Lan tỏa kỹ năng sơ cứu để cứu người trong “thời gian vàng”

Thời gian qua, hai trường hợp gặp nạn tại cộng đồng đã được cứu sống kịp thời nhờ sự can thiệp của các cán bộ y tế.

Dù cứu người là trách nhiệm của nhân viên y tế, việc thực hiện tại cộng đồng khó khăn hơn nhiều so với tại cơ sở y tế có đầy đủ thiết bị. Những nỗ lực này đã giúp bệnh nhân vượt qua lằn ranh sinh tử chỉ trong gang tấc.

Sự việc thứ nhất diễn ra tại một siêu thị ở phố Phạm Ngọc Thạch, Hà Nội, khi một nhân viên bảo vệ bất ngờ bị co giật và ngừng tuần hoàn.

Điều dưỡng Phạm Thị Thúy Hà từ Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, đã lập tức tiếp cận để ép tim ngoài lồng ngực. Sau khoảng 2 phút cấp cứu liên tục, bệnh nhân có mạch trở lại, tỉnh táo dần và được đưa đi bệnh viện.

Trường hợp thứ hai xảy ra tại một khu nghỉ dưỡng ở Sóc Sơn với một cháu bé 3 tuổi bị rơi xuống bể bơi dẫn đến ngừng tim.

Bác sĩ Quỳnh Hương, công tác tại Trung tâm Tiêu hóa-Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai, đã trực tiếp thực hiện hồi sức tim phổi cho nạn nhân. Nhờ sự hỗ trợ kịp thời, cháu bé đã được giành lại sự sống sau khoảng 2 phút cấp cứu.

Ngừng tuần hoàn được xác định là tình trạng tối khẩn cấp với thời gian cứu chữa chỉ tính bằng phút.

Nếu không được cung cấp oxy từ 3 đến 5 phút, não sẽ bị tổn thương không hồi phục, và sau 10 phút, nguy cơ tử vong hoặc di chứng nặng rất cao.

Thực tế, không phải ai cũng may mắn gặp được người có chuyên môn hỗ trợ kịp thời như hai trường hợp trên.

Theo điều dưỡng Thúy Hà, việc cứu người giống như một phản xạ nghề nghiệp vì nếu không làm ngay, nạn nhân sẽ mất cơ hội sống.

Bác sĩ Quỳnh Hương cũng chia sẻ bản thân chỉ suy nghĩ "phải làm nhanh nhất có thể để cứu cháu bé".

Những phản xạ này là kết quả của quá trình đào tạo bài bản và thực hành thường xuyên tại đơn vị công tác của các chị.

Bệnh viện Bạch Mai đã xác định kỹ năng cấp cứu là năng lực cốt lõi cho mọi cán bộ y tế, thay vì chỉ giới hạn ở chuyên khoa hồi sức.

Nửa cuối năm 2025, khoảng 4.500 nhân viên toàn viện đã tham gia 30 lớp đào tạo hồi sức cấp cứu liên tục.

Quan điểm của bệnh viện là biến kỹ năng này thành phản xạ nghề nghiệp thông qua các chương trình huấn luyện nghiêm ngặt.

Để được cấp chứng nhận, học viên phải vượt qua bài kiểm tra lý thuyết trực tuyến và bài thực hành trên mô hình.

Có 5 tiêu chí bắt buộc phải đạt gồm: Vị trí đặt tay, độ sâu ép tim, kỹ thuật thả tay, tần suất ép và kỹ thuật bóp bóng. Việc phổ cập kỹ năng hồi sức tim phổi giúp hình thành những "cánh tay nối dài" trong công tác cấp cứu ban đầu tại cộng đồng.

Vào cuối năm 2025, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội phối hợp với Tập đoàn FPT thực hiện dự án lắp đặt máy khử rung tim tự động cho cộng đồng.

Dự án này được thí điểm tại các trạm y tế ở Đà Nẵng nhằm tăng cơ hội sống cho người bị ngừng tim đột ngột. Tại mỗi điểm đặt máy, các nhóm nhân viên y tế tình nguyện sẽ quản lý thiết bị và hướng dẫn sơ cứu cho người dân.

Hiện nay, tỷ lệ tử vong do ngừng tim ngoài bệnh viện tại Việt Nam lên tới 96,7%, với chỉ 8,7% bệnh nhân được hồi sinh tim phổi tại chỗ.

Con số này thấp hơn nhiều so với các quốc gia khác trên thế giới và trong khu vực. Do đó, việc đào tạo kỹ năng cấp cứu và trang bị máy khử rung tim là mục tiêu quan trọng để bảo vệ tính mạng người dân.

Sự lan tỏa kỹ năng sơ cứu giúp nâng cao cơ hội sống cho người gặp nạn trong những phút đầu tiên quan trọng nhất.

Đây không chỉ là kỹ thuật y tế mà còn hướng tới xây dựng văn hóa về kỹ năng công dân cần thiết trong xã hội hiện đại. Những mô hình đào tạo và trang bị thiết bị này cần được nhân rộng tại nhiều cơ sở y tế và cộng đồng.