Tin tứcTheo CNN, Iran đang muốn thu phí đối với các tập đoàn công nghệ lớn sử dụng những tuyến cáp Internet ngầm đặt dưới eo biển Hormuz. Một số truyền thông Iran còn đề cập khả năng lưu lượng truy cập có thể bị gián đoạn nếu các doanh nghiệp này không nộp phí.
Kế hoạch trên đã được giới lập pháp Iran bàn thảo trong tuần trước và có thể nhằm vào các tuyến cáp ngầm kết nối các nước Ả Rập với châu Âu và châu Á. Theo đó, các công ty như Google, Microsoft, Meta và Amazon sẽ phải tuân theo luật Iran, còn doanh nghiệp cáp ngầm phải trả phí cấp phép vận hành; quyền sửa chữa, bảo trì sẽ chỉ do một công ty Iran nắm giữ.
Một số bên đã đầu tư vào các tuyến cáp đi qua eo biển Hormuz và vịnh Ba Tư, song chưa rõ các tuyến này có nằm trong vùng biển Iran hay không. Cũng chưa rõ Tehran sẽ buộc các hãng công nghệ lớn chấp hành bằng cách nào, trong bối cảnh họ bị cấm thanh toán cho Iran do các lệnh trừng phạt nghiêm ngặt của Mỹ.
Trong bối cảnh nguy cơ chiến sự có thể quay trở lại, động thái này được xem là tín hiệu cho thấy Iran còn có những công cụ gây sức ép ngoài năng lực quân sự. Diễn biến cũng cho thấy tầm quan trọng của eo biển Hormuz không chỉ với xuất khẩu năng lượng mà còn với sức mạnh kinh tế và chiến lược dài hạn.
Ảnh chụp màn hình trang web www.submarinecablemap.com hôm 14-5 thể hiện các tuyến cáp đi qua eo biển Hormuz - Ảnh: NLĐ
Cáp ngầm dưới biển là hạ tầng cốt lõi của kết nối toàn cầu, đảm nhận phần lớn lưu lượng Internet và dữ liệu trên thế giới. Nếu bị tấn công, tác động sẽ không dừng ở tốc độ mạng mà còn lan sang hệ thống ngân hàng, liên lạc quân sự, hạ tầng điện toán đám mây AI, làm việc từ xa, chơi game trực tuyến và các dịch vụ phát trực tuyến.
Một số tuyến cáp xuyên lục địa quan trọng đi qua eo biển Hormuz. Do rủi ro an ninh kéo dài liên quan Iran, nhiều bên chủ động tránh vùng biển nước này và dồn phần lớn tuyến cáp vào một dải hẹp dọc phía Oman. Tuy nhiên, ông Alan Mauldin, Giám đốc nghiên cứu tại TeleGeography, cho hay hai tuyến Falcon và Gulf Bridge International (GBI) đi qua vùng biển thuộc Iran.
Ông Mostafa Ahmed, nghiên cứu viên cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Habtoor, nói rằng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) có thợ lặn chiến đấu, tàu ngầm cỡ nhỏ và máy bay không người lái dưới nước. Ông cảnh báo bất kỳ cuộc tấn công nào cũng có thể gây ra "thảm họa kỹ thuật số" trên nhiều lục địa.
Nếu kịch bản này xảy ra, các nước vùng vịnh Ba Tư có thể chịu gián đoạn Internet nghiêm trọng, ảnh hưởng tới xuất khẩu dầu khí và hoạt động ngân hàng. Lưu lượng Internet tại Ấn Độ cũng có thể bị tác động, đe dọa ngành gia công phần mềm quy mô lớn với thiệt hại lên tới hàng tỷ USD.
Theo ông Ahmed, eo biển Hormuz là hành lang kỹ thuật số quan trọng nối các trung tâm dữ liệu châu Á như Singapore với một số trạm tiếp bờ cáp tại châu Âu. Bất kỳ gián đoạn nào cũng sẽ làm chậm giao dịch tài chính và giao dịch xuyên biên giới giữa châu Âu với châu Á, trong khi một số khu vực ở Đông Phi có thể rơi vào tình trạng mất kết nối Internet.
Ông Ahmed cho rằng nếu các đồng minh của Iran áp dụng chiến thuật tương tự tại biển Đỏ, mức độ thiệt hại còn nghiêm trọng hơn. Dù vậy, TeleGeography cho biết “cáp đi qua eo biển Hormuz chỉ chiếm chưa đến 1% toàn cầu tính đến năm 2025”.