Tin tứcSáng 6/4, phát biểu tại phiên khai mạc kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, Tô Lâm nhấn mạnh đây là kỳ họp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhằm kiện toàn tổ chức bộ máy Nhà nước theo Hiến pháp, đồng thời tập trung thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, tạo nền tảng pháp lý và động lực chính sách để đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.
Theo Tổng Bí thư, Đại hội XIV đã xác định rõ mục tiêu phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy phát triển, khơi thông mọi nguồn lực và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Trong tiến trình đó, Quốc hội cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, thực chất và hiệu quả hơn để thực hiện đầy đủ vai trò, trọng trách Hiến định.
Tổng Bí thư đề nghị Quốc hội khóa XVI tập trung thực hiện 4 nhiệm vụ lớn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu đổi mới công tác lập pháp, xây dựng hệ thống pháp luật hiện đại, thống nhất, ổn định, khả thi và mang tính kiến tạo phát triển. Quốc hội cần nâng cao năng lực thể chế hóa các chủ trương của Đảng thành chính sách, pháp luật cụ thể, tạo khuôn khổ pháp lý vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026–2031 và những năm tiếp theo.
Hệ thống pháp luật phải trở thành nền tảng thể chế cho phát triển, là công cụ bảo vệ quyền con người, quyền công dân, đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo, giải phóng lực lượng sản xuất và mở ra không gian phát triển mới. Tuy nhiên, Tổng Bí thư cũng chỉ ra thực tế vẫn còn tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn, thiếu đồng bộ trong pháp luật; nhiều quy định chưa rõ ràng, chưa theo kịp thực tiễn, gây khó khăn cho người dân, doanh nghiệp và cơ quan thực thi.
Trước thực trạng này, Quốc hội cần chỉ đạo rà soát tổng thể hệ thống pháp luật, hoàn thiện cấu trúc pháp luật quốc gia, khắc phục tình trạng “luật khung, luật ống”, đùn đẩy trách nhiệm cho văn bản dưới luật. Mục tiêu là để luật khi ban hành phải đi vào cuộc sống, dễ hiểu, dễ thực hiện và dễ áp dụng.
Đặc biệt, Tổng Bí thư nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật theo hướng kiến tạo: pháp luật không chỉ để quản lý cái đã có mà còn phải mở đường cho cái mới, không chỉ điều chỉnh thực tiễn mà còn kiến tạo tương lai. Với những lĩnh vực mới, mô hình mới, cần mạnh dạn thí điểm có kiểm soát để tạo dư địa cho đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Quá trình lập pháp phải bảo đảm tính khoa học, dân chủ, minh bạch; lắng nghe ý kiến từ chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và nhân dân. Mỗi đạo luật phải xuất phát từ lợi ích quốc gia – dân tộc, lợi ích chính đáng của người dân, đồng thời kiên quyết phòng, chống lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ.
Bên cạnh đó, Tổng Bí thư yêu cầu nâng tầm hoạt động giám sát tối cao của Quốc hội theo hướng thực chất, sắc bén, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả. Giám sát không chỉ để kiểm tra việc đã làm mà còn phải định hình việc cần làm, phát hiện sớm bất cập và bảo đảm vấn đề được giải quyết triệt để.
Quốc hội nhiệm kỳ này cần tập trung giám sát các vấn đề lớn, lĩnh vực then chốt, những “điểm nghẽn của điểm nghẽn” trong phát triển, cũng như các vấn đề bức xúc mà cử tri và nhân dân quan tâm.
Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao bản lĩnh, tầm nhìn trong quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Mỗi quyết sách phải chính xác, kịp thời, đặt trong tổng thể chiến lược phát triển quốc gia, thích ứng với bối cảnh quốc tế biến động nhanh chóng, đồng thời bảo đảm độc lập, tự chủ và phát triển bền vững.
“Quốc hội quyết định cho hiện tại, nhưng phải chịu trách nhiệm trước tương lai”, Tổng Bí thư nêu rõ, đồng thời coi đây là thước đo bản lĩnh chính trị, tầm nhìn chiến lược và trí tuệ lập pháp của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.
Cùng với đó, Quốc hội cần tiếp tục đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, gần dân, sát thực tiễn và phản ứng chính sách nhanh hơn. Việc tăng hợp lý số kỳ họp, đa dạng hóa hình thức hoạt động, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và các nền tảng trực tuyến được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động.
Tổng Bí thư cũng yêu cầu nâng cao chất lượng từng đại biểu Quốc hội, đặc biệt là đại biểu chuyên trách; tăng cường gắn bó với nhân dân, mở rộng kênh tiếp nhận ý kiến cử tri, cộng đồng doanh nghiệp, giới trí thức và nhà khoa học; đồng thời đẩy mạnh công khai, minh bạch trong hoạt động.
"Khi lòng dân được lắng nghe, khi ý dân được phản ánh trung thực, khi quyết sách xuất phát từ thực tiễn đời sống, thì Quốc hội sẽ mạnh hơn, Nhà nước sẽ vững hơn, niềm tin xã hội sẽ lớn hơn", Tổng Bí thư khẳng định.
