Gặp lại “Người con gái sông La”

(VOH) - Về Hà Tĩnh tháng 7, tháng giữa mùa nắng gió mùa hè Hà Tĩnh quê tôi, tôi được gặp lại chị La Thị Tám – một trong nguyên mẫu của bài ca nổi tiếng “Người con gái sông La” của nhạc sỹ Doãn Nho, từ những ngày cuộc kháng chiến chống Mỹ ác liệt nhất ở vùng quê Ngã Ba Đồng Lộc – Can lộc – Hà Tĩnh.

Chị sinh vào tháng 10/1949 tại xã Vĩnh Lộc, huyện Can Lộc, là một nữ anh hùng Quân đội nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Và chị là nguyên mẫu mà nhạc sĩ Doãn Nho, đã kính tặng để dâng lên 10 cô gái của Ngã ba Đồng Lộc đã hy sinh vào chiều ngày 24/7/1968 đầy oanh liệt, mà nay ai đến viếng tại Ngã ba Đồng Lộc nghe khúc ca nổi tiếng này, làm sao mà ta quên được. Ta hãy nghe trong đêm nhạc tưởng nhớ 10 cô gái của Ngã ba Đồng Lộc, với những lời bình dị, mà thiết tha:

“Em vừa 18 tròn, đẹp như xuân sang. Em người chiến thắng sức mạnh bạo tàn. Đạp lên cái chết dáng em hiên ngang. Em là chồi biếc của mùa xuân Việt Nam” - đó là những lời hát mà nhạc sĩ Doãn Nho dành tặng cho 10 cô gái Ngã ba Đồng Lộc anh hùng và chị La Thị Tám, nhân chứng duy nhất còn sống sót trong tiểu đội Thanh niên xung phong của Ngã ba Đồng Lộc đầy huyền thoại.

Năm 1967, chị La Thị Tám vào bộ đội (thuộc đơn vị chủ lực Đại đội 2 - Giao thông vận tải) đóng tại Đồng Lộc. Theo miêu tả của nhiều người, chị là một người con gái bé nhỏ như... hạt mít, nhưng lại đảm nhiệm một công việc nguy hiểm, ngày đêm đối diện với cái chết. Sinh ra và lớn lên trong tiếng bom rơi đạn nổ cùng với sự khắc nghiệt của thiên nhiên, nên con người ở đây, như lớp thanh niên của chị La Thị Tám đã luôn tỏ rõ ý chí và nghị lực sắt đá của vùng đất kiên cường.

Những năm chiến tranh ác liệt, trong đội hình của tiểu đội 10 - Đại đội 2 - Giao thông vận tải, chị luôn đứng trên một quả đồi cao, phía trái của ngã ba Đồng Lộc vào những lúc máy bay Mỹ ném bom để đếm số lượng bom kẻ thù trút xuống. Chị phải nhìn thật tinh và hết sức tập trung xem có bao nhiêu quả đã rơi, bao nhiêu quả đã nổ, những quả chưa nổ thì rơi ở khu vực nào, để khi máy bay đi khỏi thì chạy đến cắm tiêu, chờ bộ đội công binh đến rà phá. Suốt 200 ngày đêm ròng rã, chị đã đếm được, cắm tiêu được một số lượng bom hết sức khủng khiếp: 1.205 quả. Hiện lên giữa bom đạn mù trời là một người con gái dũng cảm, kiên trung, cái sống và cái chết thật mong manh mà trên miệng của chị vẫn luôn nở nụ cười với từng người lính ra vào qua Ngã ba. Đoàn xe nào đi qua khu vực này cũng được nghe kể về người con gái nhỏ nhắn, đầy kiên trung ấy...

Sau chiến tranh chị về quê hương, lập gia đình rồi chuyển về làm việc, nhiều năm liền là Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đảng uỷ cơ quan Dân chính Đảng của Tỉnh ủy Hà Tĩnh. Chị vinh dự được Nhà nước phong tặng Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân tháng 12 năm 1969, khi mới 20 tuổi.

Chiến tranh kết thúc, như nhiều cô gái từng phục vụ chiến trường trở về, chị chuyển ngành, lập gia đình, sống một cuộc sống giản dị, đời thường. Nay chị vẫn giản dị như một cô thanh niên xung phong – đơn vị anh hùng đã có nhiều chiến công đầy huyền thoại của thanh niên xung phong Ngã ba Đồng Lộc. Hiện chị đang nghĩ hưu tại Tp Hà Tĩnh.

Cuộc đời chiến đấu đầy gan dạ, anh hùng của cô thanh niên xung phong La Thị Tám càng cao quý bao nhiều thì bậy giờ mỗi năm đến ngày 24/7 đó, chị càng nặng lòng không thể nào quên được những cô gái trẻ - có người chưa đủ 18 tuổi - của tiểu đội nữ thanh niên xung phong đã nằm lại nơi đây. Họ đã tạc vào hình bóng thân thương của bao lớp tuổi trẻ, của phụ nữ tỉnh Hà Tĩnh và Việt Nam Anh hùng.