Tin tứcTheo nghiên cứu này, việc thường xuyên làm việc ngoài ca làm việc ban ngày - có thể gây suy giảm nhận thức và trí nhớ.
Nghiên cứu mới dựa trên một loạt phân tích cách thức làm việc theo ca, đặc biệt là làm việc luân phiên và ca đêm, tác động đến não và cơ thể theo thời gian.
Tiến sĩ Durdana Khan, Đại học York ở Canada, người đứng đầu nghiên cứu mới cho biết, đây là một vấn đề đa yếu tố. Căng thẳng, thiếu ngủ và rối loạn melatonin đều tác động lên não.
Để hiểu rõ hơn về tác động của lịch làm việc bất thường đến não bộ, tiến sĩ Khan và nhóm của cô đã phân tích dữ liệu từ Nghiên cứu theo chiều dọc về Lão hóa của Canada, bao gồm gần 48.000 người trung niên và người lớn tuổi từ 45 đến 85 tuổi.
Họ phát hiện ra rằng, khoảng 1/5 số người trong nghiên cứu đã từng làm việc theo ca tại một số thời điểm. Những người làm việc ca đêm trong công việc hiện tại hoặc đảm nhận công việc ca đêm trong thời gian dài nhất, có nhiều khả năng bị suy giảm nhận thức hơn.
So với những người thường xuyên làm việc vào ban ngày, những người làm việc ca đêm trong thời gian làm việc lâu nhất có liên quan đến suy giảm trí nhớ.
Những người làm việc theo ca luân phiên – đôi khi làm việc theo ca ngày và đôi khi làm việc vào ca đêm – có nhiều khả năng bị suy giảm chức năng điều hành, một quá trình tâm thần cho phép mọi người lập kế hoạch, tập trung chú ý, ghi nhớ và thực hiện nhiều nhiệm vụ.
Xem thêm: Gần 1 nửa người dân Nhật cảm thấy ngủ không sâu khi dùng máy lạnh
Sai lệch nhịp sinh học gây ra nhiều thứ bệnh
Theo Giáo sư Beth Malow, Đại học Vanderbilt, công việc theo ca tác động đến não bằng cách làm gián đoạn các kiểu ngủ, lúc mọi người phải thức và làm việc vào một số đêm, rồi lại ngủ vào những đêm khác.
Sự sai lệch trong nhịp sinh học của cơ thể khiến não giải phóng các hóa chất khác nhau, bao gồm cả hormone gây căng thẳng, có thể ảnh hưởng đến trí nhớ theo thời gian. Tuy nhiên, tác động của việc làm theo ca không chỉ dừng lại ở giấc ngủ mà còn gây ra sự mất cân bằng sinh học.
Những người làm việc theo ca làm việc khi cơ thể cần được nghỉ ngơi. Theo ngôn ngữ khoa học, nó được gọi là sự mất đồng bộ của cơ thể, có sự mất cân bằng và rất nhiều điều xảy ra khi có sự mất cân bằng trong cơ thể.
Bộ não phản ứng với bóng tối - mặt trời lặn - bằng cách chuẩn bị cho cơ thể đi ngủ. Điều này bao gồm việc giải phóng melatonin, một loại hormone thúc đẩy giấc ngủ.
Khi mọi người làm việc vào ban đêm, họ thường tiếp xúc với ánh sáng khi cơ thể họ đang chuẩn bị đi ngủ. Điều này làm gián đoạn nhịp sinh học tự nhiên.
Khi lịch trình ngủ tự nhiên bị gián đoạn, nó cũng khiến não giải phóng các protein gây viêm ở mức độ bất thường. Tiến sĩ Khan cho biết: Trong khi cơ thể sản xuất một lượng protein gây viêm này một cách tự nhiên, thì sự gián đoạn giấc ngủ có thể khiến não sản xuất quá nhiều. Điều này gây độc thần kinh đối với tế bào não, có thể làm suy giảm chức năng não.
Thiếu ngủ tự nhiên cũng gây ra sự gia tăng cortisol, hormone gây căng thẳng của cơ thể. Nếu công việc của ai đó căng thẳng cùng với việc làm theo ca, chẳng hạn như điều dưỡng, điều này có thể cộng thêm tác động tiêu cực của cortisol lên não.
Bảo vệ bộ não giữa lịch trình làm việc bất thường
Theo giáo sư Malow, mọi người cần có một giấc ngủ ngon để suy nghĩ rõ ràng và cho phép não thiết lập lại cũng như loại bỏ các protein độc hại có thể tích tụ trong cơ quan và ảnh hưởng đến trí nhớ.
Tuy nhiên, đối với nhiều người, làm việc theo ca là một phần không thể tránh khỏi trong công việc của họ. Malow nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ngủ càng nhiều càng tốt, ngay cả khi lịch trình của một người yêu cầu họ phải ngủ không thường xuyên hoặc trong ngày.
Điều quan trọng là phải tuân thủ lịch trình ngủ, tức là ngủ vào cùng một thời điểm mỗi ngày. Điều này có thể khả thi hơn đối với những người chỉ làm việc ca đêm thay vì luân phiên làm việc theo ca (lúc làm ca đêm, lúc làm ca ngày).
Tất cả những người làm việc theo ca cũng nên tập trung vào các trụ cột khác của sức khỏe - ăn một chế độ ăn uống lành mạnh và hoạt động thể chất đầy đủ - để giúp giảm thiểu một số tác động về nhận thức và sinh lý của việc có lịch trình ngủ thất thường.
Tiến sĩ Khan nói: “Không phải ai cũng có thể ngủ vào ban ngày, nhưng sau ca làm việc, bạn nên có một khoảng thời gian nghỉ ngơi và thư giãn”.
