Đổi mới sáng tạo – động lực then chốt cho phát triển đất nước

Đổi mới sáng tạo trở thành yêu cầu tất yếu, lựa chọn chiến lược và ưu tiên hàng đầu, tạo động lực tăng trưởng mới, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, hiện thực hóa khát vọng phát triển bền vững.

Cả nước đồng loạt chuyển động

Ngày 22/12/2024, Tổng Bí thư Tô Lâm ký ban hành Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học – công nghệ (KH-CN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS) quốc gia.

Nghị quyết được xem là kim chỉ nam cho phát triển đất nước trong giai đoạn mới, đặt KH-CN, ĐMST và CĐS vào vị trí trung tâm của mô hình tăng trưởng, với các đột phá mạnh mẽ từ thể chế đến chính sách cụ thể.

Đổi mới sáng tạo – động lực then chốt cho phát triển đất nước - Hình 1

Nghiên cứu sản xuất thiết bị bán dẫn, một trong những lĩnh vực đổi mới sáng tạo của TPHCM - Ảnh: SGGPO

Tinh thần của Nghị quyết nhanh chóng lan tỏa, tạo chuyển động rõ nét trên phạm vi cả nước, đặc biệt tại các trung tâm kinh tế – khoa học lớn như TPHCM, Hà Nội và Đà Nẵng.

Tại TPHCM, đổi mới sáng tạo được thể hiện rõ nét khi thành phố chuyển vai trò từ “quản lý” sang “khách hàng lớn nhất”, chủ động đặt hàng 22 bài toán lớn về KH-CN, ĐMST và CĐS, trong đó có việc ứng dụng UAV (máy bay không người lái) trong giám sát môi trường và quản lý giao thông đô thị.

Hạ tầng số tiếp tục được đầu tư mở rộng với mạng 5G phủ gần 70% diện tích địa bàn; hình thành 13 trung tâm dữ liệu và 9 khu công nghệ số.

Theo ông Lê Thanh Minh, Phó Giám đốc Sở KH-CN TPHCM, tỷ lệ doanh nghiệp trong các ngành, lĩnh vực trọng điểm thực hiện hoạt động ĐMST đã tăng từ 39,9% năm 2021 lên 44,8% năm 2023 và ước đạt khoảng 45% trong giai đoạn 2024-2025.

Điều này cho thấy ĐMST và CĐS đang trở thành nhu cầu nội tại, lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng doanh nghiệp.

TPHCM hiện sở hữu nền tảng hạ tầng KH-CN, ĐMST và CĐS tương đối đồng bộ, gồm Khu Công nghệ cao, Khu Nông nghiệp công nghệ cao, 10 trung tâm dữ liệu lớn, 18 trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp.

Thành phố cũng là nơi có hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo năng động nhất cả nước, chiếm gần 50% tổng số start-up Việt Nam và là trụ sở của các kỳ lân công nghệ như VNG, MoMo.

Giai đoạn 2026-2030, TPHCM đặt mục tiêu trở thành trung tâm ĐMST tầm khu vực, trung tâm tài chính quốc tế dựa trên nền tảng công nghệ số và trung tâm trí tuệ ASEAN.

Tại Đà Nẵng, thành phố ghi dấu ấn khi được vinh danh “Thành phố thông minh Việt Nam năm 2025”, đồng thời đoạt 3 giải chuyên đề về quản trị, điều hành thông minh; môi trường xanh – phát triển bền vững; thành phố hấp dẫn khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Đặc biệt, Đà Nẵng tiếp tục được người dân bình chọn là “Đô thị đáng sống nhất Việt Nam”.

Theo ông Nguyễn Thanh Hồng, Giám đốc Sở KH-CN TP Đà Nẵng, thành phố đã đạt nhiều bước tiến quan trọng trong phát triển công nghiệp công nghệ cao, vi mạch bán dẫn và hạ tầng số, với các dự án tiêu biểu như Công viên phần mềm Đà Nẵng số 2 và Phòng thí nghiệm công nghệ đóng gói tiên tiến (Fab-Lab).

Cùng với TPHCM và Đà Nẵng, Hà Nội là một trong ba trung tâm ĐMST lớn của cả nước.

Hệ sinh thái ĐMST của Thủ đô được tổ chức theo cấu trúc nhiều tầng, trong đó Trung tâm ĐMST quốc gia tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc và Trung tâm ĐMST Hà Nội đóng vai trò hạt nhân kết nối, điều phối.

Đổi mới sáng tạo – động lực then chốt cho phát triển đất nước - Hình 2

Thủ tướng Phạm Minh Chính và các đại biểu tham dự chương trình TECHFEST Vietnam vào tối 13/12/2025 - Ảnh: SGGPO

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, giai đoạn 2026-2030, Hà Nội xác định KH-CN, ĐMST và kinh tế số là động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới.

Một dấu ấn nổi bật trong năm 2025 của Hà Nội là việc ban hành 6 nghị quyết chuyên đề về ĐMST, khởi nghiệp, sandbox chính sách, đầu tư mạo hiểm, sàn giao dịch công nghệ và trung tâm ĐMST, tạo nên khung pháp lý tương đối đầy đủ cho hệ sinh thái ĐMST cấp địa phương.

Nhờ đó, Hà Nội tiếp tục duy trì vị trí dẫn đầu Chỉ số ĐMST cấp địa phương năm 2025, đứng đầu 18/52 chỉ số thành phần.

Quyết liệt triển khai đổi mới sáng tạo

Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho phát triển KH-CN và ĐMST.

Phát biểu tại Ngày hội ĐMST quốc gia 2025, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định Việt Nam không có lựa chọn nào khác ngoài việc coi KH-CN, ĐMST và CĐS là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để đổi mới mô hình phát triển, hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và 2045.

Tại TECHFEST Vietnam 2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, ĐMST và CĐS là chìa khóa nâng cao năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh của nền kinh tế; yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển, giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm, phát huy vai trò của kinh tế tư nhân và chú trọng phát triển con người, năng lượng xanh.

Theo Thứ trưởng Bộ KH-CN Hoàng Minh, Bộ đang khẩn trương xây dựng Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo với các mục tiêu đến năm 2030: có 10.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; hình thành tối thiểu 300 trung tâm, cụm đổi mới sáng tạo trên toàn quốc; Chỉ số ĐMST toàn cầu (GII) thuộc nhóm 40 quốc gia dẫn đầu; có ít nhất 5 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đạt định giá trên 1 tỷ USD và quy mô thị trường vốn đầu tư mạo hiểm đạt khoảng 3 tỷ USD.

Bình luận