Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Xã hội Đỗ Thị Lan cho biết đã đến Bệnh viện K và chứng kiến người bệnh chờ khám bệnh, nhiều bệnh nhân ung thư mòn mỏi chờ đợi xạ trị, nhiều người mắc bệnh ung thư có hoàn cảnh khó khăn do thời gian trị bệnh dài, tăng các chi phí...
Đặc biệt, trong điều trị ung thư thiếu máy xạ trị nên nhiều bệnh nhân không được can thiệp kịp thời, mất cơ hội điều trị trong giờ vàng để kéo dài sự sống.
Bà Lan cho rằng nguyên nhân của những bất cập nêu trên là do nhu cầu chi đầu tư cho y tế tăng cao, nhất là nhân lực, thiết bị, hạ tầng, công nghệ. Tuy nhiên, giá dich vụ y tế chưa được tính đúng, tính đủ.
Cùng với đó, cơ bản các cơ sở khám chữa bệnh công lập đạt tự chủ ở nhóm 2 chưa bảo đảm được nguồn thu chi trả lương, thu nhập cho y, bác sĩ, nhân viên bệnh viện. Nếu trả đủ thu nhập cho y, bác sĩ sẽ không đáp ứng đảm bảo thu cho chi trả thường xuyên khác.
Cơ chế đấu thầu, mua sắm trang thiết bị, xã hội hóa, đầu tư công - tư trong bệnh viện công lập còn có vướng mắc, nên không thể đáp ứng đầu tư trang thiết bị cho khám bệnh, chữa bệnh.
Bà Lan đề nghị Chính phủ quan tâm chỉ đạo sớm đánh giá toàn diện tình trạng quá tải ở các bệnh viện chuyên sâu tuyến trên.
Bà cũng đề nghị chỉ rõ những vướng mắc, bất cập, nguyên nhân và giải pháp khắc phục, trong đó tăng cường đầu tư cho y tế dự phòng, cơ sở khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu.
Rà soát, sửa đổi các cơ chế đầu tư công - tư để nhằm khắc phục tình trạng thiếu thiết bị, vật tư y tế và thiếu nhân lực cho khám bệnh, chữa bệnh để nâng cao chất lượng khám bệnh, chữa bệnh trong thời gian tới...
Tham gia tranh luận, đại biểu Nguyễn Quang Huân (Phó chủ tịch Hội Nước sạch và Môi trường Việt Nam) đồng tình với ý kiến của đại biểu Đỗ Thị Lan về tình trạng quá tải tại các bệnh viện tuyến trung ương. Ông cho rằng các bệnh viện lớn, nơi có năng lực cứu chữa cao, đều đang rơi vào tình trạng quá tải nghiêm trọng.
Tuy nhiên theo ông Huân, thiếu thiết bị hay giá dịch vụ y tế thấp chỉ là một phần nguyên nhân. Sau đại dịch Covid-19, do vướng các sai phạm trong đấu thầu, nhiều thiết bị tại bệnh viện bị niêm phong phục vụ điều tra, thanh tra nên không thể sử dụng. Thiết bị do doanh nghiệp tư nhân tài trợ cũng không được đưa vào vận hành vì vướng cơ chế.
Đại biểu đề xuất có cơ chế đặc thù cho ngành y tế, cho phép sử dụng thiết bị trong quá trình thanh tra, điều tra, đồng thời cần chính sách động viên, hỗ trợ y bác sĩ tuyến đầu vốn đang làm việc trong môi trường nhiều áp lực.
Tranh luận lại sau đó, đại biểu Nguyễn Lân Hiếu (giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội) cho rằng bệnh viện tuyến trên quá tải không phải do máy móc, trang thiết bị bị điều tra, cho, tặng không được sử dụng...
Ông cho rằng sự quá tải của bệnh viện tuyến trung ương chủ yếu do "người dân mất niềm tin, không tin vào bệnh viện tuyến huyện, tuyến tỉnh nên mới lên tuyến trung ương".
Muốn giải quyết vấn đề này, đầu tiên, ông Hiếu nhấn mạnh cần nâng cao chất lượng y tế tuyến cơ sở. Đặc biệt, tới đây khi không còn tuyến huyện, định hướng phát triển y tế cơ sở là rất quan trọng.
Với y tế tuyến xã, lâu nay chỉ có chức năng dự phòng, ông Hiếu đề xuất cần tổ chức lại thành các phòng khám của tuyến huyện, bệnh viện tuyến cơ sở.
Trong đó các ngày cố định trong tuần sẽ có bác sĩ tuyến tỉnh, tuyến huyện... xuống khám cho người dân. Từ đó làm cho người dân sẽ có niềm tin hơn vào y tế cơ sở.
Chỉ ra bất cập khi bệnh viện tuyến huyện phải áp dụng cơ chế tự chủ rất bất cập, ông đề xuất "cần quay lại bao cấp", chi lương cho nhân viên y tế, còn bệnh viện chỉ làm chuyên môn, dịch vụ phát triển kỹ thuật để nâng cao đời sống nhân viên.
Với bệnh viện tuyến tỉnh, theo ông Hiếu cần tập trung điều trị bệnh thông thường, đừng đi vào những kỹ thuật quá cao như ghép tạng ở tuyến tỉnh. Ông nói thực tế hiện nay, nhiều bệnh rất đơn giản có thể chữa ở tuyến tỉnh nhưng người dân cứ lên tuyến trung ương.
Còn tuyến trung ương, ông Hiếu đề nghị nên tổ chức các viện chuyên khoa, chuyên sâu trong đa khoa để chữa bệnh cho người dân toàn diện hơn, gắn chặt với các trường đại học.
Chỉ khi tạo sự thay đổi, phát triển y tế cơ sở, theo ông Hiếu mới giảm được tình trạng quá tải ở tuyến trung ương.



