Tin tứcCụ thể, theo Bộ Tài chính, thuế chuyển nhượng bất động sản có thể tính theo hai cách: thứ nhất, áp dụng mức thuế suất 20% trên phần thu nhập chịu thuế – được xác định bằng chênh lệch giữa giá bán và tổng chi phí hợp lý liên quan đến bất động sản; thứ hai, nếu không thể xác minh giá mua hoặc chi phí, thì tiếp tục áp dụng mức thuế 2% trên tổng giá trị chuyển nhượng như hiện nay.
Bộ Tài chính cho rằng phương án tính thuế trên phần lãi 20% giúp đảm bảo tính công bằng, đúng bản chất thuế thu nhập cá nhân, đồng thời tương đương với mức thuế mà các doanh nghiệp phải chịu khi thực hiện chuyển nhượng bất động sản. Tuy nhiên, phương án này chỉ khả thi khi có cơ sở dữ liệu rõ ràng về giá mua, chi phí phát sinh và có đủ hóa đơn, chứng từ chứng minh.
Hiện nay, cơ quan thuế đã phát triển một số công cụ hỗ trợ, bao gồm chức năng tra cứu lịch sử giao dịch của từng thửa đất và của người nộp thuế từ năm 2018. Tuy vậy, việc kiểm tra giá trị thật trong các hợp đồng chuyển nhượng vẫn còn hạn chế, nhất là khi nhiều giao dịch vẫn kê khai “hai giá”. Cơ quan quản lý cũng gặp khó trong việc xác minh chi phí môi giới, lãi vay hay bồi thường liên quan.
Tại hội thảo chuyên đề hồi tháng 3/2025, nhiều chuyên gia đồng tình với phương án đánh thuế 20% trên phần lãi thực tế. PGS.TS Phan Hữu Nghị (Đại học Kinh tế Quốc dân) nhấn mạnh việc chỉ thu thuế khi người bán có lãi là hợp lý và phù hợp nguyên tắc thu thuế trên thu nhập thực tế. Ông cũng cảnh báo tình trạng lách thuế sẽ giảm nếu chính sách này đi kèm với các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn.
Cùng quan điểm, TS Nguyễn Ngọc Tú (Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội) cho rằng mức thuế 20% nên được áp dụng có điều kiện. Với những trường hợp không có hóa đơn chứng từ rõ ràng, cần ấn định mức thuế 1–2% theo bảng giá đất của địa phương. Đồng thời, phải có cơ chế xử phạt nghiêm với các trường hợp kê khai giá sai lệch.
Các chuyên gia cảnh báo, tình trạng đầu cơ, đẩy giá nhà đất sẽ chững lại nếu việc đánh thuế lãi được áp dụng nghiêm túc và minh bạch. Điều này sẽ buộc các chủ đầu tư và môi giới tính toán kỹ hơn, tránh việc mua đi bán lại lòng vòng chỉ để tạo sốt ảo, gây bất ổn thị trường.
Đề xuất của Bộ Tài chính hiện đang trong quá trình lấy ý kiến và hoàn thiện trong dự thảo sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân, dự kiến trình Quốc hội trong thời gian tới.
