Tin tứcChuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae cùng việc Hà Nội được chọn là nơi công bố phiên bản cập nhật của Sáng kiến Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP) cho thấy Việt Nam đang giữ vị trí ngày càng quan trọng trong chiến lược dài hạn của Tokyo.
Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vẫy tay chào trước khi bước vào hội đàm - Ảnh: TTO
Trong các cuộc hội đàm với lãnh đạo Việt Nam, Nhật Bản không chỉ tiếp tục coi hợp tác kinh tế là trụ cột mà còn chuyển mạnh sang các lĩnh vực mang tính chiến lược hơn như an ninh kinh tế, an ninh năng lượng, công nghệ cao và khả năng chống chịu chuỗi cung ứng.
Hai bên nhất trí sớm triển khai các dự án trong khuôn khổ POWERR ASIA - sáng kiến trị giá 10 tỉ USD nhằm hỗ trợ các quốc gia châu Á tăng cường tự chủ năng lượng.
Dự án đầu tiên là Nhật Bản hỗ trợ nguồn cung dầu thô cho Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn, cơ sở năng lượng trọng điểm của Việt Nam có sự tham gia lớn của doanh nghiệp Nhật.
Bên cạnh đó, hai nước đặt mục tiêu nâng đầu tư Nhật Bản vào Việt Nam lên 5 tỉ USD mỗi năm và đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 60 tỉ USD vào năm 2030, tập trung vào các ngành công nghệ cao, chuyển giao công nghệ và nghiên cứu phát triển.
Đáng chú ý, Việt Nam và Nhật Bản cũng công bố đồng tài trợ 15 dự án nghiên cứu chung về bán dẫn trong khuôn khổ chương trình NEXUS.
Đây được xem là bước chuyển từ mô hình hợp tác dựa trên lao động, gia công sang tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Giới chuyên gia nhận định Việt Nam đang nổi lên như điểm đến chiến lược của Nhật Bản nhờ môi trường chính trị ổn định, dân số trẻ, vị trí địa kinh tế thuận lợi và vai trò ngày càng lớn trong ASEAN.
Điều này giúp Tokyo đa dạng hóa chuỗi cung ứng, giảm phụ thuộc vào các khu vực nhiều rủi ro, đồng thời củng cố cấu trúc kinh tế khu vực.
Việc bà Takaichi chọn Hà Nội để công bố định hướng mới của FOIP cũng mang ý nghĩa chiến lược rõ nét.
Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae duyệt đội danh dự tại lễ đón ở trụ sở Chính phủ ngày 2/5 - Ảnh: TTO
Sau 10 năm, FOIP không còn chỉ nhấn mạnh các yếu tố địa chính trị như tự do hàng hải hay kết nối hạ tầng, mà đang được “thay áo mới” thành khuôn khổ gắn với an ninh kinh tế, năng lượng, công nghệ và khả năng phục hồi trước biến động toàn cầu.
Trong bối cảnh các cú sốc địa chính trị, xung đột và gián đoạn chuỗi cung ứng ngày càng phức tạp, Nhật Bản đang ưu tiên xây dựng mạng lưới đối tác tin cậy tại châu Á, và Việt Nam nổi lên như một mắt xích then chốt.
Chuyến thăm của Thủ tướng Takaichi vì vậy không chỉ khẳng định sự coi trọng của Nhật Bản với Việt Nam, mà còn phản ánh bước chuyển chiến lược lớn của Tokyo: đưa Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam, trở thành trọng tâm trong cấu trúc an ninh kinh tế khu vực thế hệ mới.
