Phấn đấu tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp năm 2026 đạt khoảng 2,1 triệu người. Trong đó tập trung phát triển các ngành, nghề trọng điểm, mũi nhọn và ngành, nghề mới như công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng tái tạo, logistics, đường sắt tốc độ cao… Đó là mục tiêu được nêu tại hội nghị Hiệu trưởng các trường Cao đẳng phía Nam, do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức tại TPHCM vào ngày 3/7.
Tổng số trường cao đẳng, trường trung cấp công lập hiện nay trên cả nước là 373 trường. Quy mô tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp tăng dần qua các năm. Năm 2025, cả nước tuyển sinh được khoảng 2,2 triệu người học. Các ngành nghề tuyển sinh lớn thuộc lĩnh vực kỹ thuật, dịch vụ vận tải, du lịch, dịch vụ cá nhân… Kết quả tốt nghiệp trong năm được khoảng 1,8 triệu người. Tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ năm 2025 đạt gần 30%.
Tuyển sinh các ngành thuộc lĩnh vực STEM và các ngành nghề phục vụ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh như công nghệ thông tin, tự động hóa, điện tử, cơ điện tử, công nghệ ô tô, logistics, năng lượng tái tạo và công nghệ bán dẫn… đạt khoảng 92.000 người, góp phần đáp ứng nhu cầu nhân lực kỹ năng nghề cao phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Đặc biệt, trong năm 2025, trên 85% cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã thiết lập và duy trì quan hệ hợp tác với hơn 7.200 doanh nghiệp thuộc nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác nhau; qua đó tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu vào toàn bộ quá trình đào tạo, từ xây dựng, cập nhật chương trình, tổ chức đào tạo đến đánh giá kết quả học tập và tiếp nhận người học sau tốt nghiệp.
Tại hội nghị, bà Trương Hải Thanh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM, cho biết thêm, về định hướng của Thành phố, công tác giáo dục nghề nghiệp được thực hiện theo hướng mở, linh hoạt, hiện đại, hiệu quả và hội nhập. Đồng thời, giáo dục nghề nghiệp Thành phố phải bám sát nhu cầu của thị trường lao động, gắn kết với việc làm thỏa đáng, an sinh xã hội và phát triển bền vững. Thành phố cũng ưu tiên phân bổ ngân sách cho giáo dục nghề nghiệp và tăng cường xã hội hóa giáo dục nghề nghiệp.
“Hiện nay TPHCM rất quan tâm đến trung học nghề và rất mong Bộ Giáo dục - Đào tạo có những hướng dẫn về trường trung học nghề sớm nhất. Thành phố cũng đã đề xuất đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 cho các trường Cao đẳng công lập trực thuộc nhằm phát triển đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, với khoảng 3.000 tỉ đồng cho 5 trường cao đẳng trên địa bàn TPHCM”, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM nêu rõ.
TS Lê Đình Kha, Hiệu trưởng trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng chia sẻ kinh nghiệm, trong bối cảnh công nghệ và thị trường lao động thay đổi nhanh chóng, chương trình đào tạo không thể là một bộ tài liệu cố định mà phải được xem là một “thực thể sống”, liên tục được rà soát, cập nhật và cải tiến.
“Chuẩn đầu ra phải do trường quyết định. Hằng năm phải xem lại sinh viên đã có nền tảng gì, đã tự học được gì rồi. Chương trình đào tạo lúc nào cũng phải năng động. 3 năm chúng tôi thay đổi chuẩn đầu ra một lần, đồng thời hàng năm chúng tôi đều có hội nghị để rà soát nền tảng của sinh viên đã có theo sự phát triển của công nghệ. Phần còn lại thì doanh nghiệp phải đào tạo. Sinh viên Cao Thắng tốt nghiệp ra có thể làm việc ngay và làm full-skill”, TS Lê Đình Kha nhận định.
Bên cạnh những kết quả đạt được, các đại biểu cũng nhìn nhận lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp vẫn còn một số hạn chế, tồn tại cần tập trung khắc phục: chưa tạo được sự chuyển biến căn bản trong nhận thức của người học và gia đình về con đường học nghề - lập nghiệp. Chất lượng đào tạo giữa các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và giữa các vùng, miền còn chưa đồng đều. Mối quan hệ gắn kết giữa nhà trường và doanh nghiệp ở một số nơi chưa thực sự chặt chẽ, hiệu quả và bền vững…
GS.TS Lê Quân, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhấn mạnh, đẩy mạnh phát triển giáo dục nghề nghiệp trong năm 2026 phải gắn với việc triển khai quyết liệt Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Phấn đấu tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp năm 2026 đạt khoảng 2,1 triệu người; trong đó trình độ trung cấp, cao đẳng khoảng 450.000 người; trình độ sơ cấp và đào tạo thường xuyên khoảng 1,7 triệu người.
Để thực hiện mục tiêu này, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ rõ: “Tự chủ sắp tới là cơ chế rất đổi mới để các trường hợp tác với doanh nghiệp, để đưa các nền tảng công nghệ vào trong dạy học. Các trường không cần phải đầu tư một nền tảng giáo dục trực tuyến hay nền tảng gì rất phức tạp, mà hợp tác với doanh nghiệp để tổ chức đào tạo, để làm dịch vụ cung ứng, để thành lập các trung tâm, các khoa. Đơn cử như chúng ta có thể hợp tác với một khách sạn để sinh viên có thể đến thực hành và họ sẽ cùng đào tạo nguồn nhân lực. Thứ hai là quan tâm đến bài toán định mức kinh tế kỹ thuật. Các trường phải rà soát các nhóm ngành của mình để sớm hình thành định mức kinh tế kỹ thuật. Khi chúng ta có định mức kinh tế kỹ thuật thì mới có thể có cơ chế đặt hàng và có cơ chế để tính toán. Và trên cơ sở định mức kinh tế kỹ thuật đó thì chúng ta mới giảm được áp lực cho người học, khi đào tạo theo đặt hàng của doanh nghiệp, của nhà nước.”
Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng yêu cầu các trường cần ưu tiên nguồn lực đầu tư, phát triển chương trình, đội ngũ nhà giáo và cơ sở vật chất phục vụ đào tạo các ngành thuộc lĩnh vực STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học) và các ngành, nghề phục vụ công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, cơ điện tử, năng lượng tái tạo, công nghệ ô tô, logistics; phấn đấu nâng dần tỷ trọng tuyển sinh các ngành, nghề STEM và công nghệ mới trong tổng quy mô tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp hằng năm; có cơ chế, chính sách đặc thù (học bổng, miễn giảm học phí, hỗ trợ thực tập, việc làm) để thu hút người học vào các ngành, nghề này, đáp ứng yêu cầu phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
