Theo Vụ Kế hoạch - Tài chính, sau hơn 1,5 năm triển khai Nghị quyết số 57, kết quả quan trọng là nhiều điểm nghẽn về cơ chế và nguồn lực đã được tháo gỡ. Hệ thống pháp luật mới cơ bản được ban hành, trong khi ngân sách dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2026 đạt khoảng 95.000 tỉ đồng, tương đương 3% tổng chi ngân sách nhà nước.
Theo đơn vị này, những kết quả trên cho thấy quyết tâm chính trị đã được cụ thể hóa bằng nguồn lực thực tế. Tuy nhiên, qua theo dõi quá trình xây dựng kế hoạch và giải ngân, điểm nghẽn hiện nay chủ yếu nằm ở khâu tổ chức thực hiện.
Một số nơi còn tâm lý sợ sai, ngại trách nhiệm
Tại một số nơi vẫn còn tâm lý e ngại, sợ sai, né tránh trách nhiệm khi triển khai các cơ chế mới. Chất lượng chuẩn bị nhiệm vụ cũng chưa đồng đều.
Không ít đề xuất chưa làm rõ mục tiêu, sản phẩm đầu ra, hiệu quả kinh tế - xã hội và nhu cầu kinh phí. Điều này khiến hồ sơ phải chỉnh sửa nhiều lần trong quá trình thẩm định, ảnh hưởng đến tiến độ giao dự toán và giải ngân.
Bên cạnh đó, năng lực tổ chức thực hiện ở một số bộ, ngành, địa phương chưa theo kịp yêu cầu của các chương trình khoa học, công nghệ và chuyển đổi số quy mô lớn. Vì vậy, có nơi được giao nguồn lực nhưng khả năng hấp thụ vốn còn hạn chế.
Những hạn chế này cho thấy kết quả thực hiện Nghị quyết số 57 có sự khác biệt giữa các nhóm. Các điều kiện nền tảng như thể chế, ngân sách, hạ tầng và định hướng ưu tiên được hình thành nhanh hơn. Trong khi đó, những kết quả phản ánh năng lực nội sinh, sản phẩm công nghệ, doanh nghiệp dẫn dắt, thương mại hóa và đóng góp vào tăng trưởng còn chuyển biến chậm.
Siết kỷ luật thực thi, đẩy nhanh giải ngân
Nhận diện những điểm nghẽn trên, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tham mưu Thủ tướng ban hành Chỉ thị số 29 ngày 16/7/2026 về đẩy nhanh tiến độ triển khai các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2026.
Trọng tâm của Chỉ thị là siết chặt kỷ luật thực thi. Các đơn vị được yêu cầu rà soát toàn bộ danh mục nhiệm vụ, đẩy nhanh phân bổ và giải ngân, xử lý dứt điểm những nhiệm vụ chậm triển khai. Đồng thời, trách nhiệm của người đứng đầu được gắn với kết quả thực hiện, nhằm khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm.
Thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ tập trung vào 3 nhóm giải pháp: tiếp tục hoàn thiện hướng dẫn để tháo gỡ kịp thời các vướng mắc; đổi mới cách đề xuất dự toán ngân sách theo kết quả đầu ra và hiệu quả sử dụng vốn thay vì dàn trải; tăng cường theo dõi, đánh giá tiến độ để kịp thời điều chuyển nguồn lực từ nhiệm vụ triển khai chậm sang nhiệm vụ có khả năng thực hiện tốt hơn.
Gắn nhiệm vụ khoa học, công nghệ với nhu cầu thực tế
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh các đơn vị cần quyết liệt triển khai, tập trung tháo gỡ khó khăn và nâng cao trách nhiệm người đứng đầu để bảo đảm tiến độ giải ngân.
Đồng thời, lãnh đạo các Sở Khoa học và Công nghệ cần quyết liệt hơn trong công tác tham mưu cho UBND các tỉnh, thành phố.
Đối với lĩnh vực khoa học và công nghệ, Bộ trưởng đề nghị các địa phương xác định bài toán gắn với thực tiễn và nhu cầu phát triển, có sự tham gia của doanh nghiệp để cùng giải quyết. Trường hợp còn lúng túng trong xác định nhiệm vụ hoặc thiếu nguồn lực, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ phối hợp xây dựng danh mục các bài toán trọng tâm và đồng hành trong quá trình triển khai.
Về đổi mới sáng tạo, Bộ sẽ triển khai một số dự án hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao năng suất, chất lượng. Các địa phương được đề nghị sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư, tránh phát triển dàn trải hoặc trùng lặp mô hình.
Đối với chuyển đổi số, Bộ trưởng đề nghị các địa phương nghiên cứu, triển khai đầy đủ các quy định hiện hành. Những khó khăn, vướng mắc phát sinh cần được phản ánh kịp thời để tiếp tục hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, Nghị quyết số 57 đã tạo bước đột phá về thể chế và nguồn lực. Giai đoạn tiếp theo sẽ tập trung vào khâu thực hiện, nhằm chuyển các cơ chế, chính sách và nguồn lực đã được quyết định thành những kết quả cụ thể, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp và sự phát triển của đất nước.

