Tin tứcNhiều đại biểu đồng tình với việc cần có cơ chế đặc biệt cho phép Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành văn bản quy phạm pháp luật để xử lý các nội dung bất cập trong luật, nghị quyết của Quốc hội trong thời gian chờ sửa đổi chính thức. Cơ chế này được thiết kế theo quy trình rút gọn, linh hoạt, đảm bảo hiệu quả nhưng vẫn giữ nguyên tắc kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng.
Các đại biểu nhấn mạnh, nếu không tháo gỡ được những "điểm nghẽn của điểm nghẽn", thì mục tiêu phát triển nhanh và bền vững để vượt qua bẫy thu nhập trung bình là điều rất khó khăn. Họ viện dẫn các mô hình phát triển thành công như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore đều từng phải giải quyết triệt để các rào cản thể chế để duy trì tốc độ tăng trưởng cao.
Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng dự thảo mới chỉ tập trung vào cấp trung ương, chưa tính đến những vướng mắc, chồng chéo trong hệ thống pháp luật tại địa phương. Đại biểu Lê Xuân Thân (Khánh Hòa) kiến nghị nên bổ sung thêm cơ chế tương tự cho UBND và Thường trực HĐND cấp tỉnh nhằm xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh tại cơ sở.
Về chất lượng xây dựng pháp luật, đại biểu Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) cho rằng cần thay đổi cách làm luật theo hướng sát với thực tiễn hơn, đặc biệt là phải tăng cường tham vấn chuyên gia, nhà khoa học ngay từ khâu soạn thảo. Ông khẳng định: "Nghị quyết này chỉ nên là tình huống đặc biệt, không kéo dài hay lặp lại. Cốt lõi vẫn là nâng chất lượng của các đạo luật."
Phát biểu giải trình, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho biết, cơ quan chủ trì sẽ tiếp thu tối đa các ý kiến hợp lý, xác đáng của đại biểu Quốc hội, tiếp tục chỉnh lý dự thảo Nghị quyết trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Chính phủ để hoàn thiện trước khi Quốc hội thông qua.
Liên quan đến phạm vi áp dụng, một số đại biểu đề nghị loại trừ những nội dung liên quan đến quyền con người, quyền công dân, tố tụng tư pháp hoặc các yếu tố mang tính hiến định. Bộ trưởng khẳng định, nội dung này đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất và cơ quan soạn thảo sẽ chỉnh lý, hoàn thiện trong dự thảo cuối cùng.
Về đề xuất mở rộng áp dụng cho văn bản pháp luật của địa phương, Bộ trưởng nhấn mạnh: Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật hiện hành đã có cơ chế xử lý riêng đối với mâu thuẫn, chồng chéo trong hệ thống văn bản địa phương. Nghị quyết lần này là khung chung để Chính phủ rà soát toàn bộ hệ thống, cả ở trung ương và địa phương, nhằm kịp thời gỡ khó do chính các quy định gây ra.
Một điểm mới trong Luật sửa đổi năm 2025 là cơ chế tham vấn chính sách đã được bổ sung nhằm nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật. Bộ trưởng khuyến khích các Ủy ban của Quốc hội tổ chức hội thảo, tọa đàm chuyên đề, mời các chuyên gia, nhà khoa học, người có kinh nghiệm thực tiễn tham gia đóng góp ngay từ đầu.
Theo dự kiến, Nghị quyết sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 và kéo dài đến hết ngày 28/2/2027. Đây được kỳ vọng là bước đi quan trọng để giải quyết hiệu quả những vướng mắc trong thực thi pháp luật, tạo thuận lợi cho nền kinh tế phát triển.
