Báo cáo cho thấy bức tranh “nhiều việc - nhiều đổi mới”: quy mô thụ lý tăng nhanh, tỷ lệ giải quyết năm sau cao hơn năm trước và đều vượt chỉ tiêu Quốc hội giao; đồng thời ngành bước vào tái cấu trúc mô hình tổ chức 3 cấp và đẩy mạnh chuyển đổi số.
Thực hiện chủ trương sắp xếp, tinh gọn bộ máy và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, mô hình tổ chức Tòa án được kiện toàn theo 3 cấp: TAND Tối cao - TAND cấp tỉnh - TAND khu vực, chính thức vận hành từ 1/7/2025.
Tổ chức mới đòi hỏi điều chỉnh thẩm quyền, quy trình, phân công - phân cấp mạnh hơn cho cấp dưới, đặc biệt là TAND khu vực, để bảo đảm giải quyết án thông suốt, bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp.
Toàn nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, các Tòa án thụ lý 2.751.104 vụ việc giải quyết 2.686.104 vụ, đạt 97,64%; cao hơn nhiệm kỳ trước cả về thụ lý và giải quyết (tăng lần lượt 317.473 và 310.121 vụ).
Riêng năm 2025, thụ lý 683.341 vụ; đã giải quyết, xét xử 618.341 vụ, đạt 90,49%, tăng 0,77 điểm phần trăm so với 2024.
Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Lê Minh Trí cho biết tỷ lệ hủy, sửa do nguyên nhân chủ quan đều thấp hơn chỉ tiêu Quốc hội giao, cho thấy chất lượng xét xử tiếp tục được cải thiện; tranh tụng tại phiên tòa đi vào thực chất, hình phạt áp dụng tương xứng tính chất - mức độ hành vi phạm tội.
Về xây dựng pháp luật, TANDTC chủ trì 5 dự án luật, 2 nghị quyết được Quốc hội thông qua; trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội 5 pháp lệnh, 11 nghị quyết; phối hợp góp ý nhiều văn bản quan trọng.
Riêng năm 2025, trình 3 dự án luật, 1 nghị quyết; trình UBTVQH 2 pháp lệnh, 11 nghị quyết; hồ sơ Luật Phá sản (sửa đổi) đã hoàn thiện, đồng thời xây dựng Luật Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế để xin ý kiến tại Kỳ họp thứ 10.
Cùng với đó, cải cách thủ tục hành chính tư pháp, ứng dụng CNTT, chuyển đổi số và quản lý tài chính tài sản công được nhấn mạnh theo hướng hiệu quả, tiết kiệm, minh bạch. Ngành đẩy mạnh Tòa án điện tử, phần mềm quản lý án, trợ lý ảo, hướng tới rút ngắn quy trình, giảm tải cho đội ngũ.
Công tác cán bộ được coi trọng: quy hoạch, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, đào tạo - bồi dưỡng nghiệp vụ được thực hiện thường xuyên. Thanh tra, kiểm tra công vụ và giám sát thẩm phán triển khai nghiêm túc, có trọng tâm, kịp thời phát hiện chấn chỉnh vi phạm.
Sau sắp xếp bộ máy, các Tòa án nhanh chóng ổn định, phân cấp giao quyền mạnh hơn để chủ động thực hiện nhiệm vụ mới.
Áp lực việc tăng nhanh nhưng biên chế chưa tương xứng; một số bản án, quyết định vẫn bị sửa, có trường hợp đánh giá chứng cứ chưa đầy đủ; một bộ phận công chức chấp hành kỷ luật chưa nghiêm, bị xử lý theo quy định của Đảng và pháp luật.
Cơ sở vật chất ở một số đơn vị chưa đáp ứng yêu cầu, quá trình tinh gọn bộ máy gây xáo trộn tạm thời; một số dự án chậm tiến độ do phải rà soát, điều chỉnh chủ trương đầu tư cho phù hợp mô hình mới, tránh lãng phí.
Nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, Chánh án Lê Minh Trí nhấn mạnh: Xây dựng tòa án nghiêm minh, liêm chính, phụng sự Tổ quốc - phục vụ nhân dân; giữ vững đoàn kết nội bộ; tiếp tục làm tốt công tác cán bộ.
Bảo đảm phán quyết đúng pháp luật, thực sự mang lại công lý; nâng chất lượng bản án ngay từ sơ thẩm, hạn chế tình trạng bản án bị sửa, hủy; tránh tuyên không rõ, khó thi hành hoặc kéo dài thời gian giải quyết.
Phát triển án lệ, bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật; tăng cường hòa giải, đối thoại để giải quyết nhanh, giảm xung đột xã hội, giảm tải cho hệ thống.
Đẩy mạnh số hóa: hoàn thiện Tòa án điện tử, phần mềm điều hành, quản lý án, trợ lý ảo; tăng cường công khai minh bạch hoạt động để người dân dễ tiếp cận công lý và giám sát.
Mở rộng hợp tác quốc tế, tham gia hoạt động, thỏa thuận của hệ thống tòa án khu vực và thế giới để nâng năng lực đội ngũ; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tố tụng và bộ, ngành, địa phương trong thực thi nhiệm vụ.



