Ở kỳ thi tuyển sinh ĐH-CĐ năm 2013 sắp tới, lần đầu tiên 10 trường nghệ thuật chủ động tuyển sinh, tạo tiền đề cho việc giao quyền tự chủ tuyển sinh cho các trường sau này. Cả ba trường là Học viện Âm nhạc quốc gia VN, Học viện Âm nhạc Huế, Nhạc viện TPHCM cùng thống nhất điểm chuẩn xét tuyển môn Văn là 3,5 điểm trở lên, dựa vào kết quả thi tốt nghiệp THPT và điểm tổng kết 3 năm học THPT.
Cùng chung số phận các trường đào tạo ngành nghề Văn hóa nghệ thuật, đa số các trường hàng năm đều tuyển không đủ chỉ tiêu, nhất là các ngành đặc thù lại càng khan hiếm người học. Vì vậy, đổi mới tuyển sinh là yêu cầu cấp thiết, xuất phát từ thực tiễn, đáp ứng mục tiêu là nâng cao chất lượng tuyển chọn đầu vào phù hợp với đặc điểm và mục tiêu đào tạo nhân lực âm nhạc.
TS Văn Thị Minh Hương, Giám đốc Nhạc viện TPHCM cho biết, ở những năm trước, thí sinh dự thi vào trường phải thi môn Văn khối C và cùng thời gian với đợt thi thứ 2, một số thí sinh đã bỏ thi để dự thi vào trường khác. Việc thi trùng ngày giờ như vậy là một trong những nguyên nhân khiến việc tuyển sinh khó khăn, chưa kể kết quả thi môn Văn cũng chỉ mang tính hình thức (chỉ cần 1 điểm trở lên là đã đạt yêu cầu). Từ việc bỏ thi môn Văn và chuyển sang xét tuyển sẽ bảo đảm năng lực cụ thể của thí sinh hơn, đồng thời cũng tháo gỡ áp lực của nhà trường trong việc tổ chức thi cử. TS Văn Thị Minh Hương nói:
Không những vậy, việc xét tuyển môn Văn còn tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh vừa có thời gian tập trung luyện các môn năng khiếu để đạt kết quả cao hơn, vừa có thể chủ động lựa chọn thi vào các trường ĐH-CĐ diễn ra 3 đợt trước đó. Theo lý giải của ông Trần Trung Tính, Phó hiệu trưởng trường ĐH Mỹ thuật TPHCM, mục tiêu tuyển sinh chính của trường nghệ thuật là phần năng khiếu nghệ thuật của thí sinh, trong khi phần này không có trong chương trình học. Vất vả cho thí sinh khi vừa ôn luyện lớp 12, vừa luyện thi môn Văn, luyện cả năng khiếu. Với đề án thí điểm này, thí sinh sẽ bớt áp lực luyện môn văn hóa mà tập trung cho việc luyện tập kỹ năng chuyên môn của mình, từ đó điểm thi của thí sinh chắc chắn sẽ cao hơn, chất lượng đầu vào cũng từ đó mà hơn hẳn: Năm nay Trường ĐH Mỹ thuật TPHCM chỉ tuyển sinh khối H (Văn, Hình họa, Bố cục) cho 6 ngành đào tạo đại học và 2 ngành bậc cao đẳng với gần 200 chỉ tiêu. Trường cũng mạnh dạn mở lại ngành Lý luận, lịch sử và phê bình mỹ thuật mà năm trước không mở được. Nhạc viện TPHCM vẫn giữ nguyên 150 chỉ tiêu như năm ngoái, tuyển sinh khối N (Văn, kiến thức âm nhạc, năng khiếu âm nhạc) cho tất cả các ngành. Hầu hết các trường đều lùi ngày thi so với 3 đợt thi ĐH-CĐ nhằm tạo điều kiện cho thí sinh có nhiều cơ hội lựa chọn.
“Cởi trói” trong việc tuyển sinh, tuy nhiên công tác thanh tra, giám sát cũng sẽ được tăng cường đối với các môn thi năng khiếu của các trường này. Do đặc thù môn thi năng khiếu nên thí sinh không được đem máy ghi âm, ghi hình vào phòng thi, nhưng đồng thời các trường sẽ tổ chức ghi âm, ghi hình quá trình thi các môn năng khiếu này để có thể kiểm tra khi thí sinh có thắc mắc hoặc khiếu nại kết quả; phục vụ quá trình thanh tra, kiểm tra.
Theo ông Phạm Mai Đào, Trưởng phòng Đào tạo Trường CĐ Nghệ thuật trang trí Đồng Nai, cũng là một trong 10 trường thi riêng năm nay, bên cạnh việc thanh tra giám sát như mọi năm, công tác thanh kiểm tra năm nay sẽ chặt chẽ và nghiêm túc hơn đối với các trường được thí điểm:
Ngoài các trường vừa nêu, 5 trường còn lại thuộc Đề án tuyển sinh riêng còn có: Trường ĐH Mỹ thuật VN, ĐH Sư phạm Nghệ thuật trung ương, Trường CĐ Múa VN, Trường CĐ Văn hóa nghệ thuật Tây Bắc, Trường CĐ Văn hóa nghệ thuật Việt Bắc. Ông Phạm Mai Đào cho biết thêm, để việc nộp hồ sơ dễ dàng, cách thức nộp hồ sơ vào trường vẫn theo quy định của Bộ GD-ĐT là nộp tại trường THPT đang theo học, sau đó nộp trực tiếp tại trường. Còn lại, các trường khác như: Nhạc viện TPHCM, Học viện Âm nhạc Huế, ĐH Mỹ thuật TPHCM, thí sinh nộp hồ sơ dự thi trực tiếp tại trường hoặc gửi qua đường bưu điện, không gửi qua trường THPT hoặc Sở GD-ĐT.