Tin tứcTheo thống kê, các loại hình thiên tai đã cướp đi sinh mạng của 409 người, khiến hàng trăm người khác mất tích; 727 người bị thương. Cả nước có tới 337.297 căn nhà bị sập, đổ, trôi, hư hỏng, tốc mái; 553.417 ha lúa, hoa màu và 376.792 ha cây trồng khác bị ngập úng, thiệt hại…
Tổng thiệt hại về kinh tế ước tính trên 85.099 tỉ đồng, con số cho thấy sức tàn phá khủng khiếp của thiên nhiên trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét.
Thông tin được ông Nguyễn Tôn Quân - Phó Trưởng phòng Quản lý thiên tai cộng đồng và truyền thông (Cục Quản lý Đê điều và Phòng, chống thiên tai) chia sẻ tại Diễn đàn “Ứng dụng khoa học, công nghệ trong dự báo và cảnh báo sớm thiên tai” do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức chiều 25/11.
Ông Quân cho biết, từ đầu năm đến nay trên biển Đông xuất hiện 19 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, trong đó có tới 14 cơn bão và 5 áp thấp nhiệt đới. Số lượng này chỉ kém kỷ lục năm 2017 đúng 1 cơn (năm 2017 ghi nhận 20 bão, áp thấp nhiệt đới).
Dự báo, con số này nhiều khả năng chưa dừng lại, bởi hiện vẫn đang có một áp thấp nhiệt đới hoạt động trên vùng biển Philippines, có khả năng đi vào biển Đông và mạnh lên thành bão số 15 trong những ngày tới.
Không chỉ dày đặc về tần suất, thiên tai năm 2025 còn gây ấn tượng bởi mức độ cực đoan của mưa lũ. Ông Quân cho hay, thời gian qua đã liên tiếp ghi nhận các đợt mưa lớn vượt mốc lịch sử, lũ vượt báo động trên 13 tuyến sông ở khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ.
Nhiều đô thị và vùng trũng thấp như Hà Giang, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hà Nội, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa… bị ngập lụt nghiêm trọng, giao thông tê liệt, đời sống người dân đảo lộn.
Nhiều khu vực trong thời gian ngắn đã phải gánh chịu “thiên tai kép”: bão chồng bão, lũ chồng lũ, kèm theo lũ quét, sạt lở đất. Tình trạng này đặc biệt nguy hiểm tại các tỉnh miền núi, trung du Bắc Bộ và Trung Bộ, đe dọa trực tiếp đến an toàn các công trình phòng, chống thiên tai, hệ thống hạ tầng, đê điều; đồng thời gây tổn thất nặng nề về người và tài sản. Không ít công trình xung yếu bị sạt trượt, hư hỏng, buộc phải gia cố khẩn cấp.
Chỉ tính riêng đợt mưa lũ lịch sử tại miền Trung từ ngày 16 đến 20/11, mưa lớn và sạt lở đất đã làm 102 người chết và mất tích; hơn 200.992 căn nhà bị ngập sâu trong nước; 119 vị trí trên các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ bị ngập, sạt lở gây ách tắc giao thông; 82.147 ha lúa, hoa màu cùng 117.067 ha cây trồng khác bị thiệt hại nặng. “Hiện các địa phương vẫn đang tiếp tục cập nhật thiệt hại, nhưng ước tính ban đầu con số đã lên tới 13.248 tỉ đồng,” ông Quân cho biết.
Nhận định về diễn biến thiên tai trong thời gian tới, đại diện Cục Quản lý Đê điều và Phòng, chống thiên tai cho rằng các tháng cuối năm 2025 vẫn tiềm ẩn nguy cơ xảy ra mưa lũ lớn tại khu vực Trung Bộ, nhất là Nam Trung Bộ. Khả năng xuất hiện bão số 15 trên biển Đông, nếu đổ bộ, sẽ tiếp tục gây mưa lũ trên diện rộng, đe dọa những khu vực vừa chịu thiệt hại nặng nề trong các đợt lũ trước.
Trước bối cảnh thiên tai cực đoan trở thành “bình thường mới”, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới là nâng cao năng lực, tăng độ tin cậy của công tác dự báo, cảnh báo thiên tai, coi đây là “lá chắn mềm” quan trọng để giảm thiểu thiệt hại.
Trong đó, ưu tiên hàng đầu là tăng dày mật độ trạm đo mưa, nâng cao chất lượng dự báo mưa lớn phục vụ cảnh báo lũ quét, sạt lở đất, lũ và ngập lụt ở các lưu vực sông, khu vực miền núi, trung du và đô thị.
Ngành chức năng sẽ xây dựng, cập nhật bản đồ cảnh báo thiên tai, đặc biệt là bản đồ phân vùng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất chi tiết tới từng thôn, bản. Đây là cơ sở để chính quyền địa phương chủ động di dời, sơ tán dân khi có nguy cơ cũng như bố trí lại dân cư ở những vùng có mức độ rủi ro cao.
Một trong những định hướng lớn được nhấn mạnh là rà soát, sắp xếp, di dời người dân khỏi các khu vực có nguy cơ thiên tai rất cao, nhất là các điểm sạt lở đất, lũ quét ở miền núi và vùng ngập sâu, vùng trũng thấp. Cơ cấu cây trồng, vật nuôi ở từng vùng, từng địa phương sẽ được điều chỉnh theo hướng “thuận thiên”, hiệu quả và bền vững hơn, nhằm giảm thiểu rủi ro trước các hiện tượng thời tiết cực đoan kéo dài.
Về hạ tầng phòng, chống thiên tai, Cục Quản lý Đê điều và Phòng, chống thiên tai cho biết sẽ tiếp tục triển khai tu bổ, nâng cấp, cải tạo hệ thống đê điều, hồ chứa, các công trình phòng, chống thiên tai, đặc biệt là các hạng mục xung yếu, đã xuống cấp, hư hỏng.
Hệ thống cơ sở hạ tầng liên quan cũng được quan tâm đầu tư, nâng cấp, gắn với việc điều chỉnh quy trình vận hành hồ chứa, liên hồ chứa theo hướng ưu tiên dành dung tích đón lũ, giảm đỉnh lũ cho hạ du, hạn chế tình trạng xả lũ dồn dập gây ngập sâu cho các khu dân cư.
Cùng với giải pháp công trình, Bộ cũng chú trọng đến “giải pháp mềm” là nâng cao năng lực cộng đồng. Các chương trình hướng dẫn kỹ năng ứng phó với từng loại hình thiên tai đặc thù tại mỗi địa phương, khu vực sẽ được tổ chức thường xuyên, giúp người dân biết cách nhận diện rủi ro, phòng tránh, sơ tán an toàn.
Ở tầm chiến lược, cơ quan quản lý Nhà nước về khí tượng thủy văn xác định tiếp tục thúc đẩy hợp tác quốc tế sâu rộng, ứng dụng mạnh mẽ khoa học - công nghệ, đặc biệt là chuyển đổi số trong phòng, chống thiên tai.
