Phát huy hiệu quả từ chương trình giảm nghèo – tăng hộ khá

Khởi đầu chương trình giảm nghèo giai đoạn III vào năm 2009, UBND TPHCM đã đổi tên chương trình từ “Xóa đói Giảm nghèo” thành “Giảm nghèo - Tăng hộ khá” nhằm khẳng định công tác giảm nghèo của thành phố đã bước sang trang mới và đưa ra một thông điệp mạnh mẽ về việc giúp hộ nghèo không chỉ thoát khỏi hoàn cảnh khó khăn mà còn phải vươn đến một cuộc sống thật sự sung túc, ấm no. Trên cơ sở này, công tác giảm nghèo của thành phố đã hình thành các chính sách hỗ trợ toàn diện về kinh tế, giáo dục lẫn y tế - được đặt trong một tầm nhìn chiến lược về những áp lực đô thị sẽ ngày càng gia tăng. Với tổng vốn gần 3.700 tỷ đồng đã giúp hơn 130.000 hộ thoát chuẩn nghèo 12 triệu đồng/người/năm, là kết quả đã phản ánh trung thực tính hiệu quả của các chính sách giảm nghèo mà thành phố đề ra.

Anh Phạm Chí Hiếu ở quận 11 từ một hộ nghèo nay đã trở thành chủ cơ sở đóng giày và giúp đỡ nhiều lao động nghèo khác chia sẻ: "

Tính đến nay, thành phố đã có 11 quận hoàn thành Chương trình Giảm nghèo - Tăng hộ khá giai đoạn III. Trong đó, mới nhất là quận 2 với hơn 2.800 hộ thoát nghèo. Bà Trần Thị Bạch Tuyết - một hộ nghèo trước đây mưu sinh dựa vào bến phà Cát Lái, sau được chính quyền hỗ trợ chung cư tái định cư và hỗ trợ vay vốn 156 đã giúp lao động trong gia đình có công ăn việc làm ổn định. Bà Tuyết nói: "Hồi xưa thì làm ăn bấp bênh, nhiều ngày không có tiền. Giờ về đây vay tiền Nhà nước làm vốn làm ăn, thì giờ cuộc sống mình làm ăn có đồng ra đồng vô cũng đỡ".

Chương trình vay vốn để làm nghề và buôn bán của các quận trong thành phố đã góp phần giúp 5.000 hộ nghèo thoát nghèo với số vốn cho vay gần 40 tỷ đồng. Để có được những kết quả như vậy, các chính sách giảm nghèo luôn thể hiện sự kiên trì và mang tính liên tục. Cụ thể như ở quận 1, gia đình chị Safieh dân tộc Chăm phải cần đến 16 lượt vay vốn khoảng 120 triệu đồng để giúp gia đình thoát nghèo. Bà Nguyễn Thị Liên - Phó Chủ tịch UBND quận 1 nhận định điểm mấu chốt ở đây là công tác vận động, tuyên truyền, bám sát đời sống hộ nghèo: "Đặc thù của hộ nghèo thì tuyên truyền của mình phải khác, vì nhận thức của người ta không phải dễ. Cho nên hình thức, cách nói phải sao để cho người ta hiểu, phải tiếp cận trực tiếp với người ta".

Ở cấp thành phố, tính đến hết năm 2013, có khoảng 82.000 lượt hộ nghèo được hưởng lợi từ các nguồn quỹ hỗ trợ. Theo Ban Chỉ đạo Chương trình Giảm nghèo - Tăng hộ khá TPHCM, trên 60% hộ thoát nghèo nhờ sự trợ giúp về vốn và trên 30% số hộ thoát nghèo từ chính sách hỗ trợ nghề nghiệp, việc làm. Ông Trương Văn Lương - Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo Chương trình Giảm nghèo - Tăng hộ khá thành phố phân tích:"Đối với hộ nghèo thì phải phấn đấu tự mình vươn lên, còn Nhà nước, chính quyền và các cấp chỉ hỗ trợ về mặt điều kiện tác động để hộ vươn lên. Còn bản thân hộ nghèo mới là người quyết định chuyện tăng thu nhập cho gia đình mình".

Bên cạnh đó, hàng chục ngàn thẻ bảo hiểm, hàng trăm ngôi nhà tình thương được xây mới hoặc sửa chữa, các suất học bổng... là minh chứng cho một chính sách giảm nghèo toàn diện của TPHCM.

Ban Chủ nhiệm Câu lạc bộ Nữ chủ doanh nghiệp huyện Bình Chánh tặng “Mái ấm tình thương” cho bà Dương Thị Lài, hội viên phụ nữ xã Phong Phú - Ảnh: BinhChanh.HCM.

Tuy vậy, hộ nghèo thành phố hiện phải đối mặt với tốc độ trượt giá cùng những áp lực đô thị ngày càng gia tăng. Con số 16 triệu đồng theo chuẩn mới hiện cũng chỉ bằng với mức sống của một người có thu nhập 11 triệu đồng của năm 2011. Mặt khác, tốc độ giảm nghèo tại 5 huyện ngoại thành vẫn còn khoảng cách lớn, so với khu vực đô thị trong khi tâm lý “dựa dẫm” vào các chính sách hỗ trợ khiến một bộ phận không nhỏ hộ dân không muốn thoát chuẩn nghèo.

Những thách thức này đốc thúc UBND thành phố triển khai phương thức giảm nghèo đa chiều được áp dụng thí điểm tại quận 6, 11, Tân Phú và huyện Bình Chánh. Đây là bàn đạp cần thiết để chương trình giảm nghèo của thành phố tiếp cận với tiêu chuẩn chung của thế giới. Theo đó, các chính sách giảm nghèo hiện nay sẽ được giảm tải đáng kể và hình thành một hệ thống mới hỗ trợ linh hoạt, hiệu quả hơn cho hộ nghèo. Ông Nguyễn Văn Xê - Phó Giám đốc Sở LĐ-TBXH thành phố - Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo Chương trình Giảm nghèo - Tăng hộ khá thành phố cho hay: "Hiện nay, phương pháp đo lường nghèo đa chiều đang được một số nước trên thế giới thực hiện. Việc này chúng ta sẽ tính toán, đo lường. Từ đó, chúng ta sẽ hoạch định chính sách cụ thể hơn, phù hợp hơn. Và như vậy sẽ đảm bảo chất lượng giảm nghèo đi trực tiếp vào từng đối tượng cụ thể".

Giai đoạn 2014 - 2015, thành phố dự kiến ngân sách khoảng 7.000 tỷ đồng cho công tác giảm nghèo, tăng hộ khá với hơn 130.000 hộ nghèo theo chuẩn thu nhập 16 triệu đồng/người/năm. Trong đó, chương trình hướng đến giải quyết tốt vấn đề nhà ở, công ăn việc làm, y tế, giáo dục. Ông Hứa Ngọc Thuận - Phó Chủ tịch UBND thành phố - Trưởng Ban Chỉ đạo Chương trình Giảm nghèo - Tăng hộ khá thành phố nhấn mạnh: "Tiêu chí của hộ nghèo thành phố giai đoạn 2014-2015 cũng ở mức 2 USD nhưng tính bằng tiền đồng Việt Nam, thì tiêu chí này chúng ta phải xác lập. Mặt khác, hiện nay thành phố chúng ta đang thực hiện chương trình Giảm nghèo Đa chiều ở khu vực đô thị do UNDP tài trợ. Thì chúng ta còn gắn các tiêu chí khác như nhà ở thế nào, y tế hưởng thụ ra làm sao, rồi việc làm ra làm sao, học hành như thế nào..

Trải qua nhiều giai đoạn, công tác giảm nghèo của TPHCM luôn dẫn đầu cả nước. thành phố đã hoàn toàn xóa hộ nghèo theo chuẩn nghèo quốc gia và sẽ tiếp tục “nâng mức” chuẩn thu nhập trong những giai đoạn tiếp theo. Điều này một mặt phản ánh tốc độ tăng trưởng kinh tế - xã hội không ngừng của thành phố, mặt khác cho thấy thách thức với công tác giảm nghèo sẽ ngày càng cam go hơn. Và trong bất kỳ bối cảnh nào, ngay trên “mặt trận” này, sức mạnh của toàn bộ hệ thống chính trị cùng sự đồng lòng của người dân vẫn luôn đóng vai trò quyết định then chốt.