Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XVII, Quảng Ninh 2026 diễn ra trong bối cảnh báo chí cả nước đang đứng trước nhiều chuyển động lớn, từ sắp xếp tổ chức bộ máy, chuyển đổi số mạnh mẽ đến yêu cầu làm mới nội dung để thích ứng với công chúng đa nền tảng.
Không chỉ là ngày hội nghề nghiệp của những người làm báo nói, kỳ liên hoan năm nay còn được kỳ vọng mở ra thêm hướng đi mới cho phát thanh trong môi trường số, nhất là với sự xuất hiện lần đầu của podcast trong nội dung thi và chuỗi hoạt động chuyên môn mang tính quốc tế.
Xung quanh bối cảnh tổ chức, những điểm mới của kỳ liên hoan năm nay, vai trò của podcast cũng như triển vọng phát thanh trong kỷ nguyên số, phóng viên Văn Phúc, Trung tâm Tin tức, Đài Phát thanh và Truyền hình TPHCM (HTV) đã có cuộc trao đổi với ông Phạm Mạnh Hùng, Phó Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV), Trưởng Ban Tổ chức Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XVII.
Phóng viên: Ông có thể cho biết bức tranh tổng thể của Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XVII năm nay, trong đó đâu là những điểm nhấn nổi bật, đâu là những nội dung đổi mới đáng chú ý so với các kỳ liên hoan trước?
Ông Phạm Mạnh Hùng: Liên hoan Phát thanh toàn quốc năm nay được tổ chức trong bối cảnh cả nước vừa tiến hành rất thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, qua đó xác định rõ con đường phát triển với những mục tiêu lớn, tham vọng cho giai đoạn mới của đất nước. Chúng ta cũng vừa tổ chức thành công cuộc bầu cử Quốc hội và HĐND các cấp, hoàn thiện hệ thống các chức danh lãnh đạo của Đảng và Nhà nước để chuẩn bị cho một kỷ nguyên phát triển mới.
Trong bối cảnh đó, báo chí cũng đang được sắp xếp theo tinh thần Nghị quyết 18. Cùng với đó, công cuộc chuyển đổi số diễn ra rất mạnh mẽ, đặt ra yêu cầu đổi mới rất lớn đối với báo chí nói chung và những người làm phát thanh nói riêng. Áp lực đặt ra là phải chuyển đổi số, phải đổi mới để giữ vững vai trò, vị thế của mình trong hệ sinh thái báo chí, cũng như giữ được vai trò của phát thanh trong các tổ hợp báo chí đa phương tiện, đa nền tảng.
Kỳ liên hoan năm nay có nhiều nét mới so với trước đây. Trước hết, đây là lần đầu tiên chúng tôi đưa podcast vào nội dung thi. Đây là một định dạng phát thanh trên môi trường số, có sự kết hợp với tư duy đa phương tiện. Không chỉ có đội ngũ làm phát thanh truyền thống tham gia, chúng tôi còn mời thêm các đồng nghiệp ở những cơ quan báo chí lớn có sản xuất podcast như Báo Nhân Dân, Thông tấn xã Việt Nam, Báo Tuổi Trẻ và một số đơn vị khác.
Một điểm mới nữa là chúng tôi mời giám khảo quốc tế tham gia, nhằm bổ sung góc nhìn khách quan hơn trong việc đánh giá các sản phẩm, bảo đảm tiêu chí chuyên nghiệp, hiện đại và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.
Bên cạnh đó, lần đầu tiên trong khuôn khổ Liên hoan Phát thanh toàn quốc tại Quảng Ninh, chúng tôi tổ chức một hội thảo quốc tế dự kiến quy tụ khoảng 500 đến 600 đại biểu, diễn ra ngay sau ngày khai mạc. Đến thời điểm này đã có 35 đại biểu quốc tế đăng ký tham dự, đến từ những quốc gia và tổ chức có thế mạnh về podcast như Australia, Hiệp hội Phát thanh Truyền hình châu Á – Thái Bình Dương, Hồng Kông, Singapore, Nhật Bản…
Một điểm nhấn khác là đêm khai mạc được tổ chức ngoài trời tại Quảng trường 30/10, thành phố Hạ Long, với kỳ vọng thu hút khoảng 50.000 người tham dự. Chương trình nghệ thuật mang tên “Thanh âm kỷ nguyên mới”. Chủ đề của Liên hoan Phát thanh toàn quốc năm nay là “Phát thanh vì Việt Nam hùng cường, thịnh vượng”, thể hiện tinh thần những người làm phát thanh luôn gắn bó mật thiết với các vấn đề thời sự của đất nước, với những câu chuyện phát triển kinh tế, xã hội và các ưu tiên chiến lược của quốc gia.
Chủ đề đó cũng thể hiện khát vọng đóng góp của những người làm phát thanh vào sự phát triển chung của đất nước, hướng tới mục tiêu xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng như Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đã đề ra.
Phóng viên: Một điểm đáng chú ý năm nay là có thêm nhiều cơ quan báo chí ngoài phát thanh truyền thống tham gia sân chơi podcast. Ông kỳ vọng gì từ sự mở rộng này?
Ông Phạm Mạnh Hùng: Podcast là một loại hình rất phổ biến trên thế giới. Có thể hiểu đây là một định dạng phát thanh kết hợp với đa phương tiện, được phân phối trên môi trường số. Tuy nhiên, ở Việt Nam, podcast chưa thật sự được nhiều tổ chức báo chí đầu tư tương xứng, dù tiềm năng là rất lớn.
Vì vậy, tại kỳ liên hoan này, chúng tôi mời thêm 8 đơn vị báo chí có sản xuất podcast tham gia, trong đó có Thông tấn xã Việt Nam, Báo Nhân Dân, Báo Dân Việt, Báo Tuổi Trẻ, Báo Thanh Niên… Đây đều là những cơ quan báo chí mạnh, đã bắt đầu đầu tư khá bài bản và có những sản phẩm chuyên nghiệp.
Việc mở rộng sân chơi podcast và tổ chức hội thảo chuyên sâu về podcast trước hết tạo cơ hội để các đồng nghiệp ở các cơ quan báo chí được cọ xát về chuyên môn nghiệp vụ trong một sân chơi lớn ở tầm quốc gia. Quan trọng hơn, đây còn là cơ hội để những người làm phát thanh truyền thống, vốn đang tìm hướng phát triển nội dung số, có thể trao đổi, học hỏi kinh nghiệm từ các đơn vị đã đi trước trong lĩnh vực này.
Tôi cho rằng đây là một điểm nhấn quan trọng của Liên hoan Phát thanh toàn quốc năm nay. Từ hội thảo đến nội dung thi mở rộng cho các cơ quan báo chí tham gia, tất cả đều hướng đến mục tiêu thúc đẩy phát triển nội dung âm thanh số, giúp phát thanh thích ứng tốt hơn với môi trường truyền thông mới.
Phóng viên: Trong thời đại công chúng tiếp cận thông tin trên đa nền tảng, ông nhìn nhận vai trò của phát thanh hôm nay như thế nào?
Ông Phạm Mạnh Hùng: Tôi cho rằng hiện nay không có loại hình báo chí nào giữ vị trí tuyệt đối, cũng không có cơ quan báo chí nào có thể chi phối hoàn toàn công chúng. Chúng ta đang sống trong thời kỳ bùng nổ thông tin, với môi trường truyền thông đa nền tảng, đa phương tiện, đa ngôn ngữ và rất nhiều loại hình khác nhau.
Ngoài báo chí chính thống, còn có mạng xã hội, trong đó không chỉ là các nền tảng trong nước mà còn có rất nhiều nền tảng xuyên biên giới hoạt động phổ biến tại Việt Nam. Các cơ quan báo chí quốc tế cũng đã Việt hóa nội dung, trong khi trí tuệ nhân tạo ngày càng giúp công chúng dễ tiếp cận thông tin toàn cầu, kể cả khi không biết ngoại ngữ. Vì vậy, không một loại hình báo chí truyền thông nào có thể chi phối tuyệt đối công chúng.
Phát thanh cũng vậy, truyền hình cũng vậy. Tuy nhiên, phát thanh qua nhiều giai đoạn lịch sử luôn chứng minh được sức sống, sự bền bỉ và vai trò riêng của mình đối với đời sống xã hội. Thậm chí, trong kỷ nguyên số, phát thanh còn có thêm cơ hội phát triển, bởi nội dung âm thanh không bị giới hạn bởi không gian, thời gian, đồng thời có thể tích hợp thêm nhiều yếu tố đa phương tiện để phục vụ công chúng tốt hơn.
Vấn đề lớn nhất với những người làm phát thanh hiện nay là phải tận dụng được những cơ hội đổi mới, đồng thời biến thách thức thành động lực để thay đổi. Đó là đổi mới cách làm nội dung, cách phân phối nội dung, và cả cách tiếp cận công chúng. Muốn giữ được vị trí của mình, phát thanh phải chủ động thích ứng, phải hiện diện mạnh hơn trên môi trường số, phải tạo ra những sản phẩm phù hợp với nhu cầu tiếp nhận mới của công chúng.
Phóng viên: Cảm ơn ông.

