Tin tứcChiến tranh đã lùi xa, nhưng đối với người thân của những anh hùng liệt sĩ chưa tìm được hài cốt, nỗi đau dường như vẫn còn nguyên vẹn và chưa có hồi kết.
Tại chương trình cầu truyền hình “Tìm lại tên Anh”, do Đài Phát thanh và Truyền hình TPHCM (Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình TPHCM) thực hiện, khán giả lặng đi trước lời chia sẻ của bà Trần Thị Lệ Thu, con gái liệt sĩ - Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Kiểu.
Đã 58 năm qua, gia đình vẫn không ngừng nuôi hy vọng một ngày nào đó có thể đưa hài cốt liệt sĩ Trần Văn Kiểu trở về. Những ngày này, khi lực lượng chức năng khai quật và phát hiện nhiều hài cốt liệt sĩ tại khu vực công viên Lê Thị Riêng, hy vọng ấy một lần nữa được nhen nhóm, dù còn thật nhiều chông chênh.
Bà Trần Thị Lệ Thu nghẹn ngào nói: “Gia đình chúng tôi rất vui mừng, nhưng thực sự trong lòng vẫn thấp thỏm không biết có đúng là cha mình đang nằm dưới mảnh đất ở công viên Lê Thị Riêng này hay không. Niềm mong mỏi lớn nhất của anh em chúng tôi, cũng như của gia đình liệt sĩ Lê Thị Riêng, là tìm lại được hài cốt của cha mình để đưa ông về với gia đình cũng như thực hiện được di nguyện của mẹ tôi trước lúc qua đời. Trước lúc qua đời, mẹ tôi có nói rằng mẹ mong muốn được chôn cạnh ba, nhưng tôi nói chưa tìm được hài cốt của ba, mà đó là công viên thì làm sao con có thể đưa mẹ về nằm gần ba được. Mẹ nói như buông xuôi: Thôi, nếu không được thì thôi…”
Mong mỏi lớn nhất và duy nhất của mỗi thân nhân liệt sĩ trên hành trình này là một ngày được đón người thân trở về với tấc đất quê hương, để xoa dịu đi nỗi đau dai dẳng suốt mấy thập kỷ qua. Chị Lê Ngọc Mai Uyên (cháu nội Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Thị Riêng), xúc động bày tỏ: “Chúng tôi biết công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ rất khó khăn, nhưng chúng tôi vẫn hy vọng bằng một phép màu nào đó, cũng như sự nỗ lực của tất cả lực lượng tìm kiếm và sự chỉ đạo quyết liệt của cơ quan, ban ngành, thì có thể ngày nào đó sẽ tìm được hài cốt của bà nội tôi và ông Trần Văn Kiểu, cùng tất cả các liệt sĩ đang nằm dưới mảnh đất này. Có một chi tiết mà tôi cảm thấy rất xúc động, đó là ngày hy sinh của bà là đêm mùng 2 tết, bà tôi Lê Thị Riêng đã dùng thân mình để che chở cho chiến sĩ biệt động Phùng Ngọc Anh. Và ngày hôm nay, thật sự là giống như một định mệnh thiêng liêng là trong công viên này - công viên mang tên bà nội, thì bà nội cũng đang che chở và bảo bọc cho rất nhiều liệt sĩ chưa tìm được tên, chưa xác định được danh tính.”
Thời gian cứ mải miết trôi, những nhân chứng lịch sử ngày một thưa dần, hy vọng cũng trở nên mong manh hơn, nhưng ngọn lửa yêu thương và tâm nguyện gửi lại chưa bao giờ bị dập tắt. Ông Nguyễn Văn Thi (ngụ tại xã Tân Hương), em trai liệt sĩ Nguyễn Văn Giỏi (hy sinh năm 1962), kể lại, gia đình mình may mắn hơn những thân nhân liệt sĩ khác khi tìm được hài cốt người anh trai đã hy sinh và mang về quê nhà an táng. Vì vậy, những ngày qua khi theo dõi báo đài và được biết thông tin về Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, ông Thi rất cảm động. Ông nói: “Khi tôi xem những hình ảnh đó là muốn rơi nước mắt. Lâu lắm rồi mà các anh, các chú vẫn còn nằm lại nơi này. Tôi cũng rất mong mỏi các lực lượng tìm kiếm có thể mau chóng tìm lại các anh, các chú để đưa về với gia đình.”
Từng là một người lính, người chỉ huy trên chiến trường chống Mỹ và bảo vệ biên giới Tây Nam, hai lần vác liệt sĩ trên vai, nên Trung tướng - Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Triệu Xuân Hòa, nguyên Phó Trưởng ban Chỉ đạo Tây Nguyên, nguyên Tư lệnh Quân khu 7, hiểu rất rõ cảm giác mất mát của người thân liệt sĩ.
Trung tướng Triệu Xuân Hòa, chia sẻ: “Chiến thắng nào cũng sẽ có mất mát, hy sinh. Nhất là trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968, rất nhiều chiến sĩ của ta đã anh dũng hy sinh, nhưng nhờ vậy mà phía Mỹ mới xuống thang chiến tranh. Khi theo dõi thông tin chúng ta đang tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực công viên Lê Thị Riêng, tôi vừa bất ngờ vừa xúc động. Bất ngờ vì đến giờ mới có những thông tin chính xác về vị trí chôn cất. Nhờ có công tác đối ngoại tốt, vận động tốt, nên dù muộn nhưng việc làm này rất ý nghĩa. Bản thân tôi là người chứng kiến quy tập, tôi rất cảm động khi đưa được anh em trở về.”
Phát biểu khi đến thăm, động viên lực lượng làm nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TPHCM), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, 51 năm sau ngày giải phóng, TPHCM đã không ngừng vươn lên, trở thành biểu tượng sinh động của ý chí, bản lĩnh, sức sáng tạo và khát vọng phát triển của Việt Nam. Trong từng thành quả hôm nay luôn có sự hiện diện lặng thầm của những người đã ngã xuống.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân, việc tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là trách nhiệm thiêng liêng trước Tổ quốc, trước nhân dân; là lương tri và nguyện vọng của mỗi người Việt Nam. Nhân dân ta, Đảng ta không bao giờ quên những người đã hy sinh vì đất nước, vì dân tộc, đó là đạo lý và truyền thống văn hóa của Việt Nam. Trước anh linh các Anh hùng liệt sĩ, chúng tôi nguyện làm hết sức mình để hoàn thành sứ mệnh cao cả này bằng tất cả trách nhiệm, trí tuệ và tình cảm sâu nặng nhất. Tôi thống nhất chủ trương tiếp tục triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập hài cốt, xác định danh tính liệt sĩ với quyết tâm cao hơn, quy mô lớn hơn và hiệu quả thiết thực hơn. Từ những kết quả của TPHCM và Quân khu 7, cần nghiên cứu tổng kết thành mô hình để từng bước triển khai phù hợp trên phạm vi cả nước, hướng tới mục tiêu tìm kiếm tối đa các hài cốt liệt sĩ, xác định danh tính và đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với quê hương, gia đình.”
Hành trình tìm kiếm và quy tập hài cốt các anh hùng liệt sĩ không chỉ là tâm nguyện của riêng mỗi gia đình, mà đã trở thành mệnh lệnh từ trái tim của toàn xã hội. Dưới sự chỉ đạo sâu sát của Đảng, Nhà nước cùng sự chung tay không mệt mỏi của lực lượng vũ trang, các tổ chức và nhân dân, từng mảnh manh mối, từng tọa độ chiến trường xưa vẫn đang được tỉ mẩn xới tìm bằng tất cả sự nỗ lực, quyết tâm.
Cùng với đó, sự tiến bộ của công nghệ hiện đại như giám định ADN, đang mở ra cơ hội lớn cho hàng ngàn gia đình liệt sĩ trên cả nước. Dù biết chặng đường phía trước còn muôn vàn khó khăn khi thời gian dần trôi qua, nhưng sự nỗ lực bền bỉ ấy sẽ không bao giờ dừng lại, cho đến khi những người con ưu tú của dân tộc được trở về trong vòng tay ấm áp của gia đình, đồng đội.
