Tin tứcLàng giải trí Trung Quốc đang chứng kiến một cuộc tranh luận lớn sau khi ba hiệp hội ngành truyền hình cùng ban hành quy định mới về việc ghi tên nghệ sĩ trong phần danh sách diễn viên. Theo quy định, từ ngày 1/7, tên xuất hiện trên bảng diễn viên và ê-kíp phải là tên pháp lý (tên trong giấy tờ), thay vì nghệ danh như trước.
Ngay sau khi thông tin được công bố, mạng xã hội Trung Quốc nhanh chóng xuất hiện làn sóng tìm kiếm tên thật của hàng loạt ngôi sao nổi tiếng.
Nhiều khán giả bất ngờ khi biết Lưu Diệc Phi có tên khai sinh là An Phong, Tống Tổ Nhi tên thật là Tôn Phàm Thanh, Tiêu Chiến là Tiêu Tán, Hà Cảnh là Hà Đán, Hải Thanh tên thật là Hoàng Di và Châu Tấn từng có tên là Châu Mễ Tạp...
Sự khác biệt giữa nghệ danh và tên thật khiến nhiều người thích thú, bởi phần lớn nghệ danh đều được xây dựng để tạo dấu ấn, dễ ghi nhớ và phù hợp với hình ảnh của nghệ sĩ. Tuy nhiên, phía sau việc này phản ánh một vấn đề tồn tại nhiều năm trong ngành phim ảnh Trung Quốc.
Nhắm đến tình trạng tranh giành thứ hạng diễn viên
Theo giới quan sát, mục tiêu quan trọng của quy định mới là hạn chế tình trạng tranh chấp "phiên vị" (thứ tự xuất hiện của diễn viên trong danh sách diễn viên và tài liệu quảng bá).
Trong nhiều năm qua, việc ai được xếp tên trước đã trở thành chủ đề gây tranh cãi tại nhiều đoàn phim. Không ít dự án phải điều chỉnh poster, trailer hay cách trình bày tên diễn viên để dung hòa lợi ích giữa các bên.
Khán giả cũng quen thuộc với hàng loạt danh xưng như "diễn viên chính", "đặc biệt tham gia", "đồng diễn chính", "khách mời đặc biệt"... nhằm xử lý các vấn đề liên quan đến thứ tự xuất hiện của nghệ sĩ.
Tháng 3 năm nay, diễn viên kỳ cựu Trương Khải Lệ, đồng thời là Ủy viên Chính hiệp Trung Quốc, từng đề xuất đơn giản hóa hệ thống ghi tên diễn viên, lấy thời lượng và vai trò trong tác phẩm làm tiêu chí chính thay vì các yếu tố khác.
Một trong những phương án được đưa ra là sắp xếp tên theo thứ tự nét chữ trong tên pháp lý nhằm giảm tranh cãi.
Quy định mới vẫn gây nhiều tranh luận
Dù được kỳ vọng góp phần hạn chế tình trạng tranh phiên vị, nhiều ý kiến cho rằng quy định này chưa thể giải quyết tận gốc vấn đề.
Theo đó, nếu chỉ thay đổi cách ghi tên nhưng tiêu chí đánh giá thành công của một bộ phim vẫn phụ thuộc quá nhiều vào sức hút của ngôi sao và lượng người hâm mộ, các mâu thuẫn hoàn toàn có thể chuyển sang những yếu tố khác như vị trí đứng trên poster, thời lượng xuất hiện trong trailer hay mức độ nổi bật của hình ảnh quảng bá.
Ngoài ra, quy định cũng đặt ra câu hỏi về giá trị của nghệ danh trong ngành giải trí hiện đại.
Nghệ danh không chỉ là cái tên
Đối với nghệ sĩ, nghệ danh không đơn thuần là tên gọi mà còn là thương hiệu được xây dựng trong nhiều năm hoạt động.
Toàn bộ sản phẩm nghệ thuật, mức độ nhận diện, lượng người theo dõi trên mạng xã hội và giá trị thương mại đều gắn chặt với nghệ danh. Vì vậy, việc bắt buộc sử dụng tên pháp lý khiến không ít người cho rằng giá trị thương hiệu cá nhân của nghệ sĩ có thể bị ảnh hưởng.
Trong giới giải trí Hoa ngữ từng có nhiều vụ việc liên quan đến quyền sử dụng nghệ danh.
Năm 2019, ca sĩ Đặng Tử Kỳ thông báo chấm dứt hợp tác với công ty quản lý cũ. Sau đó, cô vướng tranh chấp liên quan đến việc nghệ danh "Đặng Tử Kỳ" đã được đăng ký dưới dạng nhãn hiệu, khiến hai bên phải theo đuổi quá trình pháp lý kéo dài nhiều năm.
Một số nghệ sĩ khác cũng từng vướng tranh cãi liên quan đến quyền sở hữu hoặc sử dụng nghệ danh trong quá trình thay đổi công ty quản lý.
Từ che giấu thân phận đến thương hiệu thương mại
Trong lịch sử nghệ thuật biểu diễn Trung Quốc, nghệ danh đã xuất hiện từ rất sớm.
Trước đây, nhiều nghệ sĩ sử dụng nghệ danh để tách biệt với gia đình hoặc tránh những định kiến xã hội dành cho người làm nghệ thuật. Tuy nhiên, trong ngành giải trí hiện đại, nghệ danh lại mang ý nghĩa hoàn toàn khác.
Ngày nay, việc lựa chọn nghệ danh thường gắn với chiến lược xây dựng hình ảnh, khả năng ghi nhớ, yếu tố truyền thông và giá trị thương mại. Không ít công ty quản lý đầu tư nhiều nguồn lực để tạo dựng một nghệ danh có sức lan tỏa, trở thành thương hiệu của nghệ sĩ trên thị trường giải trí.
Chỉ đổi tên liệu có đủ thay đổi ngành giải trí?
Nhiều chuyên gia cho rằng quy định mới có thể góp phần chuẩn hóa việc ghi danh diễn viên và giảm bớt một phần tranh cãi về phiên vị. Tuy nhiên, đây khó có thể là giải pháp toàn diện.
Nếu thị trường vẫn đặt nặng lưu lượng, sức ảnh hưởng của người hâm mộ và giá trị thương mại của ngôi sao hơn chất lượng tác phẩm, những tranh chấp rất có thể sẽ tiếp tục xuất hiện dưới các hình thức khác.
Điều quyết định sức sống của một bộ phim vẫn là chất lượng nội dung và diễn xuất của dàn diễn viên. Khi khán giả quan tâm nhiều hơn đến vai diễn thay vì vị trí tên tuổi trên poster hay bảng diễn viên, đó mới được xem là sự thay đổi thực sự của ngành giải trí.
