028.38225933 (Hotline) - 028 3822 1188 (FM 95.6) - 028 38291 357
icon-radio-fm-999-mhz
logo-voh-radio-online
Điện thoại: 028.38225933 - 028.38225934
Đường dây nóng bạn nghe đài: 028.3891 357 - 0948747571

Cần cập nhật lại kịch bản cho biến đổi khí hậu

(VOH) - Theo đánh giá của hầu hết các Trung tâm dự báo khí hậu trên thế giới thì El Nino đã chính thức bắt đầu từ những tháng cuối năm 2014 với nhận định chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực trung tâm xích đạo Thái Bình Dương - một trong những chỉ số đánh giá cường độ của El Nino tiếp tục tăng dần và có khả năng đạt giá trị cao nhất khoảng 2,1-2,3oC vào những tháng cuối năm 2015.

Bắp khô cháy vì hạn hán ở huyện miền núi Khánh Sơn (Khánh Hòa) (Ảnh: Cục Quản lý Tài nguyên nước)

Thời tiết biến đổi trên diện rộng

Trong các năm El Nino kỷ lục, bão, áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam thường ít hơn hoặc xấp xỉ trung bình nhiều năm. Thế nhưng, trong các năm El Nino thường có những cơn bão mạnh hoặc hoạt động trái quy luật.

Theo đó, khu vực đổ bộ của bão và áp thấp có xu hướng dịch dần vào phía Nam. Mùa mưa bão kết thúc muộn hơn. Nền nhiệt độ trung bình trên cả nước có xu hướng cao hơn và xuất hiện nhiều hơn các kỷ lục về nắng nóng.

Vào mùa đông liền kề, hiện tượng rét đậm-rét hại thường ít hơn và không kéo dài. Mùa mưa đến muộn và kết thúc sớm. Tổng lượng mưa phổ biến thiếu hụt ở các khu vực. Lượng mưa ở Trung Bộ có thể hụt đến 30-60% ngay trong những tháng mùa mưa và hạn hán nghiêm trọng thường diễn ra trên diện rộng trong mùa khô kế tiếp.

Lượng dòng chảy các sông suối trong các năm El Nino mạnh và kéo dài thường thiếu hụt 30-50%, một số nơi hụt tới 80%. Trên nhiều lưu vực sông, xuất hiện mực nước thấp nhất lịch sử. 

Nhiều kịch bản đối phó El Nino

Trong kế hoạch hành động quốc gia về biến đổi khí hậu giai đoạn 2012-2020, Bộ Tài nguyên và Môi trường được giao nhiệm vụ “cập nhật kịch bản biến đổi khí hậu và nước biển dâng cho Việt Nam” để công bố vào cuối năm 2015 và 2020. Ông Nguyễn Minh Quang, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường định hướng: “Giai đoạn 2020 chúng ta nặng về thích ứng. Năm 2050, ưu tiên ứng phó với biến đổi khí hậu”.

Ông Lê Quang Trí –Trường Đại học Cần Thơ cho rằng cần có kịch bản đến cấp tỉnh : “Nếu có kịch bản chính xác ở cấp tỉnh, chúng ta mới nghiên cứu phương pháp chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi ở ĐBSCL. Vậy ở cấp tỉnh có nghiên cứu thực hiện không và cơ quan nào phụ trách trong tương lai”.

Việt Nam là nước chịu tác động nặng nề của biến đổi khí hậu nhất là nước biển dâng. Dự báo, đến cuối thế kỷ 21, trung bình toàn dải ven biển Việt Nam, mực nước biển dâng khoảng từ 78-95 cm. Mực nước biển ở khu vực từ Cà Mau đến Kiên Giang có thể dâng tối đa đến 105 cm. Nếu mực nước biển dâng 1 m, sẽ có khoảng 39% diện tích đồng bằng sông Cửu Long, trên 10% diện tích vùng đồng bằng sông Hồng và Quảng Ninh, trên 2,5% diện tích thuộc các tỉnh ven biển miền Trung và trên 20% diện tích TPHCM có nguy cơ bị ngập.

GS-TS Trần Thục, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học khí tượng thủy văn và Môi trường cho rằng, việc cập nhật hoàn chỉnh kịch bản năm 2015 và công bố trong thời gian tới là hết sức cần thiết. Ngoài ra, phải có sự tham gia của Bộ ngành, địa phương nhưng trước mắt chống ngập cho các TP lớn là việc cần làm ngay.

Từ năm 2009 đến nay, Bộ Tài nguyên và Môi trường công bố 2 kịch bản biến đổi khí hậu, nước biển dâng. Các kịch bản trước, mô hình nước biển dâng chưa hoàn chỉnh nhưng trong bản cập nhật lần này, mô hình nước biển dâng được xét chu đáo hơn và chú ý nhiều đến vấn đề dân số, phát triển kinh tế nhưng có hành động của các quốc gia. Bên cạnh đó, còn có 4 kịch bản đó là kịch bản thấp, trung bình thấp, trung bình cao và cao nhất sẽ được triển khai trên toàn quốc.

Hợp tác quốc tế ứng phó biến đổi khí hậu

Là 1 trong 10 thành phố trên thế giới bị ảnh hưởng nghiêm trọng do biến đổi khí hậu, TP.HCM hy vọng việc phát triển ra biển là cơ hội để sống chung với biến đổi khí hậu.

Lãnh đạo TP.HCM và TP Rotterdam - Hà Lan ký kết bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực thích ứng biến đổi khí hậu, nghiên cứu phát triển về phía biển, đặc biệt tập trung vào quản lý nguồn nước. Ông Đào Anh Kiệt, giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường TP cho rằng, kinh nghiệm của các chuyên gia Hà Lan cũng như kinh nghiệm bảo vệ bờ biển của một số tỉnh, thành sẽ là bài học quý . "Chúng ta cùng Hà Lan xây dựng giai đoạn 1 cho chương trình tiến ra biển Đông. Chúng ta chưa có nhiều kinh nghiệm về quản lý môi trường và biến đổi khí hậu nên cố gắng phối hợp với các đối tác hỗ trợ”. Ông Kiệt phân tích.

Ông Nguyễn Hữu Tín - Phó Chủ tịch UBND TP nhấn mạnh, việc hợp tác giữa hai thành phố đã có nhiều kết quả tốt. Nổi bật là đưa ra bản cơ sở dữ liệu chung, chiến lược thích ứng với biến đổi khí hậu cho thành phố đến năm 2100 và kế hoạch hành động chiến lược. Ngoài ra, chương trình còn giúp TP.HCM nâng cao năng lực cán bộ tham gia chương trình, học tập nhiều kiến thức, kinh nghiệm của các chuyên gia Hà Lan.

Tình trạng biến đổi khí hậu là vấn đề toàn cầu với những hệ lụy thời tiết cực đoan như nắng nóng bất thường, hạn hán kéo dài.. Vì vậy, chương trình giảm ngập nước, ứng phó với biến đổi khí hậu, nước biển dâng là 1 trong 7 chương trình đột phá được Đảng bộ TP tập trung thực hiện trong nhiệm kỳ 2015-2020.

TP phải tiếp tục tăng cường các giải pháp ứng phó, thích nghi với biến đổi khí hậu, tập trung nguồn lực triển khai nhanh các công trình trọng điểm, tạo sự đồng thuận trong bảo vệ tài nguyên và môi trường. Từ đó, cơ quan chức năng và xã hội cùng giải quyết căn cơ tình trạng ngập nước, giảm thiểu tác hại của tình trạng ngập nước đô thị do biến đổi khí hậu.

Minh Tâm