Bộ Tài chính vừa trình Chính phủ dự thảo nghị định quy định việc chào bán trái phiếu ra công chúng của doanh nghiệp dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), với nhiều điều kiện phát hành được điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn.
Theo Bộ Tài chính, doanh nghiệp PPP có đặc thù chỉ được thành lập để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án, trong khi thời gian triển khai kéo dài, vốn đầu tư ban đầu lớn và thời gian thu hồi vốn chậm.
Nguồn thu của doanh nghiệp thường chỉ hình thành sau khi công trình đi vào khai thác, vận hành. Vì vậy, việc áp dụng các tiêu chí truyền thống về kết quả kinh doanh được cho là chưa phù hợp với mô hình này.
Dự thảo nghị định vì thế không còn đặt nặng yêu cầu về thời gian hoạt động hay lợi nhuận, mà chuyển sang kiểm soát các yếu tố như tính pháp lý của hợp đồng dự án, giới hạn vay vốn, cơ chế bảo đảm thanh toán và xếp hạng tín nhiệm.
Theo đề xuất, doanh nghiệp PPP muốn phát hành trái phiếu phải có hợp đồng dự án PPP được ký kết đúng quy định pháp luật. Đồng thời, trái phiếu phải được xếp hạng tín nhiệm bởi tổ chức độc lập, trừ trường hợp được tổ chức tài chính hoặc tín dụng đủ điều kiện bảo lãnh thanh toán toàn bộ gốc và lãi.
Dự thảo cũng phân loại cơ chế bảo đảm thanh toán theo tình trạng dự án.
Cụ thể, với doanh nghiệp chưa đủ điều kiện đưa công trình vào khai thác, trái phiếu bắt buộc phải có bảo lãnh thanh toán vô điều kiện từ tổ chức tín dụng hoặc định chế tài chính hợp lệ.
Trong khi đó, đối với doanh nghiệp đã đủ điều kiện vận hành, kinh doanh công trình hạ tầng, trái phiếu được bảo đảm bằng tài sản và/hoặc cơ chế bảo lãnh thanh toán tương tự.
Bên cạnh các điều chỉnh mới, dự thảo vẫn giữ nhiều điều kiện theo Luật Chứng khoán như yêu cầu về vốn điều lệ, phương án phát hành và sử dụng vốn, nghĩa vụ với nhà đầu tư, cam kết niêm yết, minh bạch tài chính và trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp phát hành.
Cơ chế đại diện người sở hữu trái phiếu cũng tiếp tục được duy trì nhằm bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư.
Theo Bộ Tài chính, trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh phát triển hạ tầng với nhiều dự án quy mô lớn, nhu cầu vốn trung và dài hạn ngày càng tăng. Tuy nhiên, các dự án PPP hiện vẫn phụ thuộc đáng kể vào tín dụng ngân hàng, tạo áp lực lên hệ thống tài chính và bộc lộ hạn chế về cân đối kỳ hạn, quản trị rủi ro.
Việc hoàn thiện quy định riêng cho phát hành trái phiếu của doanh nghiệp PPP được kỳ vọng sẽ mở thêm dư địa huy động vốn, thúc đẩy thị trường vốn phát triển và hỗ trợ triển khai các dự án hạ tầng chiến lược trong thời gian tới.

