Tin tứcĐất nước đang đứng trước ngưỡng cửa của một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên của trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số toàn diện, nơi khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành nguồn lực then chốt quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia. Nghị quyết số 71 ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị đã ra đời như một “kim chỉ nam”, xác định giáo dục và đào tạo là nhân tố quyết định tương lai dân tộc.
Với vị thế đầu tàu kinh tế, tài chính, khoa học công nghệ và giáo dục của cả nước, TPHCM không chỉ là nơi chịu tác động mạnh mẽ nhất của các biến động toàn cầu mà còn là địa phương mang sứ mệnh tiên phong trong việc hiện thực hóa các đột phá chiến lược.
TPHCM thời gian qua luôn dành sự quan tâm đầu tư lớn cho giáo dục, sớm có quy hoạch mạng lưới trường lớp và đi đầu trong phổ cập giáo dục từ mầm non đến phổ thông. Tuy nhiên, theo nguyên Chủ tịch HĐND TPHCM Phạm Phương Thảo thì TP vẫn có những điều đang kìm hãm sự phát triển giáo dục thành phố. "Thành phố thiếu phòng học, thiếu đội ngũ giáo viên, chúng ta “thiếu cả thầy, cả thợ” và thiếu phòng học so với nhu cầu. Chất lượng giáo dục tiếng Anh vẫn chưa vượt lên đươc tốt lắm: - bà Thảo nêu.
Tiến sĩ Nguyễn Hữu Hào - Học viện cán bộ TP thẳng thắn chỉ ra hạn chế của đội ngũ giảng viên: "Vẫn còn bộ phận giảng viên năng lực vẫn hạn chế, mới chỉ sử dụng công nghệ ở mức độ thấp, giản đơn, chưa đi vào bản chất khi ứng dụng phần mềm, kỹ thuật cao khi cho học viên trao đổi, phản biện".
Để phát triển đội ngũ nhà giáo và đào tạo công dân toàn cầu, để đào tạo ra những thế hệ học sinh, sinh viên không chỉ giỏi chuyên môn mà còn có "năng lực số", đạo đức chuẩn mực và bản lĩnh của một công dân toàn cầu, sẵn sàng hội nhập, Thạc sĩ Lê Nhật Tiến - Trường Đại học Thủ Dầu Một nêu kiến nghị: "Xây dựng dữ liệu gốc, kho dữ liệu chung để dạy và ra quyết định bằng số liệu. Các cơ sở giáo dục cần thành lập bộ phận phụ trách và chia sẽ dữ liệu, bảo mật dữ liệu. Trách nhiệm của từng đơn vị đó là kết nối, gom dữ liệu thành hệ thống, bao gồm hệ thống đào tạo, hệ thống khảo thí, thư viện vào kho dữ liệu dùng chung. Chúng ta dùng trí tuệ nhân tạo AI có trách nhiệm, và bất kì tích hợp một hệ thống trí tuệ nhân tạo nào vào hệ thống lớp học hay khảo thí thì cũng phải đánh giá tác động lên dữ liệu. Đồng thời, tổ chức các lớp học ngắn hạn về đạo đức cho giảng viên và người học".
Trong bối cảnh thế giới đang chuyển dịch từ "giáo dục truyền thống" sang "hệ sinh thái học tập số", trong nước khoa học, công nghệ, chuyển đổi số phát triển mạnh mẽ, bà Phạm Phương Thảo gợi ý các giải pháp. "TPHCM cần qui hoạch mạng lưới trường lớp tốt hơn và phân cấp mạnh cho hiệu trưởng, phân cấp thẩm quyền cho hiệu trưởng cho việc xử lí tình hình thiếu giáo viên. Đồng thời, TP cần có đột phá tiếng Anh, nâng cao chất lượng giáo dục và giảm áp lực thi cử. TPHCM có thể “xây dựng thành phố đại học”, nâng cao năng lực chuyển đổi số, việc học phải đáp ứng được nhu cầu phát triển, thị trường lao động trong thời gian tới".
TPHCM đặt ra yêu cầu rất rõ, đó là “giáo dục đi trước một bước, đi nhanh hơn 1 nhịp, đi sâu hơn về chất lượng”. PGS.TS Trương Thị Hiền, nguyên Giám đốc Học viện Cán bộ TPHCM nhận định, giáo dục Thành phố cần nhận diện rõ những thách thức đang đối mặt để có những bước đột phá về cả nhận thức lẫn tư duy. Bà Trương Thị Hiền đề xuất TPHCM cần có cơ chế liên kết với các tỉnh lân cận để hình thành vùng giáo dục đại học và nghề nghiệp phía Nam. Bà Hiền nhấn mạnh: "Đại học phải gắn với đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, gắn đào tạo với thị trường lao động cũng như với chuyển đổi số và học tập suốt đời. TPHCM cần được định vị là trung tâm giáo dục, đổi mới sáng tạo của Đông Nam Á, không chỉ bằng qui mô mà bằng chất lượng và năng lực sáng tạo, lan tỏa tri thức. TPHCM cũng cần phát huy vai trò là phòng thí nghiệm chính sách trong giáo dục đại học".
TPHCM chú trọng đến việc nâng cấp cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, xây dựng trung tâm đào tạo, nghiên cứu xuất sắc tại các cơ sở giáo dục đại học trọng điểm, cơ sở đào tạo giáo viên. Ưu tiên bố trí kinh phí nghiên cứu khoa học, nhất là nghiên cứu cơ bản gắn với đào tạo sau đại học tại các cơ sở giáo dục đại học.