Đã bao giờ bạn đặt bút viết lời chúc “gia đình hạnh phúc, con cái…” rồi bỗng khựng lại vì không biết nên dùng từ đề huề hay đuề huề chưa? Cảm giác phân vân giữa hai con chữ có âm đọc gần giống nhau này thực tế rất phổ biến. Hãy cùng voh.com.vn đi tìm lời giải đáp cho câu hỏi này nhé!
Đề huề hay đuề huề đúng chính tả?
Đề huề là gì?
Theo Từ điển Văn Tân, đề huề mang nghĩa vui vẻ, hòa thuận. Như câu: “gia đình đề huề”, tức là gia đình êm ấm và yêu thương lẫn nhau.
Trong cuốn Từ điển Tiếng Việt do Hoàng Phê chủ biên giảng, đề huề là đông đủ và vui vẻ hòa thuận.
Ví dụ:
- Cuộc sống viên mãn, đề huề.
- Anh ấy thật may mắn khi có vợ con đề huề.
- Niềm vui của người già là có con cháu đề huề.
Trong Việt Nam Tự Điển do Hội Khai Trí Tiến Đức biên soạn năm 1931, ngoài ý nghĩa thân mật, hòa hợp thì đề huề có nghĩa mang theo, dìu dắt. Cách hiểu ấy từng được khắc họa tinh tế trong kiệt tác Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du:
“Đề huề lưng túi gió trăng,
Sau chân theo một vài thằng con con.”
Đặt trong ngữ cảnh này, đề huề là động từ, gợi hình ảnh ung dung, thanh nhã. Từ đó mới thấy, Nguyễn Du đã khéo léo phác họa phong thái khoan thai, nhẹ nhàng mà vẫn đầy thi vị của nhân vật, khiến bức tranh trở nên sống động và giàu chất thơ hơn.
Đuề huề là gì?
Thực tế, nếu lật giở bất kỳ cuốn từ điển tiếng Việt chuẩn mực nào, bạn sẽ không bao giờ tìm thấy sự hiện diện của từ “đuề”. Đơn giản vì đây là một từ không có nghĩa và cũng không tồn tại trong hệ thống từ vựng chính thống.
Dù từ “huề” được hiểu là hòa (phương ngữ) nhưng khi kết hợp lại, chúng vẫn không có nghĩa. Do đó, đuề huề là cách viết sai chính tả.
Nguyên nhân nhầm lẫn giữa đề huề và đuề huề
Sự nhầm lẫn giữa đề huề và đuề huề phần lớn bắt nguồn từ thói quen giao tiếp hằng ngày. Khi phát âm, vần “uê” trong “huề” có xu hướng kéo âm tiết đứng trước nó biến đổi theo cho tương đồng. Nhiều người cảm thấy đọc đuề huề nghe có vẻ vần điệu và thuận miệng hơn, từ đó mặc định đây là cách dùng đúng.
Mặt khác, do từ đề huề ít xuất hiện trong đời sống hiện đại nên người viết đôi khi rơi vào trạng thái lúng túng. Sự tác động của biến âm vùng miền càng khiến nhiều người mặc định rằng đuề huề cũng mang ý nghĩa sum vầy, đầy đủ.
Hy vọng những phân tích trên đây sẽ giúp bạn tháo gỡ được nút thắt về việc nên dùng đề huề hay đuề huề. Tiếng mẹ đẻ vốn dĩ rất phong phú. Vì vậy, chỉ cần chúng ta lưu tâm một chút trong cách lựa chọn từ ngữ là đã góp phần giữ gìn sự trong sáng và giàu đẹp tiếng Việt.
Đừng quên theo dõi chuyên mục Thường thức của voh.com.vn để cập nhật những tin tức mới nhất, hấp dẫn nhất.
