Từ 22h ngày 2/3, hai tuyến cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây và Vĩnh Hảo - Phan Thiết chính thức thu phí sau thời gian vận hành miễn phí. Cùng thời điểm, hệ thống thu phí điện tử không dừng (ETC) được kích hoạt đồng bộ trên toàn tuyến.
Ngay khi triển khai thu phí, các phương tiện vẫn lưu thông an toàn. Tuy vậy, hệ thống ghi nhận một số trục trặc kỹ thuật ban đầu ở một vài vị trí. Tại một số làn ra, barie chưa hoạt động ổn định nên lực lượng trực phải thao tác thủ công để bảo đảm xe qua trạm liên tục, không phát sinh ùn ứ.
Bên cạnh đó, một số camera giám sát có lúc bị gián đoạn tín hiệu, khiến dữ liệu hình ảnh truyền về trung tâm điều hành chưa liền mạch. Đại diện đơn vị quản lý tuyến Phan Thiết - Dầu Giây cho hay, các vướng mắc chủ yếu liên quan việc hoàn thiện đồng bộ thiết bị và tối ưu đường truyền, nhưng không ảnh hưởng đến khả năng nhận diện phương tiện và tính phí.
Theo đánh giá, hệ thống cần thêm thời gian vận hành thực tế, dự kiến khoảng một tháng, để tiếp tục hiệu chỉnh và đạt trạng thái ổn định tối ưu. Trước thời điểm thu phí, các tổ kỹ thuật đã rà soát đồng bộ thiết bị tại các trạm, gồm ăng-ten nhận diện, camera giám sát, thiết bị đọc thẻ E-tag, bộ xử lý dữ liệu và hệ thống kết nối về trung tâm điều hành.
Nhiều tình huống giả lập cũng được đưa ra để kiểm tra khả năng nhận diện phương tiện, xử lý lỗi giao dịch, đối soát dữ liệu và bảo mật, nhằm hạn chế sự cố khi vận hành chính thức. Trong giai đoạn đầu, cơ quan quản lý tiếp tục theo dõi sát thực tế để kịp thời xử lý vướng mắc kỹ thuật, bảo đảm lưu thông thông suốt tại các nút giao và trạm thu phí.
Cục Đường bộ Việt Nam thông tin đã thành lập tổ công tác ứng trực 24/7 để xử lý tình huống phát sinh. Các phương tiện không đủ số dư tài khoản, chưa dán thẻ đầu cuối hoặc vi phạm tải trọng sẽ bị hệ thống cảnh báo và từ chối quyền vào cao tốc.
Việc thu phí hai tuyến cao tốc qua địa bàn Lâm Đồng được kỳ vọng tạo nguồn lực cho công tác bảo trì, vận hành lâu dài, góp phần bảo đảm chất lượng hạ tầng và an toàn giao thông. Đại diện các đơn vị vận tải đánh giá quá trình thu phí cơ bản nhanh gọn, thông suốt.
Với chiều dài tính phí khoảng 100 km, tuyến Vĩnh Hảo - Phan Thiết có mức phí cao nhất đối với xe nhóm 1 là 90.555 đồng/lượt và xe nhóm 5 là 362.225 đồng/lượt. Tuyến Phan Thiết - Dầu Giây dài 99 km, mức phí cao nhất với xe nhóm 1 là 128.700 đồng/lượt và xe nhóm 5 là 518.800 đồng/lượt.
So với các tuyến BOT đang khai thác, mức phí trên hai tuyến do Nhà nước đầu tư được nêu là thấp hơn, bình quân từ 900 đến 1.300 đồng/PCU/km. Một số tài xế vận tải hàng hóa tại phường Xuân Hương - Đà Lạt cho biết đã chủ động kiểm tra, nạp tiền tài khoản ETC trước thời điểm thu phí để tránh gián đoạn hành trình.
Đại diện doanh nghiệp logistics nhận định, dù phát sinh chi phí nhưng việc thu phí là cần thiết để có nguồn lực duy tu, vận hành. Doanh nghiệp này cũng kỳ vọng hệ thống ETC hoạt động ổn định, không xảy ra ùn ứ cục bộ trong những ngày đầu.
Nhà xe Khanh Phong, đơn vị vận chuyển khách tuyến Nha Trang - TP.HCM và chiều ngược lại, đánh giá mức thu phí là chấp nhận được. Theo đơn vị này, việc di chuyển trên toàn tuyến cao tốc Nha Trang - TP.HCM giúp tiết kiệm khoảng 2 - 3 giờ so với QL1A, tạo thuận lợi cho hành khách.
Hai tuyến cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết và Phan Thiết - Dầu Giây được ghi nhận mang lại tín hiệu tích cực cho kết nối giao thông, tác động đến chi phí logistics, du lịch. Việc thu phí đánh dấu chuyển từ giai đoạn khai thác miễn phí sang vận hành theo cơ chế hoàn vốn, tạo nguồn ngân sách cho bảo trì và nâng cấp hạ tầng.
Với vai trò trục kết nối chiến lược của tỉnh Lâm Đồng, hiệu quả vận hành hai tuyến cao tốc này được cho là sẽ tác động trực tiếp đến chi phí logistics, du lịch và lưu thông hàng hóa trong thời gian tới. Theo Cục Đường bộ Việt Nam, mức phí trên tuyến Vĩnh Hảo - Phan Thiết dao động 900 - 3.600 đồng/km tùy nhóm phương tiện, còn tuyến Phan Thiết - Dầu Giây từ 1.300 - 5.200 đồng/km.
Đây là hai tuyến cao tốc giữ vai trò huyết mạch, kết nối tỉnh Lâm Đồng với khu vực Đông Nam Bộ và các tỉnh Nam Trung Bộ, đặc biệt trong bối cảnh lưu lượng phương tiện tăng nhanh sau sáp nhập, điều chỉnh địa giới hành chính.

