Tin tứcPhát biểu khai mạc, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh nhấn mạnh mục đích phiên giải trình nhằm đánh giá tình hình triển khai thực hiện các luật, nghị quyết được ban hành trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo sau gần 9 tháng thực hiện; làm rõ tiến độ xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành; kết quả bước đầu triển khai trên thực tế; những khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thực hiện, phân tích nguyên nhân của những khó khăn, vướng mắc, bất cập; làm rõ trách nhiệm của Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, ngành, địa phương trong tổ chức thực hiện các quy định pháp luật.
Từ đó, đề xuất các giải pháp tiếp tục hoàn thiện về chính sách, pháp luật; giải pháp trong tổ chức thực hiện phù hợp với thực tiễn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; bảo đảm quy định của các luật, nghị quyết của Quốc hội được triển khai đồng bộ, thống nhất, hiệu quả trong thời gian tới, trong đó, đặc biệt là các quy định, giải pháp mang tính chất đột phá dành cho lĩnh vực này.
Phát biểu chỉ đạo, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị phiên giải trình tập trung làm rõ thực trạng, nguyên nhân, trách nhiệm và hướng xử lý. Giáo dục và đào tạo là lĩnh vực có tính liên ngành, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo là người giải trình chính; đồng thời, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, các bộ, ngành và địa phương cùng làm rõ những nội dung thuộc phạm vi quản lý, trách nhiệm và phối hợp trong tổ chức thực hiện.
Tại phiên giải trình, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đã báo cáo việc tổ chức triển khai thực hiện các luật, nghị quyết; tiến độ, chất lượng xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thực hiện đối với từng luật, nghị quyết.
Đề cập đến vấn đề được dư luận và cử tri đặc biệt quan tâm là kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khẳng định, mô hình tổ chức thi được đúc kết qua nhiều giai đoạn đổi mới đã mang lại ưu điểm lớn trong việc giảm áp lực cho thí sinh và đảm bảo an toàn.
Tuy nhiên, trước một số hiện tượng tiêu cực nảy sinh thời gian qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đi sâu phân tích nguyên nhân và đề xuất các giải pháp cốt lõi. Mục tiêu trọng tâm trong thời gian tới là giữ ổn định kỳ thi, nhưng đồng thời tăng cường mạnh mẽ các biện pháp kiểm soát chất lượng, ứng dụng công nghệ phân tích dữ liệu và kiểm soát chéo để ngăn chặn triệt để động cơ trục lợi, gian lận.
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh "Bộ sẽ siết chặt các quy định, phương thức đánh giá tuyển sinh nhằm đi vào thực chất, đảm bảo công bằng và hạn chế việc lạm dụng các loại chứng chỉ gây bất bình đẳng giữa các nhóm đối tượng người học".
Đáng chú ý, trước bối cảnh môi trường mạng và sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra những tác động lớn, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý để đưa AI vào quản trị, ứng dụng hiệu quả, đồng thời thiết lập các hàng rào kiểm soát chặt chẽ những rủi ro từ không gian mạng đối với học sinh.
Liên quan đến vấn đề biên chế giáo viên, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết: "Đối với vấn đề tuyển dụng và sử dụng giáo viên, Bộ đã có hướng dẫn để các địa phương linh hoạt, đồng thời hoàn thiện chuẩn nghề nghiệp, chế độ làm việc và xếp lương. Theo số liệu thống kê, toàn ngành hiện thiếu 104.000 giáo viên so với định mức. Tuy nhiên, sau khi sắp xếp lại trường lớp theo quy mô học sinh, nhu cầu thực tế cần bổ sung cho năm học 2026-2027 là khoảng 43.267 chỉ tiêu. Đồng thời, cả nước vẫn còn 44.700 chỉ tiêu biên chế đã giao nhưng chưa được tuyển dụng, và hiện có 48.034 giáo viên hợp đồng đang làm việc tại các cơ sở công lập".
Việc điều phối đội ngũ giữa các đơn vị, địa bàn đang được khẩn trương thực hiện; quá trình sắp xếp này cũng giúp tiết kiệm và chuyển đổi một lực lượng khá lớn cán bộ quản lý sang làm công tác giảng dạy.
Lý giải về tình trạng thiếu SGK cục bộ trong năm học mới, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết, năm 2025, Bộ đã phê duyệt và lựa chọn một bộ SGK thống nhất. Tuy nhiên, việc lập kế hoạch và dự báo số lượng từ các địa phương chưa thực sự chính xác. Trước đây, khi có 3 bộ sách, các nhà xuất bản thường in dư lượng lớn, nhưng hiện tại với 1 bộ sách, việc dự phòng được tính toán khắt khe hơn, dẫn đến thừa thiếu cục bộ tại một số môn học.
Bộ trưởng cũng cập nhật thông tin mới nhất: "Trên tổng số khoảng 240 triệu cuốn SGK cần cung ứng, đến 17 giờ chiều ngày hôm qua, số lượng thiếu chỉ còn khoảng 900.000 cuốn, tức hơn 99% sách đã đến tay người học".
Bộ đang chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và các công ty cung ứng khẩn trương hoàn thành việc phân phối trong vài ngày tới, đồng thời cam kết thiết lập cơ chế cung cấp giảm khâu trung gian, bám sát các nhà trường để không tái diễn tình trạng này trong năm học sau.
Về định hướng phát triển nguồn nhân lực, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết, mô hình trung học nghề được xem là một điểm nhấn đột phá trong phân luồng giáo dục. Đây là năm đầu tiên Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức triển khai mô hình này, hoàn thiện các văn bản và chuẩn chương trình đào tạo.
Trong năm học mới, nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã đăng ký tham gia. Bộ đang tiếp tục hướng dẫn học sinh chuyển tiếp từ chương trình trung cấp sang học nghề theo chuẩn mới, đồng thời ban hành chính sách liên thông xuyên suốt từ trung cấp, cao đẳng lên đại học.