Tin tứcTrung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam ra đời không chỉ mở ra kỳ vọng thu hút dòng vốn toàn cầu, mà còn đặt ra áp lực phải hoàn thiện một nền tảng pháp lý đủ hiện đại để xử lý các tranh chấp xuyên biên giới, tài sản số và những mô hình kinh doanh chưa từng có tiền lệ. Việc cam kết về một cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, tăng sức hấp dẫn cho trung tâm tài chính quốc tế.
Các chuyên gia nhìn nhận, nếu muốn bước vào “sân chơi” tài chính quốc tế, Việt Nam buộc phải thay đổi tư duy quản trị pháp lý, từ cách xây dựng luật đến cơ chế giải quyết tranh chấp.
Ở góc nhìn tài sản số và fintech, ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam cho biết, “Hơn 90% tranh chấp quốc tế trong trung tâm tài chính sẽ được giải quyết ở các cơ chế trọng tài, trung tâm hòa giải. Điều này đặc biệt quan trọng với tài sản số - lĩnh vực có tốc độ phát triển quá nhanh và liên quan trực tiếp đến các giao dịch xuyên biên giới. Tuy nhiên, điều khiến ông lo ngại nhất hiện nay, là khoảng cách quá lớn giữa tốc độ phát triển công nghệ và khả năng hấp thụ pháp lý của doanh nghiệp Việt. Nếu nhìn riêng ở góc độ tài sản số thì doanh nghiệp Việt Nam gần như là số không về pháp lý, nhưng lại vượt trội về công nghệ. Để tồn tại được trong Trung tâm tài chính quốc tế, doanh nghiệp buộc phải tự nâng cấp. Đừng nghĩ tuân thủ là trông chờ, tuân thủ còn là một quá trình góp ý vào luật”.
Ông Nguyễn Khánh Ngọc, Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam nhận định, việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và cơ chế giải quyết tranh chấp là yêu cầu cấp thiết, nhằm bảo đảm sự phát triển bền vững của môi trường đầu tư – kinh doanh. Các phương thức giải quyết tranh chấp thay thế, đặc biệt là trọng tài thương mại, đang cho thấy nhiều ưu thế trong xử lý tranh chấp tài chính hiện đại nhờ tính linh hoạt, bảo mật, chuyên môn hóa cao và phù hợp với đặc thù của các giao dịch xuyên biên giới. Xu hướng cải cách của các trung tâm trọng tài quốc tế hiện nay là liên tục rút ngắn thời gian xử lý, giảm chi phí và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.
GS.TS Lê Hồng Hạnh, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho biết, Trung Tâm thành lập “Hội đồng chuyên gia về giải quyết tranh chấp tài sản số” xuất phát từ chính những khoảng trống pháp lý mà Việt Nam đang đối diện, khi xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế. “VIAC luôn nhận thức rõ ràng rằng, sự phát triển của trọng tài và Trung tâm Tài chính Quốc tế phải song hành với sự phát triển kinh tế và nhu cầu thực tiễn của thị trường. Chính vì vậy VIAC không chỉ tập trung hoàn thiện hoạt động giải quyết tranh chấp truyền thống mà còn chuẩn bị nguồn lực, đặc biệt là những nguồn lực chuyên môn sâu trong lĩnh vực tài chính để tham gia giải quyết các tranh chấp, đó là những lĩnh vực như công nghệ, chuyển đổi số, FinTech”.
Theo ông Hoàng Huy Trường, Trưởng Ban Pháp chế Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TPHCM, Trung tâm đang hướng tới việc, trở thành cửa ngõ kết nối dòng vốn quốc tế với Việt Nam thông qua bốn trụ cột chính: thị trường vốn quốc tế, tài chính phục vụ thương mại quốc tế, ngân hàng số – FinTech và tài chính xanh.
“Có thể thấy, vai trò của hạ tầng giải quyết tranh chấp đối với Trung tâm Tài chính Quốc tế được thể hiện là, hạ tầng bảo đảm niềm tin thị trường, nhà đầu tư yên tâm khi biết rằng tranh chấp của mình sẽ được giải quyết bởi một thiết chế đủ chuyên môn, độc lập, đủ nhanh và đủ khả năng thi hành. Trong một trung tâm tài chính có tính quốc tế, tranh chấp không chỉ liên quan đến quyền lợi của các bên mà còn có thể gây ảnh hưởng đến tín hiệu thị trường, thanh khoản, chuỗi giao dịch và uy tín của thể chế. Một trung tâm tài chính mạnh không chỉ là nơi giao dịch diễn ra sôi động, mà còn là nơi cộng đồng doanh nghiệp quốc tế cảm thấy có thể đặt niềm tin pháp lý khi đưa vốn công nghệ và chuyên gia vào hoạt động lâu dài”, ông Hoàng Huy Trường khẳng định.
Việc xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế không chỉ dừng ở phát triển hạ tầng tài chính hay công nghệ mà còn đòi hỏi một hệ sinh thái pháp lý đủ hiện đại, để xử lý hiệu quả các tranh chấp phát sinh trong môi trường giao dịch mới. Trong đó, cơ chế giải quyết tranh chấp minh bạch, có khả năng dự đoán cao và thân thiện với nhà đầu tư sẽ là yếu tố quan trọng quyết định sức hấp dẫn của trung tâm tài chính.
