Tin tứcTrong bối cảnh phim AI phát triển bùng nổ, tình trạng các nhân vật sở hữu khuôn mặt gần như giống hệt nhau đã trở thành chủ đề gây tranh cãi trên mạng xã hội Trung Quốc.
Nền tảng phim ngắn Hồng Quả (Hongguo), trực thuộc Douyin, đã chính thức công bố quy định mới nhằm xử lý triệt để hiện tượng gương mặt AI (AI face) bị lạm dụng, đồng thời nâng tiêu chuẩn sáng tạo và bảo vệ bản quyền trong lĩnh vực này.
Hồng Quả siết chặt tiêu chuẩn xây dựng nhân vật AI
Theo thông báo về việc quy chuẩn sáng tạo nhân vật trong phim AI, Hồng Quả sẽ triển khai đợt rà soát toàn diện đối với cả nội dung mới lẫn các tác phẩm đã phát hành trên nền tảng.
Quy định mới tập trung vào hai nhóm yêu cầu chính. Thứ nhất, chống đồng nhất hóa nhân vật AI. Các nhân vật chính phải có ngoại hình riêng biệt, dễ nhận diện và mang dấu ấn độc lập.
Nền tảng nghiêm cấm việc sử dụng lại những gương mặt AI gần như giống nhau giữa nhiều bộ phim hoặc lặp lại trên cùng một nền tảng. Thay vào đó, các nhà sáng tạo được khuyến khích thiết kế nhân vật dựa trên bối cảnh, tính cách và phong cách riêng của từng kịch bản.
Thứ hai, nền tảng cũng siết chặt vấn đề bản quyền với ba nguyên tắc bắt buộc:
- Không được sử dụng trái phép thiết kế nhân vật, trang phục hay đạo cụ có tính sáng tạo của người khác.
- Không được sao chép ảnh chân dung, tranh vẽ hoặc tư liệu hình ảnh đang được bảo hộ bản quyền.
- Mọi tài nguyên sử dụng cho mục đích thương mại đều phải có giấy phép hợp pháp trước khi đưa vào sản xuất.
Nhiều cách làm phổ biến trước đây sẽ bị loại bỏ
Theo quy định mới, nhiều phương thức sản xuất vốn phổ biến trong ngành sẽ không còn được chấp nhận.
Chẳng hạn, việc sử dụng cùng một "gương mặt AI" cho hàng loạt diễn viên quần chúng hoặc nhân vật phụ sẽ bị hệ thống tự động phát hiện. Ngoài ra, các hành vi như mua kho dữ liệu ảnh chân dung giá rẻ, thu thập ảnh người thật trên internet để huấn luyện mô hình AI hay tái sử dụng trái phép dữ liệu hình ảnh cũng sẽ nằm trong phạm vi giám sát.
Động thái này được xem là bước đi nhằm giảm thiểu rủi ro vi phạm quyền tác giả và quyền chân dung, đồng thời nâng cao chất lượng nội dung trên nền tảng.
Vì sao "gương mặt AI" xuất hiện ngày càng nhiều?
Theo phân tích của giới chuyên môn, hiện tượng nhân vật AI giống nhau xuất phát từ cả yếu tố công nghệ lẫn mô hình kinh doanh.
Ở góc độ kỹ thuật, nhiều mô hình AI tạo video hiện nay được huấn luyện từ lượng lớn dữ liệu lấy từ mạng xã hội và phim ảnh. Thuật toán có xu hướng tạo ra những khuôn mặt mang các đặc điểm xuất hiện với tần suất cao như làn da trắng, khuôn mặt nhỏ, đường nét cân đối hay kiểu tóc phổ biến.
Trong khi đó, để rút ngắn thời gian sản xuất và giảm chi phí tính toán, nhiều đơn vị lựa chọn sử dụng các bộ "prompt" cố định, tạo sẵn khuôn mặt mẫu rồi áp dụng hàng loạt thay vì đầu tư tinh chỉnh riêng cho từng nhân vật.
Đặc biệt, các studio sản xuất phim AI quy mô nhỏ thường vận hành theo mô hình tối ưu chi phí, phát hành số lượng lớn trong thời gian ngắn. Quy trình này giúp một bộ phim chỉ mất khoảng 4 - 5 ngày để hoàn thành nhưng cũng khiến ngoại hình nhân vật ngày càng thiếu khác biệt.
Xu hướng mới hướng đến chất lượng thay vì số lượng
Sự thay đổi trong cơ chế phân phối nội dung cùng với việc khán giả ngày càng khắt khe hơn khiến mô hình sản xuất hàng loạt bằng "gương mặt AI" dần bộc lộ hạn chế. Thực tế, đã có những ví dụ cho thấy AI vẫn có thể tạo nên các nhân vật mang bản sắc riêng nếu được đầu tư đúng mức.
Tiêu biểu là phim ngắn AI Cô Gái Bị Sa Thải (被裁掉的女孩), đạt hơn 200 triệu lượt xem trên toàn mạng. Nhân vật nữ chính Phương Đào Tử thu hút hơn 330.000 người theo dõi nhờ thiết kế có cá tính và khả năng tạo sự đồng cảm với khán giả.
Giới quan sát cho rằng điều khán giả phản đối không phải nhân vật AI, mà là việc các tác phẩm lặp lại những khuôn mặt giống hệt nhau, thiếu cảm xúc và thiếu bản sắc.
Việc Hồng Quả ban hành quy định mới được kỳ vọng sẽ thúc đẩy thị trường phim AI chuyển từ mô hình sản xuất đại trà sang giai đoạn phát triển chuyên nghiệp và chú trọng chất lượng nội dung hơn.
