Tin tứcThị trường châu Âu là thị trường xuất khẩu chiến lược đối với hàng hóa Việt Nam. Sau 6 năm thực thi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), kim ngạch thương mại hai chiều đã tăng từ 49 tỷ USD năm 2019 lên gần 74 tỷ USD vào cuối năm 2025, với thặng dư thương mại đạt mức kỷ lục hơn 38 tỷ USD. Riêng tại TPHCM, trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả sang EU tăng 15% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, để mở rộng thị phần sang EU từ Pháp, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, doanh nghiệp Việt cần chủ động cập nhật các tiêu chuẩn, quy định pháp lý và xây dựng mạng lưới đối tác chiến lược.
Cụ thể, Pháp đã áp dụng chính sách “Zero Tolerance” đối với dư lượng thuốc bảo vệ thực vật; EU ban hành Quy định bao bì và chất thải bao bì (PPWR) yêu cầu 100% bao bì phải có khả năng tái chế vào năm 2030 và Quy định chống mất rừng (EUDR) chính thức áp dụng từ cuối năm 2026 đối với cà phê, cao su, gỗ, đòi hỏi doanh nghiệp phải minh bạch hóa toàn bộ chuỗi cung ứng.
Chia sẻ kinh nghiệm thực tế ông Lê Hoàng An, Nhà sáng lập Công ty TNHH ANVAN DRIED FOOD cho biết, “Nông sản của mình phải hoàn toàn tự nhiên, không dùng hóa chất, vi sinh phải thật thấp thì mới có cơ hội thâm nhập thị trường Pháp. Pháp rất khó khăn, nghiêm ngặt trong việc kiểm soát 2 vấn đề này trong nông sản. Doanh nghiệp phải chuẩn bị bước đầu thật mihn bạch các khâu và tin tưởng rằng, có rất nhiều người Việt ủng hộ hàng Việt, sức mạnh nằm chính chỗ đó. Nếu đi một mình sẽ rất khó, doanh nghiệp phải hợp tác với nhau mới có thể đẩy mạnh xuất khẩu nông sản Việt”.
Ông Nguyễn Hải Nam, chủ tịch Hội Doanh nhân Việt Nam tại Pháp thông tin thêm, “Thật ra vấn đề tiếp cận thị trường có ý nghĩa rất quan trọng đối với doanh nghiệp. Tiếp cận bằng các catalogue, thông qua các brochure để giới thiệu chi tiết về công ty, sản phẩm, dịch vụ… nhưng brochure ở Pháp ngắn lắm, chỉ 3 hoặc 4 trang thôi. Một điều quan trọng, doanh nghiệp cần có một đại diện ở nước Pháp, một công ty hay một người, làm bán thời gian cũng được. Bởi nếu muốn đi đường dài mà doanh nghiệp không có pháp nhân tại nước sở tại thì rất khó. Thêm nữa, doanh nghiệp cũng nên xây dựng các mối quan hệ với nhà nước, các tổ chức hội đoàn để cùng tương trợ nhau”.
TPHCM vừa ban hành “Chương trình nâng cao chất lượng, giá trị nông sản gắn với phát triển thị trường giai đoạn 2026-2030”. Đây là nền tảng để các nhóm hàng này gia tăng thị phần tại EU trong thời gian tới. Để hạn chế chi phí, giảm rủi ro trong quá trình mở rộng thị phần sang Pháp và EU, ông Trần Phú Lữ, Phó Giám đốc Trung tâm xúc tiến thương mại và đầu tư TPHCM (ITPC) cho rằng, “Để ứng phó với áp lực chi phí vận tải, doanh nghiệp cần chủ động đặt chỗ sớm, ký hợp đồng vận chuyển dài hạn vớiia các các hãng tàu để ổn định giá cước; đa dạng phương thức vận chuyển cũng như liên kết với các doanh nghiệp trong ngành gom hàng để tối ưu hóa chi phí logictis. Đồng thời, tôi cho rằng việc tham gia các chương trình xúc tiến thương mại, đặc biệt là các hội chợ quốc tế tại Châu Âu cũng là cách để tiếp cận với các nhà phân phối và nhập khẩu ở Châu Âu”.
Khuyến nghị về phòng ngừa rủi ro pháp lý tại châu Âu, Luật sư Chử Lan Phương, Luật sư điều hành công ty Luật CEVEN LAW khẳng định, dù Hiệp định EVFTA tạo điều kiện thuận lợi với ưu đãi 99% dòng thuế về 0% trong giai đoạn 1–5 năm đầu, các đơn vị xuất khẩu vẫn đối mặt với thách thức lớn từ các quy định kỹ thuật và tranh chấp thương mại nếu thiếu sự chuẩn bị đồng bộ. “Trước khi xuất hàng vào thị trường chugn Châu Âu, doanh nghiệp nên đặt ra một số câu hỏi, sản phẩm có phù hợp với các tiêu chuẩn chung Châu Âu và được chấp nhận, mang tính hợp pháp hay không; Ai sẽ là người chịu trách nhiệm cho sản phẩm của mình tại Châu Âu; Doanh nghiệp định hướng sản phẩm phát triển qua kênh phân phối nào? Hợp đồng phân phối phân bổ trách nhiệm giữa các bên ra sao… Doanh nghiệp cần lưu ý đặc biệt đối với an toàn pháp lý”.
Doanh nghiệp cũng cần lưu ý, hợp đồng thương mại giai đoạn 2026-2027 cần thay đổi bản chất, không chỉ là văn bản chia sẻ doanh thu mà phải là công cụ phân bổ trách nhiệm pháp lý. Các đối tác hiện nay cần ràng buộc thêm trách nhiệm về dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), quyền kiểm tra tuân thủ và bảo hiểm bồi thường. Để thâm nhập thị trường hiệu quả, doanh nghiệp cần bố trí đại diện pháp lý tại EU, chuẩn hóa sản phẩm từ khâu thiết kế bao bì để đáp ứng chuẩn CE, lựa chọn kênh phân phối phù hợp và kết hợp bảo hộ song song cả nhãn hiệu lẫn kiểu dáng công nghiệp.
