Theo Bộ Công Thương, 6 tháng đầu năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng của Việt Nam đạt gần 3,9 triệu tỷ đồng, tăng 12,9% so với cùng kỳ; nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng đạt 7,3%. Kết quả này cho thấy tiêu dùng trong nước tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế.
Tuy nhiên, doanh thu lớn chưa đồng nghĩa với một thị trường bán lẻ thực sự vững mạnh. Giá trị của thị trường không chỉ nằm ở sức mua hay tốc độ tăng doanh thu, mà còn được quyết định bởi năng lực của hệ thống phân phối, logistics, kho vận, hạ tầng thương mại, dữ liệu tiêu dùng, thương mại điện tử và khả năng kết nối giữa sản xuất với người tiêu dùng.
Theo các chuyên gia, một thị trường bán lẻ vận hành hiệu quả không chỉ thúc đẩy tiêu dùng mà còn góp phần ổn định kinh tế vĩ mô. Vì vậy, để phát triển bền vững, cần tập trung giảm chi phí logistics, kho vận và các tầng nấc trung gian trong chuỗi phân phối, thay vì chỉ dựa vào các giải pháp điều hành giá.
Khi hệ thống logistics và trung tâm phân phối được đầu tư đồng bộ, hàng hóa sẽ lưu thông nhanh hơn, doanh nghiệp chủ động nguồn cung, giảm chi phí, còn người tiêu dùng tiếp cận sản phẩm với mức giá hợp lý.
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, thị trường bán lẻ Việt Nam đang chịu sức ép từ sự mở rộng của các chuỗi bán lẻ hiện đại, sự phát triển mạnh của thương mại điện tử và xu hướng mua sắm xuyên biên giới. Người tiêu dùng hiện không chỉ quan tâm đến giá cả mà còn chú trọng tốc độ giao hàng, chất lượng sản phẩm và dịch vụ sau bán hàng.
Điều này buộc các doanh nghiệp bán lẻ phải nâng cao năng lực quản trị chuỗi cung ứng, đẩy mạnh chuyển đổi số và tối ưu hệ thống logistics. Nếu chi phí lưu thông còn cao, kho bãi phân tán và chuỗi phân phối thiếu liên kết, lợi thế cạnh tranh sẽ thuộc về những doanh nghiệp có khả năng vận hành hiệu quả hơn.
Các chuyên gia nhận định, phát triển thị trường bán lẻ không còn là câu chuyện riêng của ngành thương mại mà là bài toán liên ngành, gắn với sản xuất, nông nghiệp, logistics, thương mại điện tử và chuyển đổi số. Một hệ thống bán lẻ hiện đại phải kết nối thông suốt từ vùng nguyên liệu, nhà máy đến trung tâm phân phối và người tiêu dùng.
Với quy mô dân số hơn 100 triệu người, Việt Nam sở hữu một thị trường tiêu dùng đầy tiềm năng. Tuy nhiên, sức mạnh của thị trường không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở khả năng chuyển hóa sức mua thành động lực cho sản xuất và tăng trưởng. Muốn làm được điều đó, hạ tầng bán lẻ cần được đầu tư như một bộ phận quan trọng của hạ tầng kinh tế.
Theo đó, sức mạnh của thị trường bán lẻ cần được đánh giá bằng những tiêu chí dài hạn như khả năng bảo đảm nguồn cung, giảm chi phí lưu thông, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và tạo điều kiện để người tiêu dùng tiếp cận hàng hóa thuận tiện với mức giá hợp lý. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

