Tin tứcĐây là bước đi tiếp theo trong tiến trình đàm phán nhằm khôi phục Thỏa thuận hạt nhân Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA) ký kết năm 2015.
Phát biểu tại thủ đô Tehran, ông Araghchi cho biết: “Vòng đàm phán tiếp theo sẽ diễn ra tại Rome, sau cuộc gặp giữa phái đoàn Iran và đại diện của Anh, Pháp, Đức – ba nước châu Âu còn tham gia JCPOA – vào ngày 2/5.”
Trước đó, vòng đàm phán gián tiếp thứ ba giữa Mỹ và Iran được tổ chức tại thủ đô Muscat của Oman. Ông Araghchi đánh giá cao kết quả đạt được, cho rằng “tiến trình và nhịp độ đàm phán hiện nay là tích cực” và cả hai bên đều thể hiện “sự nghiêm túc và quyết tâm”.
Từ ngày 12/4 đến nay, Mỹ và Iran đã tiến hành ba vòng đàm phán, đánh dấu những tiếp xúc cấp cao nhất giữa hai bên trong nhiều năm trở lại đây. Mục tiêu của các cuộc đàm phán là khôi phục đầy đủ JCPOA – thỏa thuận từng được xem là nền tảng ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân ở Trung Đông.
JCPOA được ký vào năm 2015 giữa Iran và nhóm P5+1 (gồm Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và Đức), theo đó Iran sẽ hạn chế các hoạt động hạt nhân để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt quốc tế. Tuy nhiên, thỏa thuận này đã sụp đổ khi Mỹ đơn phương rút khỏi vào năm 2018 dưới thời Tổng thống Donald Trump, kéo theo hàng loạt biện pháp trừng phạt cứng rắn nhằm vào Tehran.
Trong những tháng gần đây, có nhiều tín hiệu cho thấy hai bên muốn tái lập đối thoại. Dù vậy, quá trình này vẫn gặp nhiều trở ngại từ các yếu tố chính trị trong nước và lo ngại từ các đồng minh phương Tây.
Pháp mới đây cảnh báo rằng nếu chương trình hạt nhân của Iran tiếp tục phát triển đến mức đe dọa an ninh châu Âu, bộ ba Anh – Pháp – Đức có thể tái áp đặt lệnh trừng phạt. Paris cũng bày tỏ lo ngại về việc Iran từ chối hợp tác với Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) trong thời gian gần đây.
Ngoài ra, hồi tháng 3, Tổng thống Donald Trump đã gửi thư riêng cho Đại giáo chủ Ali Khamenei, lãnh đạo tối cao của Iran, đề nghị nối lại đàm phán, đồng thời đưa ra cảnh báo về khả năng hành động quân sự nếu Tehran tiếp tục trì hoãn.
Đáp lại, phái bộ Iran tại Liên Hợp Quốc khẳng định rằng “ngoại giao chân chính không thể tiến hành dưới đe dọa hay áp lực.” Tehran cũng nhấn mạnh lập trường đàm phán của mình chỉ tập trung vào hai nội dung chính: chương trình hạt nhân và việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.
Giới quan sát cho rằng vòng đàm phán sắp tới tại Rome sẽ là cơ hội quan trọng để kiểm chứng liệu hai bên có thể thu hẹp bất đồng hay không. Kết quả của cuộc gặp có thể định hình cục diện hạt nhân Iran trong những tháng tới và ảnh hưởng đến an ninh khu vực Trung Đông.
