Tin tứcNgày 18/6, Ban Chỉ đạo 515 Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức buổi làm việc với Đoàn đại biểu Đại học Công nghệ Texas (Hoa Kỳ) nhằm trao đổi, chia sẻ dữ liệu phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Đoàn gồm các đồng chủ nhiệm dự án là TS Stephen Maxner, PGS.TS Alex-Thái Đình Võ và luật sư Tạ Thu Phong, trưởng nhóm nghiên cứu tại Việt Nam.
Tại buổi làm việc, Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh TPHCM, thay mặt Ban Chỉ đạo 515 TPHCM cho biết, công tác tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ đã nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng mạng và nhân dân trong nước. Trong đó, Trung tâm Việt Nam và Văn khố Sam Johnson hiện đang sở hữu nhiều tài liệu quý giá liên quan đến Việt Nam, đặc biệt là địa bàn TPHCM.
Với diện tích khoảng 6.772 km² và dân số 14 triệu người, phạm vi tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại TPHCM đã mở rộng đáng kể, bao gồm cả những vùng chiến sự từ năm 1968 đến 1975, đáng chú ý như Chiến dịch Hòn Đá Lăn (21/2/1966) tại Bình Dương cũ (nay là xã Chánh Phú Hòa), có 154 liệt sĩ được chôn trong 24 hố bom B52; Tấn công Sân bay Tân Sơn Nhất (30/1/1968): 182 liệt sĩ đã được tìm kiếm từ một trong hai hố tập thể vào năm 1995, nhưng vẫn còn một hố chưa được tìm thấy; trận ở Gò Mây (Đợt 2 Mậu Thân 1968): chiến sĩ Trung đoàn Đồng Xoài và Trung đoàn Bình Giã hy sinh, hài cốt được chôn trong hố tập thể; trận ở Cầu Bình Lợi (1968): Tiểu đoàn 1, Trung đoàn Đồng Nai tấn công phía Tây cầu Bình Lợi, với hài cốt liệt sĩ được chôn trong mộ tập thể…
Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh TPHCM, Phó trưởng ban Thường trực Ban chỉ đạo 515 Thành phố, chia sẻ: “Hiện nay chúng tôi đang gặp khó khăn trong việc tìm nhân chứng và đặc biệt là những dữ liệu liên quan đến việc chôn cất liệt sĩ trong những trận đánh đó. Số liệu của các nhân chứng còn lại rất ít ở phía Việt Nam. Các nhân chứng cũng đã lớn tuổi. Do đó qua buổi làm việc hôm nay, chúng tôi rất mong nhận được sự hỗ trợ, đặc biệt là truy xuất dữ liệu của Việt Nam Cộng hòa, các cựu binh của Mỹ và Úc để tìm thêm những dữ liệu về vị trí các mộ tập thể. Đây là chính là những cơ sở rất quan trọng để chúng tôi đẩy nhanh việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ theo chiến dịch 500 ngày đêm đang phát động.”
GS.TS Alex-Thái Đình Võ cho biết đội ngũ của dự án hiện có khoảng 30 - 40 nhân sự tại Việt Nam, chia thành nhiều nhóm để lập hồ sơ nghiên cứu. Ông nói rõ hơn: “Khi thực hiện công tác nghiên cứu thì chúng tôi sẽ bắt đầu với những hồ sơ xuất phát từ những tài liệu đã lấy được từ trên chiến trường, đó có thể là một lá thư hay một sổ ghi chép. Nhưng khi quân đội Hoa Kỳ hay quân đội Việt Nam Cộng Hòa thu giữ những thông tin này thì đa phần họ đều ghi nó liên quan tới trận đánh nào, liên quan tới những đơn vị nào của Việt Nam Cộng hòa hay là của Hoa Kỳ và nó nằm ở tọa độ nào. Những thông tin đó sơ khởi, nhưng khi chúng ta đi sâu vào nghiên cứu thì chúng ta sẽ phát hiện ra là không phải chỉ một hồ sơ mà có thể có là nhiều hồ sơ liên quan ở khu vực đó. Hồ sơ đó có thể không chỉ thẳng vào đây là chỗ chôn hài cốt, nhưng cho phép chúng ta biết được rất nhiều người có thể đã ngã xuống ở nơi đó, và khi họ ngã xuống ở đó, khả năng cao là họ được chôn cất ở phạm vi của tọa độ đó.”
Phát biểu tại buổi làm việc, ông Stephen Maxner, Giám đốc Trung tâm Việt Nam và Văn khố Sam Johnson, khẳng định Trung tâm sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ, hỗ trợ bằng nhiều hình thức và phương pháp khác nhau nhằm cung cấp tối đa các nguồn thông tin, tư liệu có giá trị, góp phần giúp Ban Chỉ đạo 515 Thành phố thực hiện hiệu quả nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trong thời gian tới.
Sau buổi làm việc, các đại biểu đã đến dâng hoa, dâng hương tại Tượng đài cố Tổng Bí thư Trần Phú, Bia tưởng niệm các liệt sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968 và Nhà bia ghi danh liệt sĩ quận 10 (cũ) trong khuôn viên Công viên Lê Thị Riêng.
