Nghị quyết 10 mở đường đưa Việt Nam thành điểm đến FDI chất lượng cao

Từ thu hút vốn sang thu hút năng lực

Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị vừa ban hành đặt mục tiêu đưa Việt Nam trở thành trung tâm thu hút đầu tư, đổi mới sáng tạo, nghiên cứu - phát triển (R&D) và sản xuất công nghệ cao hàng đầu châu Á, đồng thời là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Điểm nổi bật của nghị quyết là chuyển mạnh từ tư duy thu hút vốn bằng ưu đãi sang lựa chọn các nhà đầu tư có năng lực công nghệ, quản trị hiện đại và khả năng tạo giá trị gia tăng cao cho nền kinh tế.

Theo Giáo sư Trần Thọ Đạt, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Đại học Kinh tế Quốc dân, FDI không còn đơn thuần là nguồn bổ sung vốn hay thúc đẩy xuất khẩu mà phải trở thành động lực lan tỏa công nghệ, nâng cao năng suất, năng lực quản trị và khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của doanh nghiệp Việt Nam.

Ông nhấn mạnh, điều Việt Nam cần hiện nay không chỉ là nguồn vốn mà còn là công nghệ lõi, năng lực nghiên cứu - phát triển và quản trị theo chuẩn quốc tế. Khi đó, FDI sẽ thực sự trở thành động lực nâng cấp nền kinh tế.

Hướng tới hệ sinh thái FDI chất lượng cao

Nghị quyết 10 xác định mục tiêu đến năm 2030 đưa Việt Nam vào nhóm dẫn đầu ASEAN về môi trường đầu tư kinh doanh, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo, chất lượng dịch vụ công và khả năng tiếp nhận các dự án FDI chất lượng cao.

Giai đoạn 2026-2030, Việt Nam phấn đấu thu hút 40-50 tỷ USD vốn FDI đăng ký mỗi năm, trong đó khoảng 75% đến từ các nền kinh tế phát triển có thế mạnh về công nghệ, tài chính và quản trị hiện đại.

Đáng chú ý, hiệu quả của FDI sẽ được đánh giá bằng khả năng tạo giá trị gia tăng trong nước, mức độ chuyển giao công nghệ, tỷ lệ nội địa hóa và khả năng thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tăng liên kết, nâng tỷ lệ nội địa hóa

Một trong những mục tiêu quan trọng của nghị quyết là tăng cường kết nối giữa khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước.

Theo đó, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu có khoảng 10.000 doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI, trong đó có từ 500-1.000 nhà cung ứng cấp 1. Tỷ lệ nội địa hóa trung bình trong các ngành công nghiệp chủ lực đạt 45-50%.

Luật sư Bùi Văn Thành, Phó Chủ tịch Liên chi hội Tài chính Khu công nghiệp Việt Nam, cho rằng định hướng mới sẽ khắc phục tình trạng một số dự án FDI trước đây hoạt động khép kín, phụ thuộc lớn vào linh kiện nhập khẩu và ít tạo liên kết với nền kinh tế trong nước.

Ông kỳ vọng Nghị quyết 10 sẽ tạo nền tảng chính sách để doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt Nam cùng phát triển, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Thu hút có chọn lọc, lấy chất lượng làm trọng tâm

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt và chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, Nghị quyết 10 khẳng định định hướng thu hút FDI có chọn lọc, lấy chất lượng, hiệu quả, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm tiêu chí ưu tiên.

Tiến sĩ Phan Hữu Thắng, nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, nhận định nghị quyết có ý nghĩa chiến lược trong việc định hình mô hình FDI thế hệ mới đến năm 2045.

“Mục tiêu của Việt Nam không còn là thu hút nhiều vốn hơn mà là thu hút công nghệ cao hơn, tạo giá trị gia tăng lớn hơn và đóng góp sâu hơn cho tiến trình hiện đại hóa đất nước”, ông Thắng nhấn mạnh.

Với định hướng mới này, Việt Nam không chỉ hướng tới việc trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng vốn quốc tế mà còn kỳ vọng xây dựng được hệ sinh thái đầu tư bền vững, góp phần nâng cao năng lực tự chủ và sức cạnh tranh của nền kinh tế trong giai đoạn phát triển mới.