Miễn vé buýt: “Cú hích” chưa đủ mạnh

TPHCM dự kiến miễn vé 135 tuyến xe buýt từ tháng 5 nhằm thúc đẩy giao thông công cộng, song các chuyên gia cho rằng hiệu quả lâu dài phụ thuộc vào chất lượng dịch vụ, kết nối và hạ tầng đồng bộ.

Theo đề xuất của Sở Xây dựng TPHCM, thành phố đang lên kế hoạch miễn vé cho 135 tuyến xe buýt, hướng tới giảm chi phí đi lại, hạn chế ùn tắc và ô nhiễm. Song song đó, ngành chức năng sẽ tái cấu trúc mạng lưới, phát triển các tuyến buýt nhỏ, buýt điện đi sâu vào khu dân cư, bảo đảm bán kính tiếp cận 300 - 500 m.

TPHCM cũng định hướng mở rộng kết nối liên vùng; nghiên cứu buýt đêm và mô hình vận tải theo nhu cầu. Về dài hạn, mục tiêu đến năm 2030 là chuyển đổi toàn bộ xe buýt sang điện và năng lượng xanh, đồng thời đầu tư thêm bến bãi, nhà chờ, hạ tầng đi bộ và điểm trung chuyển.

Xe buýt chen giữa dòng ôtô cá nhân, xe máy khu vực cầu Bình Triệu - Ảnh VNEX
Dòng xe cộ đông đúc khu vực cầu Bình Triệu - Ảnh: VNEX

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng miễn phí vé chỉ là “điều kiện cần”. PGS-TS Nguyễn Hồng Quân, Viện trưởng Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tuần hoàn (Đại học Quốc gia TPHCM) nhận định, chính sách có thể giúp lượng khách tăng nhanh trong ngắn hạn, nhưng không phải yếu tố quyết định để người dân từ bỏ xe máy. Theo ông, trở ngại lớn nhất vẫn là tính đúng giờ, mức độ thuận tiện và chất lượng phục vụ.

Đồng quan điểm, ông Lê Trung Tính, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hành khách TPHCM cho rằng, xe buýt hiện khó cạnh tranh do thường xuyên trễ giờ vì ùn tắc và thiếu làn ưu tiên.

Trong khi đó, PGS-TS Nguyễn Thị Bích Hằng, trường Đại học Giao thông Vận tải nhấn mạnh, cần đồng bộ các giải pháp từ hạ tầng, kết nối đến kiểm soát phương tiện cá nhân, nếu không tác động của chính sách miễn vé sẽ nhanh chóng suy giảm.

Thực tế, dù mạng lưới xe buýt đã mở rộng, tỷ lệ người sử dụng tại TPHCM vẫn chỉ đạt khoảng 1,6% năm 2025, thấp hơn nhiều so với mục tiêu. Điều này cho thấy bài toán không nằm ở giá vé, mà ở khả năng đáp ứng nhu cầu đi lại nhanh, thuận tiện và ổn định của người dân.

Bình luận