Tin tứcTại Việt Nam, làn sóng đầu tư tự động hóa, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sản xuất đang diễn ra ngày càng mạnh mẽ, đặc biệt ở các ngành chế biến thực phẩm, chăn nuôi, dệt may và công nghiệp hỗ trợ.
Dây chuyền sản xuất tại nhà máy của Công ty TNHH thực phẩm Orion Vina - Ảnh: SGGP
Hiệu quả rõ nét từ chuyển đổi số
Chia sẻ về quá trình triển khai dự án nhà máy thông minh, ông Jeong Jong Yeon, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH Thực phẩm Orion Vina, cho biết doanh nghiệp đang thực hiện dự án tại nhà máy thuộc Khu công nghiệp Mỹ Phước 2 (Bến Cát, Bình Dương) theo định hướng chuyển đổi số gắn với sản xuất xanh và sản xuất thông minh. Dự án được chia thành ba giai đoạn, triển khai từ tháng 4/2024 đến tháng 3/2026.
Các giải pháp công nghệ được Orion Vina áp dụng gồm xây dựng Trung tâm điều hành thông minh (Intelligent Operation Center – IOC), ứng dụng robot tự động hóa, công nghệ Industrial IoT và hệ thống quản trị dựa trên dữ liệu.
Sau khoảng 8 tháng triển khai giai đoạn 1, dự án đã mang lại những kết quả tích cực. Công suất sản xuất tăng khoảng 30%, trong khi thời gian dừng máy giảm tới 68% nhờ khả năng giám sát theo thời gian thực, dự báo sự cố và tối ưu quy trình vận hành.
Hiệu quả kinh tế ước tính đạt khoảng 19 triệu USD, chi phí kiểm tra giảm 50%, đồng thời chi phí năng lượng và vận hành được kiểm soát tốt hơn.
Không chỉ trong lĩnh vực thực phẩm, nhiều doanh nghiệp chăn nuôi cũng đang tăng tốc tự động hóa.
Ông Vũ Anh Tuấn, Phó Tổng giám đốc cấp cao Công ty CP Chăn nuôi C.P Việt Nam, cho biết nhà máy thức ăn chăn nuôi tại Hải Dương - một trong những nhà máy quy mô lớn nhất của doanh nghiệp tại miền Bắc - đã được đầu tư dây chuyền sản xuất đồng bộ, từ tự nghiền, trộn, ép viên, làm nguội đến đóng gói, tích hợp robot bốc xếp thành phẩm.
Trung tâm điều khiển giám sát theo thời gian thực giúp nhà máy duy trì năng suất ổn định 800–850 tấn/ca, giảm lao động thủ công, nâng cao an toàn và hiệu quả vận hành.
Bên cạnh đó, hệ thống phòng thí nghiệm Feed Technology và kiểm soát chất lượng chặt chẽ giúp đảm bảo chất lượng từng lô sản phẩm.
Ở lĩnh vực dệt may, ông Phạm Văn Việt, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Việt Thắng Jean, cho biết doanh nghiệp xây dựng nhà máy dựa trên nền tảng chuỗi cung ứng thông minh, kết nối dữ liệu từ nguyên liệu, thiết kế, sản xuất đến phân phối.
Việc ứng dụng thiết kế 3D, cắt tự động, kho thông minh và dây chuyền sản xuất hiện đại giúp doanh nghiệp linh hoạt đáp ứng đơn hàng lớn nhỏ, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường và khí thải khắt khe của thị trường châu Âu.
Vượt rào cản trong ứng dụng AI
Mặc dù hiệu quả từ tự động hóa và AI đã dần được khẳng định, tỷ lệ doanh nghiệp Việt Nam ứng dụng AI hiện mới đạt khoảng 18%, thấp hơn đáng kể so với Thái Lan (25%) và Singapore (40%).
Theo các chuyên gia, rào cản lớn nhất nằm ở con người và dữ liệu. Phó Giáo sư Ali Al-Dulaimi, Trưởng khoa Khoa học máy tính và Công nghệ (Đại học Anh Quốc Việt Nam), cho rằng xây dựng hạ tầng dữ liệu đồng bộ là điều kiện tiên quyết để AI phát huy hiệu quả trong sản xuất.
TS Dương Hồng Loan, cố vấn chiến lược cấp cao Đại học Anh Quốc Việt Nam, Viện trưởng Viện Sáng kiến Việt Nam, nhận định doanh nghiệp nhỏ và vừa nên ưu tiên các giải pháp AI thiết thực, chi phí hợp lý như chatbot chăm sóc khách hàng, quản lý kho, dự báo nhu cầu và phân tích dữ liệu hỗ trợ ra quyết định.
Với doanh nghiệp lớn, chiến lược cần hướng tới tự động hóa toàn diện, kiểm soát chất lượng thông minh, xử lý dữ liệu thời gian thực và quản trị rủi ro dựa trên dữ liệu.
Thực tế cho thấy, rào cản không chỉ đến từ công nghệ mà còn từ tư duy con người. Không ít lãnh đạo còn cho rằng doanh nghiệp nhỏ khó ứng dụng AI, trong khi người lao động lo ngại AI sẽ “lấy mất việc làm”.
Tuy nhiên, các chuyên gia khẳng định AI không thay thế con người, mà con người chỉ bị thay thế bởi những người biết sử dụng AI hiệu quả hơn. Do đó, đào tạo nhân lực và thay đổi tư duy quản trị là yếu tố then chốt.
Với Orion Vina, thách thức lớn nhất trong quá trình triển khai là nâng cấp một nhà máy đã vận hành gần 30 năm lên mô hình nhà máy thông minh, đồng thời chuyển đội ngũ nhân sự từ cách làm thủ công sang quản trị dựa trên dữ liệu.
Dù không dễ dàng, đây được xem là bước đi cần thiết để doanh nghiệp hướng tới sản xuất hiện đại, bền vững trong dài hạn.
