Trong đó có đề xuất bỏ cấp bằng tốt nghiệp trung học cơ sở (THCS) và giao hiệu trưởng thẩm quyền cấp bằng tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT).
Theo dự thảo, học sinh hoàn thành chương trình THCS sẽ không còn được cấp bằng tốt nghiệp như hiện hành. Thay vào đó, hiệu trưởng trường THCS sẽ xác nhận hoàn thành chương trình học thông qua học bạ của học sinh, chấm dứt việc cấp bằng do Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo quận, huyện ký.
Bộ GD&ĐT cho biết, đề xuất này nhằm phù hợp với định hướng tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp (cấp tỉnh và cấp xã), đồng thời tiệm cận xu thế quốc tế trong việc công nhận trình độ học vấn ở bậc học cơ bản, đồng thời khẳng định nguyên tắc: phổ cập không cần bằng cấp.
Bên cạnh đó, thẩm quyền cấp bằng tốt nghiệp THPT cũng được đề xuất điều chỉnh. Theo đó, thay vì Giám đốc Sở GD&ĐT, hiệu trưởng các trường THPT sẽ trực tiếp ký và cấp bằng cho học sinh tốt nghiệp. Bộ GD&ĐT lý giải, việc phân cấp này nhằm đảm bảo nguyên tắc “nơi nào đào tạo, nơi đó cấp bằng”, đồng thời nâng cao trách nhiệm và tính tự chủ của các cơ sở giáo dục.
Dự thảo cũng đề cập đến việc phân cấp quản lý nhà trường rõ ràng hơn. Theo đó, cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học và THCS sẽ do Chủ tịch UBND cấp xã quản lý, còn trường THPT hoặc các trường có nhiều cấp học sẽ thuộc quyền quản lý của Sở GD&ĐT, trừ các trường đặc biệt do Bộ trưởng Bộ GD&ĐT quyết định.
Một số điều chỉnh khác trong dự thảo bao gồm việc bỏ khái niệm "trường trung cấp" trong hệ thống giáo dục quốc dân; phổ cập giáo dục mầm non từ 3 tuổi thay vì 5 tuổi như hiện hành; bãi bỏ Hội đồng trường ở các cấp mầm non và phổ thông nhằm đơn giản hóa bộ máy, tập trung vào hiệu quả quản lý.
Ngoài ra, Bộ cũng đề xuất bổ sung chính sách hỗ trợ cơ sở vật chất cho các trường tư thục, nhằm khuyến khích xã hội hóa giáo dục, nâng cao chất lượng dịch vụ giáo dục ngoài công lập.
Dự thảo Luật đang trong quá trình lấy ý kiến đóng góp từ các tổ chức, chuyên gia và người dân trên cả nước trước khi trình Chính phủ và Quốc hội xem xét. Nếu được thông qua, những thay đổi này sẽ tác động sâu rộng đến hệ thống giáo dục phổ thông, đặc biệt là cách thức công nhận và cấp bằng cho học sinh sau mỗi bậc học.
Bộ GD&ĐT khẳng định mục tiêu của việc sửa đổi luật là thúc đẩy tự chủ giáo dục, giảm thủ tục hành chính, tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời tạo hành lang pháp lý phù hợp với yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục – đào tạo trong giai đoạn mới.


