Trong những ngày chuẩn bị đón tết Canh Dần 2010, tại ngã tư An Sương gần bến xe An Sương quận 12 luôn có nhiều xe khách 16 chỗ ngồi đua nhau đón khách trái phép và trên đường Xuyên Á, đoạn từ Ngã tư An Sương đến ngã ba Trung Chánh, xe khách chạy tuyến đường Gò Dầu, Tây Ninh và xe dù đậu bên đường chờ đón khách vô tư. Tại đây chúng tôi chứng kiến, xe khách BS 64H-5432 đang chạy nhanh trên đường Xuyên Á, bỗng tấp vào lề rước khách làm hú hồn, hú vía nhiều xe khác đi cùng đường, khi xe chưa dừng hẳn thì phụ xe nhảy xuống đường mời kéo khách. Lúc đó xe khách biển số BS 65L-1468 thấy vậy cũng làm theo rồi cả 2 xe giành khách. Những vụ tai nạn giao thông xảy ra cũng chính từ việc tấp vội xe vào lề đường.
Phó giám đốc bến xe An Sương Nguyễn Phi Long bức xúc:
Trạm xe dù trước khu du lịch Suối Tiên quận 9 là nơi sôi động xe dù nhất. Dù trên xa lộ đông đúc xe cộ nhưng xe khách dù vẫn quần nát khu vực này để bắt khách. Một hành khách kể: “Tôi đứng đây đón xe đi Bình Thuận, chỉ trong 10 phút có tới 10 phụ xe mời tôi lên xe cho bằng được. Từ Bình Thuận trở về TPHCM có hàng chục xe dọc đường chào mời tôi, trên đường đi xe chạy rất dữ, đến đoạn nào thấy bóng dáng cảnh sát giao thông thì tài xế năn nỉ hành khách xuống xe, đi bộ qua một đoạn đường rồi rước hành khách lên xe trở lại.”
Không phải chỉ có những xe hoạt động tự do như vậy, trong TPHCM vào những dịp lễ tết còn có nhiều cơ sở dịch vụ du lịch tham gia chở khách lẻ hợp thức hóa hợp đồng tham quan du lịch qua mặt các cơ quan chức năng. Trên đoạn đường Lê Hồng Phong quận 5, quận 10 có trên 20 doanh nghiệp làm ăn theo kiểu này, cạnh tranh với các doanh nghiệp, HTX vận tải hoạt động trong các bến xe liên tỉnh, có cơ sở cấu kết với xe khách trong bến xe chở khách lẻ thông qua hình thức bán phiếu đặt chỗ trước như cơ sở Quang Vinh mà 1 hành khách đi xe của cơ sở này 1 lần tởn tới già nói với chúng tôi: “Thật là nhầm đi xe khách mang biển hiệu bến xe Miền Đông mà chở khách của cơ sở Quang Vinh, trước khi ra khỏi thành phố Xe này chạy lòng vòng mấy tiếng đồng hồ đón khách và trên đường đi xe chạy rất nhanh còn rước khách nhồi nhét như hộp cá mòi”. Dĩ nhiên trên Lê Hồng Phong có doanh nghiệp không hoạt động chụp giựt như vậy mà tự tổ chức từ A đến Z, đó là công ty TNHH du lịch lữ hành vận tải hành khách Thành Bưởi, có văn phòng hẳn hòi, có nhân viên phát phiếu đặt chỗ trước, có nơi dành cho hành khách ngồi chờ xe và xe khách đến tận trụ sở đón khách giống như 1 bến xe thu hẹp hoặc 1 bến cóc. Gần đó có trụ sở dịch vụ vận tải của công ty TNHH Phương Trang hoạt động cũng nhộn nhịp không thua gì công ty Thành Bưởi, có phòng vé với giá vé niêm yết cụ thể cho từng chuyến xe giống như ở các bến xe. Theo Thanh Tra Giao Thông TP, trên tuyến đường Trần Phú, Nguyễn Duy Dương quận 5, Đề Thám quận 1, Nguyễn Thị Nhỏ quận 11, Bàu Cát, Vườn Lan quận Tân Bình… cũng có nhiều đơn vị vận tải núp bóng hợp đồng tham quan du lịch rước khách lẻ, thậm chí còn mở rộng sang nhiều dịch vụ khác.
Ông Nguyễn Thân, phó giám đốc công ty TNHH Chín Nghĩa nói:
Ông Nguyễn Văn Phủ, phó giám đốc công ty TNHH Thiên Phú cũng cho rằng:
Loại hình kinh doanh vận tải du lịch đón khách lẻ hoạt động 1 thời gian tuy được thị trường chấp nhận song dưới hình thức núp bóng du lịch, hợp thức hóa chuyến xe bằng hợp đồng tự ghi chắc chắn sẽ qua mặt cơ quan thuế và không đóng các loại phí khác như các xe khách của các doanh nghiệp, HTX vận tải hoạt động trong bến xe là không công bằng. Dựa vào Nghị định 91 ký tháng 10/2009 của chính phủ, Bộ GTVT đang tiếp nhận ý kiến đóng góp để hoàn thiện văn bản hướng dẫn Nghị định trên đối với các hoạt động xe khách du lịch đón khách lẻ. Trong khi chờ hướng dẫn ban hành, theo bến xe Miền Đông, nhiều doanh nghiệp vận tải du lịch sợ bị Nghị định trên chi phối nên đã tự giác đăng kí đem xe vào hoạt động ở bến xe Miền Đông, trong đó có cả công ty TNHH Thành Bưởi và Phương Trang. Đây là 1 tín hiệu mừng để lập lại trật tự kinh doanh vận tải đường dài. Ông Nguyễn Ngọc Thừa - giám đốc bến xe Miền Đông đề nghị:
Hy vọng văn bản hướng dẫn Nghị định 91 sớm được ban hành để nâng cao năng lực quản lý kinh doanh vận tải đường dài nhưng theo các doanh nghiệp, để dẹp hẳn xe khách núp bóng du lịch lữ hành đón khách lẻ và xe khách dù cần phải có thêm điều khoản quy định chế tài mạnh tay hơn với mức xử lý phạt thật cao, thậm chí xe dù bị phát hiện, lập biên bản giam cả xe nhiều ngày và tước giấy phép lái xe của tài xế thì mới răn đe được những vi phạm trong kinh doanh vận tải đường dài. Như thế mới không còn xảy ra tình trạng bắt chẹt, đối xử không tốt với hành khách trong những dịp lễ tết. Dĩ nhiên bên cạnh đó, các bến xe liên tỉnh là 1 doanh nghiệp cũng nên hợp tác với các doanh nghiệp vận tải trên tinh thần vì mục đích của thượng đế và thường xuyên nâng cao chất lượng phục vụ thì hành khách mới đến bến xe ngày càng nhiều hơn và cảm thấy thoải mái và an toàn khi đặt chân đến bến xe.
Ngọc Xuân
