Tin tứcĐại biểu Nguyễn Hữu Chính – đoàn Hà Nội cho rằng, không phải tất cả các trường hợp đều đưa về giải quyết theo Luật trách nhiệm bồi thường của Nhà nước mà chỉ những trường hợp phát sinh trực tiếp từ hoạt động quản lý của nhà nước do cán bộ công chức nhà nước làm không đúng quy định pháp luật, gây thiệt hại thì phải bồi thường.
Tuy nhiên, những trường hợp khác tuy Nhà nước vẫn là chủ thể đứng ra bồi thường tư cách pháp nhân nhưng không điều chỉnh ở luật này. Ví dụ, hành vi không cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho công dân khi họ có đầy đủ hồ sơ hợp lệ, nếu gây thiệt hại thì bồi thường theo luật này, nhưng hành vi của cảnh sát khi đuổi tội phạm và gây tai nạn thì thuộc trường hợp bồi thường theo Luật dân sự.
Khoản 3 điều 4 của dự luật quy định “Nhà nước chỉ bồi thường sau khi có văn bản làm căn cứ yêu cầu bồi thường của cơ quan nhà nước có thẩm quyền và có yêu cầu bồi thường”. Đề nghị bỏ nội dung này, đại biểu Nguyễn Mai Bộ - đoàn An Giang nêu quan điểm: “Luật này được xây dựng trên cơ sở NQ388 về bồi thường thiệt hại do oan sai gây ra, sau đó lên luật năm 2005. Khi có NQ388, về tác động xã hội, đã chuyển động toàn bộ nhận thức của các cơ quan tiến hành tố tụng, trách nhiệm CBCC lúc đó nâng cao rất nhiều. Cho nên, tôi tha thiết đề nghị bỏ khoản 3, điều 4”.
Một số đại biểu đồng tình với ý kiến này, tuy nhiên, tham gia giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ tư pháp Lê Thành Long nêu rõ, đây là Luật về quy trình, thủ tục, cách tính thiệt hại chứ không phải là luật nội dung, nên không nói đến tính đúng sai của các hành vi công vụ, cũng như không xác định các loại tài sản hay lý do oan, sai mà chỉ điều chỉnh phạm vi quan hệ giữa nhà nước với công dân.
Chúng ta thống nhất với nhau rằng đây là luật về trình tự, thủ tục, pháp lý trong quan hệ giữa nhà nước với công dân, cho nên những gì thuộc hành vi như vậy, các đạo luật khác sẽ dẫn chiếu tới luật này. Ở đây có một điều quan trọng, điều 598 Bộ luật dân sự bồi thường thiệt hại do người thi hành công vụ gây ra “Nhà nước có trách nhiệm bồi thường thiệt hại do hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ gây ra theo quy định của Luật trách nhiệm bồi thường của Nhà nước”. Bản thân điều 598 Bộ Luật dân sự đã dẫn chiếu đến luật này. Chính vì phạm vi và quan hệ của luật này như vậy nên không thể bỏ khoản 3, điều 4 vì luật này không tính đến tính đúng sai của nó.
Ngọc Hiếu