Sáng 23/6, trong phiên thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội liên quan đến cơ chế xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật, đại biểu Nguyễn Văn Cảnh (Bình Định) một lần nữa đề xuất áp dụng thí điểm quy tắc nhập làn luân phiên – hay còn gọi là “quy tắc dây kéo áo” – để giảm ùn tắc giao thông tại các đô thị lớn.
Theo đại biểu Cảnh, mặc dù Luật Giao thông đường bộ đã được sửa đổi nhằm nâng cao năng lực logistics quốc gia, nhưng vẫn còn thiếu một số giải pháp tổ chức giao thông thực tiễn, hiệu quả. Ông cho rằng logistics là yếu tố then chốt, ảnh hưởng trực tiếp đến sức cạnh tranh và tăng trưởng kinh tế. Do đó, việc tổ chức giao thông hiệu quả sẽ góp phần sử dụng hạ tầng tối ưu, tiết kiệm chi phí và thời gian.

“Quy tắc nhập làn kiểu dây kéo áo là một giải pháp phi tài chính, nhưng hiệu quả rất lớn”, ông Cảnh phát biểu. Ông dẫn chứng, tại nhiều bang của Mỹ và một số quốc gia châu Âu, mô hình nhập làn kiểu luân phiên đã giúp giảm 40–50% thời gian ùn tắc. AI của Google cũng đưa ra đánh giá đây là cách nhập làn hiệu quả nhất trong điều kiện kẹt xe.
Theo đại biểu Cảnh, phương thức này giúp phương tiện nhập làn theo thứ tự, tránh tình trạng chen lấn, giảm căng thẳng giữa các tài xế và tạo sự công bằng – ai cũng có lượt, ai cũng mất thời gian như nhau. “Tôi đã lái xe hơn 20 năm tại Hà Nội, TPHCM và Đà Nẵng. Tôi hiểu một phần nguyên nhân ùn tắc không chỉ do ý thức tài xế hay thiếu phương tiện công cộng, mà còn do tổ chức giao thông chưa hợp lý”, ông nói.
Từ thực tiễn, ông đề xuất Chính phủ thí điểm áp dụng quy tắc này tại các điểm giao thông thường xuyên thắt nút cổ chai, theo khung giờ cụ thể, để đánh giá hiệu quả trước khi nhân rộng.
Cũng trong phần phát biểu, ông Cảnh đề nghị chỉnh sửa nội dung dự thảo Nghị quyết theo hướng mở rộng phạm vi “vướng mắc pháp lý” bao gồm cả những hạn chế trong đổi mới phương pháp và mô hình kinh doanh, đồng thời bổ sung yếu tố “sử dụng hiệu quả nguồn lực”. Theo ông, pháp luật không chỉ cần tháo gỡ mà còn phải chủ động mở đường cho sáng tạo và tăng trưởng.
Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Bắc Kạn) lưu ý nghị quyết cần quy định rõ không áp dụng cơ chế đặc biệt đối với các vấn đề liên quan quyền con người, quyền công dân, các quy định về tội phạm, hình phạt, tố tụng tư pháp. Bà nhấn mạnh: “Đây là lĩnh vực liên quan trực tiếp đến sinh mệnh chính trị, như chuyện tù hay không tù, nên chỉ Quốc hội mới được quyền quyết định.”
Theo bà Thủy, việc trao quyền cho Chính phủ hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh luật trong các lĩnh vực này là không phù hợp, có thể dẫn đến vi phạm nguyên tắc hợp hiến. Bà cũng đề nghị Quốc hội thông qua nghị quyết sớm để tạo căn cứ pháp lý cho việc rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn pháp luật, thúc đẩy cải cách thể chế.
Dự thảo hiện đang được tiếp tục hoàn thiện trước khi trình Quốc hội biểu quyết thông qua tại kỳ họp này.


