủ ngồi lại với nhau để xét xem phân bổ cho ai, phân bổ bao nhiêu thường phải cần nhiều thời gian mà. Nếu chúng ta có cơ chế rõ ràng thì việc này sẽ nhanh hơn.
Tôi cho rằng, đây là trách nhiệm của Bộ KH&ĐT, cơ quan này phải tư vấn Chính phủ, đưa ra các tiêu chí, các xếp hạng để có cơ sở hơn, tránh tình trạng các bên ngồi chờ, đàm đạo mà chưa ra vấn đề.
* VOH: Trước tình hình đó, có ý kiến cho rằng, Chính phủ nên ra một Nghị quyết riêng để thúc đẩy giải ngân nguồn vốn chi cho đầu tư ngân sách, tránh tình trạng giải ngân vào cuối năm gây nên những áp lực không đáng và ảnh hưởng đến chất lượng công trình?
Ông Hoàng Văn Cường: Tôi nghĩ rằng, Nghị quyết chỉ có tác dụng thúc đẩy trong một giai đoạn nào đó thôi, còn để vận hành một nền kinh tế, sự điều hành của Chính phủ thì cần phải có những quy định, tiêu chuẩn nhất định, cứ dựa vào đấy người ta làm. Không phải cứ có Nghị quyết thúc đẩy thì người ta làm, còn không thì người ta dừng lại.
Chúng ta đã có Luật đầu tư công, những quy định đề nghị phân bổ cũng cần đưa ra tiêu chí. Tôi lấy ví dụ như tiêu chí đánh giá thế nào là ưu tiên, chon ưu tiên ra sao? Dùng những tiêu chí càng định lượng, càng cụ thể thì sẽ dễ dàng phân bổ.
Nhưng hiện nay trong Luật không có điều này. Chính chúng ta đang làm khó chúng ta !
* VOH: Cảm ơn ông !

