Đảm bảo chuẩn "đầu ra" !

​(VOH) - Thời hạn Việt Nam gia nhập cộng đồng kinh tế ASEAN đang đến rất gần. Chuẩn bị nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu hội nhập, đòi hỏi các trường đại học Việt Nam phải thay đổi quá trình đào tạo, tiếp cận phương pháp đào tạo quốc tế.

Các trường cần đổi mới phương pháp giảng dạy để đạt chuẩn đầu ra (Ảnh: neu.edu.vn)

Vậy, Bộ GD-ĐT chuẩn bị các hệ thống văn bản, khung pháp lý ra sao để định hướng chiến lược cho các trường ? Phóng viên VOH phỏng vấn GS.TS Khoa học Bùi Văn Ga, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT.

* VOH: Thưa ông, cả xã hội rất băn khoăn với chất lượng đào tạo đại học hiện nay, nhất là ở bối cảnh VN chuẩn bị gia nhập cộng đồng chung ASEAN. Ý kiến của ông về vấn đề này ?

- GS.TSKH Bùi Văn Ga: Chất lượng đào tạo là một quá trình dài nên trong kế hoạch hoạt động 2015-2016, Bộ đưa ra phải làm sao để kiểm soát chất lượng từ khi sinh viên vào cho đến khi ra trường. Sau tuyển sinh, trường đào tạo thế nào, kiểm tra ra sao, đánh giá chất lượng thế nào, từng mô-đun, từng học kỳ phải được sàng lọc, chứ không phải tuyển vào bao nhiêu là ra bấy nhiêu. Chuẩn đầu ra cuối cùng, rất quan trọng ở chỗ phải phù hợp với khung trình độ quốc gia.

Trước hết là chuẩn kiến thức, kỹ năng khi tốt nghiệp. Bây giờ chúng ta phải xét đầu ra chứ không chỉ đầu vào. Bởi vì đầu ra có phù hợp với chuẩn kiến thức thì các em mới đi lao động ở các nước được. Ví dụ, nếu đầu vào của sinh viên 25 điểm nhưng đầu ra khi phỏng vấn vài câu tiếng Anh cũng không trả lời được. Năm tới chúng ta sẽ tập trung vấn đề này.

* VOH: Thưa ông, hiện một số trường đại học đã tự chủ. Vậy, thời gian tới Bộ có tạo điều kiện để các trường được quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm các hoạt động của mình ?

- GS.TSKH Bùi Văn Ga: Tự chủ là khuyến khích theo Nghị quyết 16 của Chính phủ. Phần nhiều các trường chưa tự chủ được là do đa ngành: đào tạo cả ngành kinh tế, kỹ thuật, các ngành cơ bản. Những ngành cơ bản rất khó tuyển sinh, rất ít người học nên các trường không đủ kinh phí khi tự chủ. Nếu có người học cũng không thể thu học phí cao. Những trường như vậy sẽ rất khó khăn.Trong khi đó, những trường chuyên về quản lý, tài chính…thì thu hút người học nhiều, đầu tư ít nên dễ tự chủ hơn.

Phương hướng của Bộ cũng nói rõ làm thế nào để nghiên cứu phương án tự chủ cục bộ. Đối với trường đa ngành, có thể tự chủ các ngành về kinh tế, còn các ngành kỹ thuật như thế nào sẽ nghiên cứu thêm. Nhưng làm sao sớm để các trường tiến tới tự chủ và đủ nguồn lực để phát triển.

* VOH: Để gia nhập cộng đồng chung ASEAN, theo ông giáo dục VN cần chuẩn bị những gì ?

- GS.TSKH Bùi Văn Ga: Bộ đã chuẩn bị từ nhiều năm nay. Ngay cả Luật Giáo dục khi soạn cũng đã tính đến chuyện này. Khi VN hội nhập ASEAN, lao động của ta sẽ dịch chuyển các nước. Nếu không có trình độ tương thích hoặc bằng cấp không được công nhận thì các em rất thiệt thòi. 

Trong điều lệ Đại học, Bộ cũng nói rõ là công nhận tín chỉ lẫn nhau, cùng cấp bằng… Sắp tới, đã trình Thủ tướng phê duyệt Khung trình độ quốc gia phê duyệt, dựa trên Khung trình độ tham chiếu ASEAN. Có nghĩa là tất cả nước ASEAN cùng tham chiếu một khung trình độ chung để xây dựng khung trình độ đầu ra của mình cho phù hợp. Nghĩa là sau này tốt nghiệp đại học ở VN đi Singapore, Thái Lan… đều được công nhận trình độ đại học. 

Vừa qua, Luật giáo dục nghề nghiệp ra đời cũng nhằm mục đích này. Trước đây, chúng ta có hệ trung cấp - trung cấp nghề, cao đẳng – cao đẳng nghề. Hai trình độ này khi ra nước ngoài, họ không biết trình độ nào cao hơn, cho nên Luật giáo dục nghề nghiệp đã thống nhất, chỉ còn trung cấp và cao đẳng, tương ứng với bậc 4 và bậc 5. Việc chuẩn hoá trình độ đào tạo của mình cho phù hợp với ASEAN - các nước đã chuẩn bị rất nhiều năm, có những văn bản vi phạm pháp luật cũng được điều chỉnh. Đến nay, hệ thống văn bản đã tương đối hoàn chỉnh, chỉ còn chờ ban hành Khung trình độ quốc gia thì chúng ta sẽ đào tạo chuẩn hoá theo ASEAN.

* VOH: Vậy các trường đại học VN cần phải làm như thế nào để hội nhập?

- GS.TSKH Bùi Văn Ga: Các trường phải dựa vào quy chuẩn của Bộ để điều chỉnh chương trình, chuẩn đầu ra phù hợp. Bộ đã ban hành chuẩn kiến thức kỹ năng các trình độ đại học, yêu cầu khi tốt nghiệp sinh viên phải làm được gì, ngoại ngữ ra sao, tin học, chuyên môn, xử lý vấn đề thế nào… Các trường phải thay đổi chương trình cho phù hợp với khung đó, có nghĩa là các trường tự chủ về chương trình nhưng phải đạt được trình độ đầu ra. Sau khi Bộ ban hành hệ thống văn bản, nhiệm vụ các trường là điều chỉnh chương trình, đổi mới phương pháp giảng dạy làm sao cho đạt chuẩn đầu ra. Chuẩn đầu ra chính là cái để chúng ta có thể hội nhập.

* VOH: Cám ơn ông.