Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán tăng cường định danh khách hàng, đặc biệt thông qua đối chiếu sinh trắc học với căn cước công dân gắn chip và ứng dụng VNeID, nhằm đảm bảo xác thực chính xác người dùng khi mở tài khoản, phát hành thẻ và ví điện tử.
Theo Ngân hàng Nhà nước, thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục tăng trưởng mạnh. Năm 2025, tổng giá trị giao dịch ước đạt khoảng 28 lần GDP, phản ánh rõ xu hướng chuyển dịch sang thanh toán số. Riêng quý I năm nay, giao dịch qua Internet tăng gần 66%, qua điện thoại di động tăng hơn 33%, trong khi thanh toán QR tăng trên 50% về giá trị. Ngược lại, giao dịch qua ATM tiếp tục giảm.
Song song với sự phát triển của thanh toán số, các hình thức lừa đảo công nghệ cao cũng gia tăng với mức độ tinh vi hơn, như sử dụng tài khoản doanh nghiệp “ma”, công nghệ deepfake, mã độc và các thủ đoạn giả mạo để chiếm đoạt tài sản.
Trước thực trạng này, ngành ngân hàng đã triển khai nhiều biện pháp đồng bộ như xác thực sinh trắc học, làm sạch dữ liệu khách hàng, kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đồng thời xây dựng hệ thống cảnh báo và ngăn chặn giao dịch rủi ro theo thời gian thực.
Tính đến ngày 23/3/2026, Hệ thống SIMO đã được triển khai tại 149 đơn vị, gồm 99 tổ chức tín dụng và 50 tổ chức trung gian thanh toán. Hệ thống ghi nhận hơn 688.000 bản ghi liên quan đến tài khoản, ví điện tử, thẻ và đơn vị chấp nhận thanh toán có dấu hiệu nghi ngờ gian lận.
Đáng chú ý, hệ thống đã gửi hơn 3,5 triệu lượt cảnh báo đến khách hàng, giúp hơn 1,1 triệu giao dịch được tạm dừng hoặc hủy bỏ, với tổng giá trị ngăn chặn gần 4.000 tỉ đồng. Đến cuối tháng 4, số cảnh báo tăng lên 3,8 triệu lượt, với hơn 1,2 triệu giao dịch bị dừng, tổng giá trị hơn 4.300 tỉ đồng.
Theo Ngân hàng Nhà nước, sự phát triển nhanh của thanh toán tức thời cũng kéo theo nguy cơ gia tăng lừa đảo, gian lận trên không gian mạng. Do đó, cơ quan này đã ban hành nhiều quy định yêu cầu các tổ chức tài chính định kỳ đánh giá bảo mật, cập nhật hệ thống và kịp thời ngăn chặn giao dịch khi phát hiện rủi ro.
Thời gian gần đây, nhiều ngân hàng liên tục cảnh báo các thủ đoạn lừa đảo mới. VPBank cảnh báo hành vi đánh tráo chip thẻ thanh toán để thực hiện giao dịch trái phép. Vietcombank cảnh báo tin nhắn giả mạo thông báo điểm thưởng, dẫn dụ người dùng vào website lừa đảo. BIDV cảnh báo email giả mạo yêu cầu truy cập đường link độc hại hoặc tải mã độc. Techcombank cảnh báo thủ đoạn giả mạo số điện thoại và giọng nói bằng công nghệ AI để lừa chuyển tiền.
Trong khi đó, Agribank cho biết hệ thống AgriNotify đã ghi nhận hơn 200.000 lượt cảnh báo, giúp hơn 91.000 giao dịch được tạm dừng hoặc hủy bỏ, với tổng giá trị hơn 360 tỉ đồng, góp phần giảm thiểu rủi ro gian lận trong thanh toán.

