![]() |
|
Thí sinh đang xem kết quả điểm thi tại trường Đại học Khoa học xã
hội và nhân văn. Ảnh minh họa. |
Đến hẹn lại lên, cứ mỗi mùa tuyển sinh qua đi, trong khi
lượng hồ sơ cho các khối A, B, D ào ạt thì số hồ sơ khối C lại nhỏ giọt, những
con số “biết nói” đã khiến những trường đại học đào tạo chuyên về khoa học xã
hội và nhân văn không khỏi chạnh lòng. Năm 2008, trường Đại học Khoa học xã hội
và nhân văn TPHCM có hơn 17.000 hồ sơ đăng ký dự thi, năm 2009 giảm còn 13.000
hồ sơ và đến năm 2010 giảm còn khoảng 12.700 hồ sơ. Tại Đại học Sài Gòn, lượng
hồ sơ khối C chỉ chiếm khoảng 11% trong tổng số gần 52.000 hồ sơ dự thi năm
2010. Trường Đại học Văn Hiến không năm nào tuyển đủ chỉ tiêu các ngành: tâm lý,
xã hội học…và cũng năm ngoái, trường phải ngưng đào tạo một số ngành vì thiếu
người học. Xem xét từ cái gốc là công tác hướng nghiệp, chương trình phân ban ở
cấp học phổ thông khiến cho đa số học sinh chọn ban khoa học tự nhiên, “ngó lơ”
ban khoa học xã hội là một nguyên nhân làm cho các ngành khoa học xã hội càng
thiếu hụt trầm trọng và mất cân bằng các ngành nghề. Hiểu như thế, để không khỏi
ngạc nhiên khi mới đây, đợt nộp hồ sơ đăng ký dự thi đại học năm 2011, lượng hồ
sơ khối C ở nhiều trường chỉ đếm trên đầu ngón tay, thậm chí có trường trắng hồ
sơ khối C như: THPT Lê Quý Đôn, THPT tư thục Nguyễn Khuyến…
Thạc sĩ Đỗ Văn Bình, Phó Trưởng khoa Xã hội học, Trường Đại học Văn Hiến bày tỏ
băn khoăn khi cho rằng, xuất phát từ tâm lý sinh viên học ngành khoa học xã hội
ra trường khó tìm được việc làm hoặc làm việc không đúng chuyên môn. Lý do này
rất chính đáng vì theo quy luật tự nhiên, mọi người ai cũng muốn có việc làm
tốt, đúng ngành học để có cuộc sống ổn định.
Phải thừa nhận rằng, trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, tài chính, ngoại thương….luôn chấp nhận những lực lượng trẻ năng động, linh hoạt và thường xuyên thay đổi môi trường làm việc. Lĩnh vực khoa học xã hội thì ngược lại, đòi hỏi người chính chắn, có kinh nghiệm, có đầu óc phân tích sâu sắc “sống lâu lên lão làng”. Chính vì vậy, một người trẻ khó có thể gia nhập vào ngay môi trường làm việc này, chuyện thay đổi nhân sự ở các lĩnh vực hành chính như: cơ quan nhà nước, trung tâm, viện nghiên cứu, trường đại học ….diễn ra khá chậm chạp. Đây cũng là nguyên nhân làm cho nguồn lực khoa học xã hội càng ngày càng “già”, thiếu lực lượng kế thừa. Tiến sĩ Nguyễn Kim Dung, Phó Viện Trưởng Viện Nghiên cứu giáo dục, Đại học Sư Phạm TPHCM đánh giá, mặc dù chúng ta đang rất cần lực lượng trẻ kế thừa ở các trung tâm, viện nghiên cứu về khoa học xã hội nhưng lại thiếu cơ chế đãi ngộ và trọng dụng nhân tài:
Xuất phát từ nguyên nhân trên, theo Tiến sĩ Dung, để thu hút người trẻ, cần phải thay đổi cơ chế làm việc, trong việc tuyển dụng phải có những tiêu chí rõ ràng. Tạo điều kiện để người mới thi thố, phát huy khả năng làm việc trong một khoảng thời gian nhất định để có cơ sở đánh giá năng lực của người mới. Quan trọng nhất, phải có chế độ đãi ngộ nhân tài, đây mới là mấu chốt của vấn đề khiến cho người trẻ không mặn mà với công tác nghiên cứu ở các lĩnh vực khoa học xã hội.
Khi VN gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới, nhiều lĩnh vực có điều kiện phát triển và hội nhập quốc tế, trong đó có lĩnh vực giáo dục đại học. Đại học VN có cơ hội hợp tác với các trường, tổ chức nước ngoài về: công nghệ thông tin, kinh tế, quản trị kinh doanh, ngoại thương….nhưng mảng khoa học xã hội vẫn là “độc quyền” của các trường đại học VN. Để tạo sự hấp dẫn, bản thân mỗi trường phải tự cải tiến phương pháp dạy và học, phải tự làm mới mình để cạnh tranh cùng các nhóm ngành khác. Theo Tiến sĩ Lê Hữu Phước, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn TPHCM, nội dung đào tạo càng thiết thực, đầu ra càng rõ ràng càng hấp dẫn người học. Từ nhiều năm nay, không chỉ tuyển sinh truyền thống khối C, D, trường đã mở rộng khối thi A và B; đồng thời chuyên sâu các ngành nghề đào tạo như: thư viện - thông tin, Địa lý - Du lịch, ngay cả ngành Văn học cũng đào tạo thêm kiến thức báo chí, kỹ năng văn phòng cho sinh viên:
Có lẽ đã đến lúc, cần có một cơ chế tuyển sinh đặc thù cho những khối ngành khoa học xã hội và nhân văn, đó là xét tuyển thay cho phương thức thi tuyển để mở rộng đối tượng và thu hút người học. Ở tầm vĩ mô, cần có chiến lược phát triển nguồn nhân lực khoa học xã hội và công bố cho xã hội để định hướng nghề nghiệp cho phụ huynh, con em và cả xã hội hiểu đúng ý nghĩa và tầm quan trọng của lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn./.

